Mutat Fiil

Mutat Fiil (Mutad Ameliye), hukukta ve ticarette her zaman yapılan, taraflar arasında alışılagelmiş, olağan ve ekstra bir şüphe uyandırmayan, gelenekselleşmiş, sürekli tekrarlanan rutin işlemleri ifade etmektedir. Osmanlı döneminde ve Cumhuriyetin ilk dönemlerinde her zamanki sıradan işleri, alışılmış eylemleri veya rutin yapılan faaliyetleri tanımlamak için kullanılmıştır. Mutad (mutat) Arapça kökenli olup, alışılmış, âdet olunmuş, her zamanki veya rutin anlamına gelmektedir. Kanunların veya sözleşmelerin yorumlanmasında bir ölçüt olarak kabul edilen bu kavram, tarafların geçmişteki istikrarlı davranış kalıplarına dayanmakta; taraflardan birinin mutat fiil sınırları içinde kalan bir eylemi, aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça hukuken meşru, öngörülebilir ve dürüstlük kuralına uygun bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Mutat fiiller, hukuki uyuşmazlıklarda dürüstlük kuralının ve tarafların geçmişteki istikrarlı davranış kalıplarının (örf ve âdetin) yorumlanmasında hâkime somut bir ölçüt sağlamaktadır. Mutat bir davranış, taraflar arasında oluşan yerleşik uygulamanın ve hukuki güven ilişkisinin tespitinde dikkate alınmakta; sözleşmenin yorumlanmasında, taraf iradelerinin belirlenmesinde ve hukuki ilişkinin kapsamının değerlendirilmesinde tamamlayıcı bir unsur olarak kabul edilmektedir.