23 Kasım - Hukuk Takvimi / Hukuk Tarihinde Bugün / Tarihte Bugün

23 Kasım – Hukuk Takvimi

1221	1252-1284 yılları arasında Kastilya krallığı yapan Kastilyalı X. Alfonso doğdu. (Ölümü: 4 Nisan 1284) İktidarı döneminde para birimini ve maliyeyi yeniledi. Birçok şehre fuar yapmaları için izin vererek ve Honrado Concejo de la Mesta’yı kabul ederek aktif ve kârlı bir ekonomi politikası gerçekleştirdi. Aynı zamanda kraliyet yazıhanesinde gerçekleştirdiği bilim, tarih ve hukuk alanındaki eserleriyle de üstünlüğü kabul edildi. X. Alfonso, Musevi, Müslüman ve Latin entelektüellerden oluşan ve Toledo Çevirmenler Okulu olarak anılan grubun işbirliği ve bizzat kendi yazılarıyla katkıda bulunduğu ve İspanyolca düzyazının büyük ölçüde başladığı bir edebi eser topluluğunu sonraki kuşaklara aktardı. 1935’te Ay’daki bir kratere onun onuruna “Alphonsus” adı verildi. Kastilyalı X. Alfonso
1804	ABD’nin 14. başkanı ve hukukçu Franklin Pierce doğdu. (Ölümü: 8 Ekim 1869) Northampton Üniversitesi Hukuk Fakültesi‘nden mezun oldu. 1842’de istifa edinceye kadar Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi’nde ve Amerika Birleşik Devletleri Senatosu’nda görev yaptı. Kurduğu özel hukuk şirketinin yakaladığı başarıları sayesinde 1845’te New Hampshire eyaleti Başsavcısı olarak seçildi. Meksika-Amerika Savaşı(25 Nis 1846 – 2 Şub 1848) sırasında orduda Tuğgeneral olarak görev yaptı. Kansas-Nebraska Kanunu’nu yürürlüğe soktuktan sonra Kuzey eyaletlerindeki popülerliği azaldı. Kanunun yürürlüğe girmesi, Batı eyaletlerinde kölelik yandaşları ve karşıtları arasında şiddetli çatışmalar çıkmasına neden oldu ve ABD iç savaşını tetikledi. 4 Mart 1853 – 4 Mart 1857 arasında başkanlık görevini üstlendi. Tarihe en başarısız başkanlardan biri olarak geçti. Franklin Pierce
1915	1915 Prof. Dr. Yusuf Kemal Tengirşenk, Adliye Nezareti Müsteşarlığına(Adalet Bakanlığı) tayin edildi.
1925	Osmanlı Devleti döneminde kurulan Şuray-ı Devlet(Danıştay), Türkiye Cumhuriyeti döneminde yeniden kuruldu ve yapılandırıldı. 669 Sayılı Şûrayi Devlet Kanunu ile kurulan Danıştay, 6 Temmuz 1927 tarihinde çalışmaya başladı. İlk kuruluşunda Danıştay, üç idari bir dava dairesi olmak üzere, dört daireden oluşmaktaydı.
1938	Almanyalı faşist lider Adolf Hitler beş bin markın üzerinde malvarlığı bulunan Yahudilere yüzde 20 oranında vergi getirdi.
1941	İkinci dünya savaşının getirdiği sıkıntılar sonucunda, İstanbul’da un ve şeker sıkıntısı çıkması nedeniyle pasta çörek ve benzeri yiyecek maddelerinin yapımı ve satışı yasaklandı.
1954	Bedii Faik, Dünya gazetesinde, Devlet Bakanı Mükerrem Sarol’a hakaret ettiği iddiasıyla tutuklandı.
1964	Başbakan İsmet İnönü başkanlığında toplanan Milli Güvenlik Kurulu karasularının 6 milden 12 mile çıkarılmasını kararlaştırdı.
1967	Bolivya’da tutuklu bulunan Fransız yazar Regis Debray ve Arjantin’li C.Bustos gerillalarla birlikte hareket ettikleri gerekçesiyle 30’ar yıl hapse mahkum edildi.
