7 Mart – Hukuk Takvimi

Stoacı bir filozof ve Beş İyi İmparator olarak bilinen yöneticilerin sonuncusu Marcus Aurelius, Roma İmparatoru oldu. MÖ 27’den MS 180’e kadar süren göreceli bir barış, sükûnet ve istikrar çağı olan Pax Romana‘nın son imparatoruydu. Huzuru ve refahı sürdürebilmek için kapsamlı hukuk reformları gerçekleştirdi.

Skolastik düşünceye önemli katkılar sağlayan ve bilgi felsefesi, metafizik ve siyaset üzerine çalışmaları ile bilinen filozof  Thomas Aquinas (Aquinolu Thomas) yaşamını yitirdi. (28 Ocak 1225 – 7 Mart 1274)

Brabantlı Siger, için Kilise tarafından çıkarılan yasakların ihlal edildiği gerekçesiyle, 7 Mart 1277’de Kilise tarafından suçlu bulundu. Temyiz başvurusunda bulundu ancak cezası Papalık tarafından da onaylandı. İtalya’da tutuklanarak 10 Kasım 1284’te Orvieto’da idam edildi.

ABD Kongresi, Osmanlı Devleti ile ABD arasında imzalanan Cezayir Antlaşması’nı onayladı. Antlaşmaya göre ABD, Osmanlı Devleti’ne bir defaya mahsus olmak üzere 642.500 dolar haraç ayrıca her yıl 21.600 dolar vergi verecekti.

Felsefe profesörü, Çekoslovakya’nın kurucusu, ilk cumhurbaşkanı Tomáš Garrigue Masaryk (7 Mart 1850 – 14 Eylül 1937) dünyaya geldi. 14 Kasım 1918 – 14 Aralık 1935 tarihlerinde Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Nazilerin 1933’te Almanya’da iktidara gelmelerinden sonra Orta Avrupa’nın geleceğiyle ilgili kaygılarını ilk dile getirenlerdendir. Aralık 1935’te görevinden istifa etti ve yaklaşık iki yıl sonra yaşamını yitirdi.

Rusya’nın Adigey Cumhuriyetindeki soykırımı hız kazandı. Adigey’de Şapsığlar için Ruslarca verilen köylerinden ayrılma süresi doldu ve terk ettirilen Şapsığ köylerinin, Rus askerlerince ateşe verilip yakılmasına başlandı.

Korça kasabasında Arnavutça ilk laik okulun açılması anısına, 7 Mart Arnavutluk Öğretmenler Günü olarak ilan edildi.

20. yüzyılın ilk büyük devrimi olan Meksika Devrimi gerçekleşti. Devrim Porfirio Díaz’ın diktatörlüğünü devirmek amacıyla başlatıldı.

Hukukçu, Türkiye’nin ilk kadın diplomatı, senatör, akademisyen, edebiyatçı ve yazar Adile Ayda 7 Mart 1912’de Sankt-Peterburg’ta dünyaya geldi. (Ölümü: 5 Kasım 1992)

Fransız hukukçu ve Başbakan Jacques Chaban-Delmas (Jacques Michel Pierre Delmas, doğdu. (Ölümü: 10 Kasım 2000) Heykeli dikilmiş az sayıdaki hukukçudan biridir.

13 Şubat 1925’te başlayan Şeyh Sait Ayaklanması sonrası alınan sert önlemler çerçevesinde 4 Mart’ta kabul edilen Takrir-i Sükûn Kanunu gereğince aynı gün kurulan İstiklal Mahkemesi üyeleri yapılan seçimlerle belirlendi. Biri Ankara’da, öteki de ayaklanma bölgesinde görev yapmak üzere iki İstiklal Mahkemesi kuruldu. Denizli Milletvekili Mazhar Müfit Bey (Kansu) mahkeme başkanlığına, Karesi Milletvekili Süreyya Bey (Özgeevren) savcılığa getirildi. Urfa Milletvekili Ali Saip (Ursavaş) ve Kırşehir Milletvekili Lüfi Müfit beyler asil üyeliğe seçildi.

7 Mart 1927 tarihinde TBMM’nin kararıyla hem Ankara İstiklal Mahkemesi’nin hem de Şark İstiklal Mahkemesi’nin görevi fiilen sona erdi. Şark İstiklal Mahkemesi, TBMM başkanlığına gönderdiği 432 numaralı yazısında; göreve başladığı 12 Nisan 1925’ten 7 Mart 1927’ye kadar 207 vicahi, 213 gıyabi toplam 420 idam kararı verdiğini, idamların yerine getirildiğini, 1911 kişinin çeşitli cezalara çarptırıldığını, 2779 kişinin beraat ettiğini ve böylece toplam 5010 kişiyi yargılandıklarını raporladı.

Nobel Barış Ödülü sahibi hukukçu ve Fransız devlet adamı Aristide Briand yaşamını yitirdi. (Doğumu: 28 Mart 1862) Paris Hukuk Fakültesi’nde eğitim gördü. 1894’te Nantes’teki emekçiler kongresinde Jules Guesde’nin taraftarlarına karşı işçi sendikası fikrinin kabulünü sağladı. 1905 tarihli ayrılma yasasının hazırlanmasıyla görevli komisyonun muhabirliği görevine atandı. 1912’de Adalet Bakanı olarak görev yaptı. Üçüncü Fransız Cumhuriyeti döneminde Fransa başbakanı olarak görev yaptı.

