Düyûn-ı Umûmiye

Düyûn-ı Umûmiye, 1875 yılındaki mali iflasın (Ramazan Kararnamesi), 1876 yılında dış borç ödemelerinin durdurulmasının ve 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ağır mali yükünün ardından, 20 Aralık 1881 tarihli Muharrem Kararnamesi ile Osmanlı Devleti’nin dış borçlarını belirli bir ödeme planına bağlamak amacıyla kurulan Osmanlı Genel Borçlar İdaresidir. Alacaklıları temsilen İngiliz, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan, Hollandalı ve Osmanlı alacaklılarından birer üyenin yer aldığı yedi kişilik Düyûn-ı Umûmiye Meclisi tarafından yönetilmiştir. Osmanlı hükümetinin komiseri ise meclis toplantılarına istişarî oyla katılmıştır. Kurum; Rüsûm-ı Sitte (tuz, tütün, ipek öşrü, müskirat, balık rüsûmu ve damga resmi) yanında Bulgaristan vergisi, Kıbrıs Adası gelir fazlası, Şarkî Rumeli vergisi, gümrük gelirleri, temettü vergisi ve tömbeki resmi gibi kaynakları tahsil etme ve yönetme yetkisine sahip olmuştur. İmparatorluğun farklı bölgelerine yayılan teşkilatı ve binlerce kişilik memur kadrosuyla Osmanlı maliyesi üzerinde güçlü bir alacaklı denetimi kurmuş, devletin mali egemenliğini önemli ölçüde sınırlandırmıştır. Osmanlı ekonomisinin dış mali çevrelere bağımlılığı ve yarı-sömürgeleşme tartışmaları bakımından da önemli bir yere sahip olan idarenin gelir toplama yetkisi, 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması ile sona ermiş; Osmanlı borçları Türkiye Cumhuriyeti ve diğer ilgili devletler arasında paylaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin üstlendiği borç payının ödenmesi 1954 yılında tamamlanmıştır.