1970	Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu Arasında Katma Protokol, 23 Kasım 1970 tarihinde, Belçika’nın başkenti Brüksel’de İhsan Sabri Çağlayangil tarafından imzalandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 5 Temmuz 1971’de kabul edildi. 22 Temmuz 1971 tarihinde Cumhuriyet Senatosu’nda onaylandı. 3 Ağustos 1971 tarihinde resmi gazetede yayınlanan 1448 sayılı Kanun gereğince 1 Ocak 1973’te yürürlüğe girdi.
1971	Hukukçu, Ordinaryüs Profesör ve siyasetçi Hasan Vasfi Sevig(Vasfi Raşid Seviğ)yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1887)
1971	Çin Halk Cumhuriyeti temsilcileri, BM ve BM Güvenlik Konseyi toplantılarına ilk defa katıldı.
1974	Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Stratejik Silahları Sınırlama Antlaşması (SALT) SSCB’nin Vladivostok kentinde imzalandı.
1974	Federal Almanya Çalışma Bakanlığı toplam 1 milyon 400 bin yabancı işçinin biten sözleşmelerini yenilemeyeceğini açıkladı. 420 bin Türk işçisini ve ailelerini yakından ilgilendiren karar tepkiyle karşılandı.
1985	Başbakan Turgut Özal’a suikast girişiminde bulunan Kartal Demirağ idam cezasına çarptırıldı. Suçun teşebbüs halinde kalması nedeniyle cezası 20 yıl ağır hapse indirildi.
1986	Şerif Gören’in ‘Yılanların Öcü’ adlı filmine toplu bilet alarak öğrencilere satan SBF Öğrenci Derneği yöneticileri hakkında disiplin soruşturması açıldı. Dekanlık, YÖK Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 8/a maddesi uyarınca 1 haftadan 1 aya kadar uzaklaştırma istedi. Yılanların Öcü – Afiş
1993	Özgürlük ve Demokrasi Partisi (ÖZDEP) hakkında, Anayasa Mahkemesi tarafından 23 Kasım 1993’te kapatma kararı verildi. ÖZDEP, 19 Ekim 1992’de kurulmuştu.
1993	Laz Kültür dergisi ‘Ogni’ İstanbul DGM’ce 23 Kasım 1993’te Terörle Mücadele Yasası’nın 8.maddesine dayanılarak toplatıldı.
1993	Anayasa Mahkemesi, programında bölücülüğe yer verildiği gerekçesiyle ÖZDEP’in (Özgürlük ve Demokrasi Partisi) kapatılmasına karar verdi.
2000	Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği-MÜ-YAP’ın İlk Genel Kurul Toplantısı yapıldı ve ilk Yönetim Kurulu üyeleri belirlendi.
2001	Yargı Bağımsızlığı ve Hakimlerin Azledilmemelerine İlişkin Standartlar; Avrupa Hakimleri Danışma Konseyinin Yargı Bağımsızlığı ve Hakimlerin Azledilmemelerine İlişkin Standartlar Konusunda Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Dikkatine Sunduğu 1(2001) Sayılı Görüş olarak 23 Kasım 2001 tarihinde kabul edildi.
2010	Sivas’ta 2 Temmuz 1993’te meydana gelen katliamda, 37 kişinin yaşamını yitirdiği Madımak Oteli’nin kamulaştırılmasına karar verildi.
2010	Diyarbakır’da 16 yıl önce M.Ş. Avşar’ın kaçırılıp öldürülmesinde azmettirici olarak yargılanırken tahliye edilip gıyabında 30 yıla mahkum edilen kaçak Jitemci Uzman Çavuş G.Sütçü’nün cezası Yargıtay’ca onandı. Avukat Tahir Elçi ilk kez bir Jitemci’nin mahkum olduğunu söyledi.
2010	Eski Cumhuriyet Savcısı ve parlamenter İlhan Cihaner’i tutukluluğa sevk etmesi ile bilinen Savcı Osman Şanal; Cumhuriyet Gazetesi muhabiri İlhan Taşçı’nın ‘Cüppeli Adalet’ kitabının kapağındaki kişinin kendisine benzetildiği iddiasıyla tazminat davası açtı.