Aziz Nesin hakkında, 1948’de yayınlanıp toplatılan “Azizname”adlı taşlama kitabında “Cumhurbaşkanı’na hakaret ve hükümetin manevi şahsiyetini tahkir”den dava açıldı.

Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü ve 222 arkadaşı, Anayasa’nın dilini yaşayan dile dönüştürmek için DP Meclis Grubu adına bir önerge hazırlayarak Meclis’e sundu. Önergede, değiştirilmesi gereken kelimeler arasında suç, bakanlar kurulu, devrim, ivedilik gibi kelimeler yer aldı.

Basın ve radyo yoluyla işlenecek suçların kapsamının genişletilmesi ve cezaların arttırılması hakkındaki kanun tasarısı, Mecliste görüşüldü. İki gün sonra basın ve radyo yoluyla işlenecek suçlara ağır cezalar getiren bu yasa TBMM’de kabul edildi.

Petrol işletmeciliğini yabancı sermayeye açan Petrol Yasası Meclis’te kabul edildi.

Yargıtay, “Nalıncı Keseri” başlıklı yazı nedeniyle Ulus gazetesi başyazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Yazı İşleri Müdürü Ülkü Erman hakkında, Ankara Toplu Basın Mahkemesi’nin verdiği mahkûmiyet kararını bozdu.

Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman Pulliam davasından aldığı 15 ay 16 günlük hapis cezasını çekmek üzere cezaevine girdi. Yalman 4 gün sonra hastaneye kaldırıldı.

Tedbirler Kanunu, 5 Mart 1962 tarihinde kabul edilerek 7 Mart 1962 tarihli resmî gazetede yayınlandı. Yasa, 27 Mayıs ruhunu korumak için alınacak tedbirler kapsamında çıkarıldı.

Anayasa Mahkemesi, İş Kanunu’ndaki grev yasağını iptal etti. Mahkeme 3008 Sayılı İş Kanunu’nun 72.maddesindeki “Grev ve lokavt yasaktır” hükmünü grev açısından iptal etti; “lokavt yasağı” hükmünü ise Anayasa’ya aykırı bulmadı.

AIESEC’in Fen Fakültesi’nde yapılan genel kurulunda Demirel hükümeti adına konuşan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk, Deniz Gezmiş’in de aralarında bulunduğu öğrencilerce protesto edildi. 10 protestocudan 5’i tutuklandı, Deniz Gezmiş dahil 5’i serbest bırakıldı.

Askeri Yargıtay, Ankara Üniversitesi SBF Sosyoloji Asistanı İsmail Beşikçi hakkında verilen 8 yıl 4 aylık ağır hapis cezasını onayladı. Dava, Beşikçi’nin Erzurum Atatürk Üniversitesi’ndeki derslerinde, konu dışına çıkarak Marksist-Leninist ideolojiyi benimsetmeye çalıştığı gerekçesiyle açılmıştı.

İlhan Cumhur Türker Hakkında Özel Af Kanunu, 7 Mart 1973’te TBMM’de, 30 Mayıs 1973 tarihinde Senato’da kabul edildi, 7 Haziran 1973’te Resmi Gazete’de yayınlandı.

Cumhuriyet Başyazarı Nadir Nadi ile Yazı İşleri Müdürü Okay Gönensin’in yargılanmalarına başlandı. Savcı N.Nadi’nin 1961’de yazdığı “Tuhaf Bir Tasarı” başlıklı yazıyı 23 Ocak 1983’de tekrar sütunlarında yayınlamakla “gençleri silaha sarılmaya davet ettiği”ni iddia etti.

Fransa Kültür Bakanlığı’nca Paris’te düzenlenen Nazım Hikmet’i anma gecesinde şairin iki şiirini okuyan oyuncu ve seslendirme sanatçısı Işık Yenersu’nun “Türkiye Cumhuriyeti’ni tahkir ettiği” iddiasıyla Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde yargılanmasına başlandı.

Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi, kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi’nin (MHP) Genel Başkanı Alparslan Türkeş’in tahliyesini 23. kez reddetti.

Cezaevi revirindeki bir tartışmada, devletin askeri kuvvetlerini tahkir ve tezyif ettiği gerekçesiyle yargılanan Doç. Dr. Yalçın Küçük beraat etti.

Kamuoyunda faturalı yaşam olarak bilinen ücretlilere vergi iadesi hakkındaki yasanın kapsamı, Bakanlar Kurulu tarafından genişletilerek; fazla mesai, prim ve transfer ücretleri de yasa kapsamına alındı.

Komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla, Gölcük Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılanan şair Arif Damar beraat etti.

“Kadınlara karşı her türlü ayrımcılığın önlenmesi” talebini içeren 2861 imzalı dilekçe, TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde “dini inanç sebebiyle boyun ve saçların örtü veya türbanla kapatılmasını” serbest bırakan yasayı iptal etti.

