Gülçin Çaylıgil

Gülçin Çaylıgil (7 Ocak 1925, İstanbul – 10 Nisan 2013, Bodrum), avukat ve hukukçudur. Özellikle düşünce ve ifade özgürlüğü alanındaki davalarda üstlendiği savunmalarla tanınmış; 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 dönemlerinde görülen çok sayıda siyasi davada sanıkların müdafiliğini yapmıştır. 1950 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan Çaylıgil, 1952 yılında avukatlık mesleğine başlamıştır. İlk davasında, Türkçeye çevirdiği bir makale nedeniyle komünizm propagandası yapmakla suçlanan yazar ve çevirmen Adnan Benk‘in savunmasını üstlenmiştir. 1960’lı yıllardan itibaren düşünce özgürlüğü davalarına ağırlık vermiş ve dönemin çok sayıda yazar, gazeteci, sanatçı ve aydınının avukatlığını yapmıştır. Çaylıgil’in müdafiliğini üstlendiği isimler arasında Orhan Apaydın, İlhan Selçuk, Orhan Kemal, Bilgesu Erenus, Ahmet Altan, İpek Çalışlar, İlhami Soysal, Doğan Avcıoğlu, Çetin Altan, Erdal Atabek, Ali Sirmen, Vedat Günyol, Alp Kuran, Uğur Mumcu, Server Tanilli, Memet Fuat, Can Yücel, Neşe Düzel, Harun Karadeniz, Talat Turhan ve Yalçın Küçük bulunmaktadır. Üç kuşak boyunca Altan ailesinin de avukatlığını yapmış; Çetin Altan, Ahmet Altan ve Sanem Altan’ın davalarında görev almıştır. 12 Mart döneminde Deniz Subayları Davası, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının İstanbul’daki davaları, Aydınlık Davası, Madanoğlu Davası ve Türkiye Komünist Partisi (TKP) Davası başta olmak üzere çeşitli davalarda savunma avukatlığı yapan Çaylıgil, 12 Eylül döneminde ise Cumhuriyet gazetesi Davası, Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) Davası, DİSK Davası, 1984 Aydınlar Dilekçesi Davası, Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) Davası, Devrimci Sol Davası ve Barış Derneği Davası gibi davalarda müdafilik yapmıştır. Avukatlığın yanı sıra Türkiye Barolar Birliği ve İstanbul Barosu bünyesinde çeşitli görevler üstlenmiştir. 1978-1983 yılları arasında Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu üyeliği ve başkan yardımcılığı yapmış; Türkiye Barolar Birliği delegeliği ile İstanbul Barosu Staj Eğitim Merkezi Yürütme Kurulu üyeliğinde bulunmuştur. Staj Eğitim Merkezi’nde genç avukat adaylarına ceza hukuku ve ceza usul hukuku alanlarında dersler vermiştir. Çaylıgil, hukukçuluğunun yanı sıra Türkiye siyasi hayatında da yer almıştır. Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) kuruluş yıllarında parti çalışmalarına katılmış ve bir dönem Merkez Haysiyet Divanı üyeliği yapmıştır. Meslek hayatı boyunca çeşitli ödüllere layık görülen Çaylıgil, 2001 yılında Yaşar Kemal ile birlikte Orhan Apaydın Demokrasi ve Barış Vakfı Ödülü’nü almıştır. 2007 yılında Hrant Dink ve Ragıp Zarakolu ile birlikte, düşünce ve ifade özgürlüğü ile basın özgürlüğünün korunmasına yaptığı katkılar nedeniyle Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü’ne layık görülmüştür. Ayrıca DİSK Hizmet Ödülü ve İnsan Hakları Ödülü ile onurlandırılmıştır. Çaylıgil, 1952 yılında başladığı avukatlık mesleğini sağlık sorunları nedeniyle 2007 yılında sonlandırmıştır. Böylece 55 yıl boyunca avukatlık yapmıştır. Meslek yaşamının özellikle son döneminde düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında yürüttüğü davalarla tanınmış ve hukuk camiasında bu alandaki savunmalarıyla iz bırakmıştır. Yaklaşık 20 yıl boyunca Bodrum’da yaşayan Çaylıgil, 10 Nisan 2013 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. Cenazesi Bodrum’da toprağa verilmiş, 12 Nisan 2013 tarihinde İstanbul Barosu Merkez Binası önünde meslektaşlarının katıldığı bir anma töreni düzenlenmiştir.