2015	Hukukçu, diplomat ve eski bakan Kamran İnan yaşamını yitirdi. (Doğumu: 18 Şubat 1929, Hizan, Bitlis) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu, Cenevre Siyasal Bilgiler Fakültesinden hukuk alanında doktora derecesi aldı. Dışişleri Bakanlığı’nda göreve başladı ve çeşitli memuriyetler yürüttü. 14 Ekim 1973 tarihinde Adalet Partisi’nden Bitlis senatörü seçildi. 1979 tarihine kadar Cumhuriyet Senatosu Dışişleri Komisyonu Başkanlığı, Türkiye-AET karma parlamento grubu başkanlığı ile 1977-1978 yılları arasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı görevlerinde bulundu. Birleşmiş Milletler Cenevre Temsilciliği’nde daimi temsilci olarak Türkiye’yi temsil etti. TBMM Dışişleri Komisyonu başkanlığı görevinde bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand tarafından tevcih edilen Légion D’Honneur Nişanını, 2006 yılında Fransa Parlamentosu tarafından görüşülen Ermeni Soykırımının inkarını suç sayan yasa tasarısı görüşmelerini gerekçe göstererek iade etti. Kamran İnan
2017	Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, HDP Batman Milletvekili Ayşe Acar Başaran hakkında, PKK’lıların cenazesine katıldığı gerekçesiyle soruşturma başlatıldı.
2017	Hint hukukçu ve siyasetçi Tarun Gogoi yaşamını yitirdi. (Doğumu: 11 Ekim 1934) Gauhati Üniversitesinde hukuk eğitimi gördü. Siyasi kariyerine 1968’de Jorhat’ta belediye yönetim kurulu üyesi olarak başladı. 1976’da Tüm Hindistan Kongre Komitesi’nin (AICC) Ortak Sekreteri seçildi. 1985’ten 1990’a kadar AICC’nin Genel Sekreteri olarak görev yaptı Onuncu Lok Sabha’da Devlet Güvenceleri Komitesi, Danışma Komitesi, Birlik Petrol ve Doğal Gaz Bakanlığı ve Dış İlişkiler Komitesi üyeliklerinde bulundu. 1986 ve 1990 yılları arasında Assam Pradesh Kongre Komitesi’nin (APCC) Başkanı olarak görev yaptı. Hindistan Ulusal Kongresi’ni yasama meclisi seçimlerinde zafere götürdükten sonra 2001 yılında Assam Baş Bakanı seçildi ve parti eyalette art arda üç seçim zaferi rekoru kırdı. Böylelikle bir eyalette devletin en uzun süre hizmet veren başbakanı oldu. Hindistan, Assam Eyaleti eski başkanı ve hukukçu Tarun Gogoi
2021	Hasan Fehmi Güneş Hukukçu, Senatör ve İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, Ankara’da yaşamını yitirdi. (Doğumu:1934, Adapazarı,)
2023	CHP Grup Başkanvekili Burcu Köksal, sistematik şiddete maruz kalan kadınların, şiddeti uygulayanlara karşı işledikleri suçların, meşru müdafaa hükmü kapsamında değerlendirilmesini içeren kanun teklifini, TBMM Başkanlığına sundu
2023	Gazeteci Levent Gültekin aleyhine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın açmış olduğu tazminat davasında 25.000 TL tazminata hükmedildi. “Koca ülkenin savunma sanayisini damada bağlamışlar o da kaderini kayınpederine bağlamış” sözlerinden ötürü karar verildiğini ifade eden Gültekin sözlerinin eleştiri sınırları olduğunu açıklayarak “Hakaret yok, iftira yok, basit bir eleştiri, haram olsun” dedi.