Yeşilyurt olayını soruşturan İçişleri Bakanlığı müfettiş raporu tamamlandı. Rapora göre, köylülere dışkı yedirmenin olmadığını ancak köylülerin dövüldüğünü açıklandı.

Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde 7 gündür açlık grevi yapmakta olan aralarında TBKP yöneticileri Kutlu ve Sargın’ın da bulunduğu 59 siyasi tutukluya “sayım vermedikleri” gerekçesiyle toplu dayak atılması olayı nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Komisyonu’na başvuru yapıldı.

Hürriyet gazetesi yönetim kurulu üyesi ve yazarı Çetin Emeç, İstanbul Suadiye’deki evinin önünde pusu kuran maskeli 2 kişinin silahlı saldırısında öldürüldü. Saldırıda Emeç’in şoförü Ali Sinan Ercan da yaşamını yitirdi.

Moldova’da yapılan referandum sonucu halkın yüzde 90’ı Romanya’yla birleşmeyi reddetti.

Düşünceye Özgürlük isimli ortak kitapta yer alan yazısında, bölücülük yaptığı iddiasıyla yargılanan Yaşar Kemal, 1 yıl 8 ay hapse mahkûm edildi. Yayıncı Erdal Öz’e ise 3.5 milyon TL para cezası verildi. Cezalar 5 yıl ertelendi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi tarafından 5 Mart’ta gözaltına alınan, Limter-İş Sendikası Eğitim Uzmanı Süleyman Yeter’in gördüğü işkence sonucu yaşamını yitirdiği açıklandı. Açılan davada 1 polis 2.5 yıl ceza alırken kaçak iken yakalanan komiser yardımcısına 22 Ekim 2013’de 10 yıl ceza verildi. Savcının 15 yıl hapis istemiyle temyiz ettiği karar Yargıtay’ca onaylanarak 10 yıllık ceza kesinleşti.

Arjantin’de Federal Yargıç Gabriel Cavallo, askerlere tanınan af yasalarının anayasaya aykırı ve geçersiz olduğuna hükmetti. Böylece 1976-83 arasında yaklaşık 30 bin sosyalistin işkence görmesi, kaçırılması ve öldürülmesinden sorumlu tutulan 1200 askerin yargılanmasının önü açıldı.

Şemdinli’de Umut Kitabevi’nin bombalanması ardından açılan davada Van Başsavcı vekili Ferhat Sarıkaya tarafından düzenlenen iddianame, Van 3’üncü Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Ferhat Sarıkaya, iddianamesinde şüpheli olmamasına karşın Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt’a da suçlamalar getirdi. Aynı gün, Avukat Tarcan Ülük, Van Savcısı Ferhat Sarıkaya hakkında suç duyurusunda bulundu.

Video paylaşım sitesi Youtube’ye, Atatürk’e hakaret eden videolara yer vermesi gerekçesiyle Türkiye’den erişim engeli getirildi.

7 Mart 2008 günü Abhazya Meclisi tarafından bir bildirge yayınlanarak tüm dünyadan tanınma talep edildi. Bağımsızlık ilk olarak Rusya Federasyonu tarafından ve daha sonra Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanuatu ve Tualu Cumhuriyetleri tarafından tanındı.

Ergenekon davasından yargılanan İlker Başbuğ, 26 ay sonra hak ihlali gerekçesiyle tahliye edildi. Başbuğ hakkında AYM ihlal kararı vermişti.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın 26 Aralık 2013’te başlayan görev dönemi 7 Mart 2015’te sona erdi.

İkinci Türkiye-AB Zirvesi, 28+1 formatında ve 3 AB Kurumunun Başkanının katılımıyla 7 Mart 2016’da Brüksel’de gerçekleştirildi. Zirvede özellikle, Ege’de ölümlerin önlenmesi, insan kaçakçılığı ve yasadışı göç konusu ön plana çıktı.

Amerikalı kadın savunma avukatı Lynne Irene Stewart yaşamını yitirdi. (Doğumu: 8 Ekim 1939) Rutgers Üniversitesi Hukuk Bölümünden mezun oldu. 1993’te Dünya Ticaret Merkezi’ne saldırı emrini verdiği iddia edilen Mısır’lı islami önder Ömer Abdurrahmanı savunmasıyla tanındı.

Hukukçu, yargıç ve Pakistan’ın 9. Cumhurbaşkanı Muhammed Refik Tarar (2 Kasım 1929 – 7 Mart 2022) yaşamını yitirdi. 1 Ocak 1998 – 20 Haziran 2001 tarihlerinde görev yapmıştı.

TÜSİAD Başkanı  hakkında zincirleme şekilde “Basın ve Yayın Yoluyla Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma” suçundan 1 yıl 3 aydan 5 yıl 3 aya kadar dava açıldı. Şüpheliler hakkındaki ‘adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs‘ suçu ile ilgili soruşturmanın ise tamamlanmadığı bildirildi.

Görevden alınan CHP’li Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer hakkında “Terör Örgütü Üyesi Olmak” suçlamasıyla 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle düzenlenen iddianame İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.