Deliliğe Övgü

Deliliğe Övgü (Moriae Encomium), Hollandalı hümanist Desiderius Erasmus tarafından 1509 yılında kaleme alınan ve ilk kez 1511 yılında yayımlanan hiciv eseridir. Erasmus, eserini Ütopya‘nın yazarı olan dostu Thomas More‘a adamıştır. Eserde, dönemin dinî otoriteleri, skolastik düşünce, toplumsal ikiyüzlülük ve insan davranışları eleştirel ve ironik bir dille ele alınmaktadır. Delilik’in kişileştirilerek kendi ağzından konuştuğu eser, Orta Çağ düşüncesinin eleştirisi ile Rönesans hümanizminin izlerini bir araya getirmektedir. Erasmus’un düşünsel yaklaşımını ve hiciv yeteneğini ortaya koyan eser, Batı edebiyatının önemli hiciv metinleri arasında yer almaktadır. Erasmus, bu eserinde Delilik figürünü kullanarak din adamlarından bilginlere, yöneticilerden toplumun farklı kesimlerine kadar uzanan bir eleştiri geliştirmiştir. Deliliğe Övgü, ciddiyeti mizahla harmanlayarak okuyucuyu hem güldüren hem de düşündüren eşsiz bir anlatım sunmaktadır. Erasmus, “Delilik” maskesi ardına gizlenerek dönemin sansür ve baskı ortamında söylenmesi imkânsız olan çıplak gerçekleri korkusuzca dile getirmiştir. Yazıldığı dönemi aşan bu evrensel eleştiri, Orta Çağ dogmalarını sarsmakla kalmamış, sonraki yüzyıllarda Aydınlanma Çağı düşünürlerine de öncülük etmiştir.