2023	İstanbul Anadolu Başsavcısı İsmail Uçar’ın Hakimler ve Savcılar Kurulu’na verdiği dilekçeden sonra HSK Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişlerince hazırlanan rapor doğrultusunda 21. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı S.D. görevden uzaklaştırıldı. Yargıtay, Yeşil Sol Parti’nin adını Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi olarak değiştirerek HEDEP kısaltmasını kullanamayacağına karar verdi. Kararda, kısaltmanın, daha önce kapatılan Halkın Demokrasi Partisi’nin kısa adı olan ve 20033 yılında kapatılan HADEP‘i andırdığı belirtilen karar, HEDEP’e bildirildi ve kısaltmanın değiştirilmesi istendi. Partinin, kısaltmayı değiştirmek ya da karara itiraz etme hakları bulunuyor.
2023	İsrail istihbaratı adına Türkiye’de “casusluk” yaptığı tespit edilen 2 şüpheli, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturma tutuklandı. 15-17 Eylül 2023 tarihlerinde Kadının İnsan Hakları Derneği’nin düzenlediği “Haklarımız için Bir Aradayız!” isimli çalıştay sonrasında ortaya çıkan ve Türkiye’nin farklı bölgelerinden 23 farklı sivil toplum örgütü tarafından yürütülen kampanya çerçevesinde https://hepimizicinanayasa.org/ sitesi açıldı. “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan hakkında yakalama kararı bulunan, kapatılan Zaman Gazetesinin yöneticilerinden Mehmet Kamış, emniyet güçleri tarafından yakalandıktan sonra savcılıktaki sorgusunun ardından İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’ne sevk edildi ve kaçma şüphesinin bulunduğu gerekçesiyle tutuklandı. Başka Gazete Genel Yayın Yönetmeni Yaman Kaya‘ya saldırı düzenleyen yönelik silahlı saldırıyla ilgili soruşturmada ‘ev hapsi’ şartıyla serbest bırakılan Z.B. ve S.M., Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesince tutuklandı. İsrail Yüksek Mahkemesi, Hamas ile yapılan esir takası anlaşmasına(4 günlük ‘insani ara’) yönelik itirazı reddetti. Gazze Şeridi’nde tutulan 50 esirin serbest bırakılmasına karşılık İsrail hapishanelerinde tutuklu bulunan 150 Filistinli kadın ve çocuk serbest bırakılacak. Çatışmalara bu süre zarfından 4 günlük insani ara verilecek.
2024	CHP’li Bodrum Belediyesi’nde Strateji Geliştirme Bürosu’nda görevli Özgül Aydoğan Yaşar’a, resmi yazı ile yeni görevi verildi: “Gündoğan Muhtarlık binasının arkasındaki tuvalet temizliğini yapmak üzere görevlendirildi”
2024	Tunceli ve Ovacık Belediye Başkanlarının görevden alınıp yerlerine kayyım atanmasına tepki gösteren İstanbul Barosu, seçme ve seçilme hakkı ihlalinin sürekli hale geldiğine dikkat çekerek görevden alınan belediye başkanlarının ivedilikle görevlerine dönmesi ve adil yargılanma hakkından yararlanmaları için çağrı yaptı.
2024	Yenidoğan çetesi davasına Bakırköy 22’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam edildi. Duruşmada çete lideri olmakla suçlanan doktor Fırat Sarı savunma yaptı. Davada şu ana kadar tutuklu 22 sanıktan 21’i savunma yapmış oldu. Dosyadaki tahliye talepleri reddedildi. Davanın duruşmalarına 26 Kasım günü saat 10.00’da devam edilecek. İzmir’de 3 polisin yaralandığı silahlı saldırının ardından gözaltına alınan 14 kişiden 6’sı tutuklandı.
2024	ABD’li Senatör Lindsey Graham, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkındaki tutuklama kararını uygulayacak ülkelere yaptırım uygulanması için yasa tasarısı hazırladıklarını söyledi. İngiltere Başbakanlık Ofisi Sözcüsü, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında çıkardığı tutuklama emirleri hakkında yorum yapmayı reddetti, ancak hükümetin “yasal yükümlülüklerini yerine getireceğini” bildirdi. İstanbul’da konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan UCM’nin Netanyahu hakkındaki kararına destek vererek Avrupa ülkelerini kararın uygulanması için rol oynamaya çağırdı.