Jacques Chaban-Delmas

Fransız hukukçu ve Başbakan Jacques Chaban-Delmas (Jacques Michel Pierre Delmas), 7 Mart 1915’te Paris’te dünyaya geldi. (Ölümü: 10 Kasım 2000) Paris Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Hukuk lisansının ardından Kamu Hukuku ve Ekonomi Politik alanında eğitimini tamamladı.

Chaban-Delmas, 1933’te gazeteciliğe başladı.

1940’ta Sanayi Bakanlığı’nda stajyer olarak çalıştı. 1943’te Maliye Müfettişliğine geri döndü.

İkinci Dünya Savaşı’nda Fransa’nın bağımsızlığı için Charles de Gaulle ile beraber hareket etti. 1944’te de Gaulle tarafından tuğgeneralliğe getirildi. Tuğgeneralliğe yükseldiğinde 29 yaşındaydı ve bu durum onu Birinci İmparatorluk (Napolyon dönemi) döneminden beri Fransa’nın en genç generali yaptı.

Siyasi Kariyeri 

Chaban-Delmas, 1946’da Gironde milletvekili seçildi ve bu görevini 1997’ye kadar sürdürdü. 1947’den 1995’e kadar tam 48 yıl boyunca kesintisiz Bordeaux Belediye Başkanlığı yaptı. Bu, modern Fransız siyasi tarihinde bir rekor oldu.

1954’te ve 1955’te Ulaştırma ve Turizm Bakanlığı, 1954’te Konut Bakanlığı, 1956-1957 yılları arasında Devlet Bakanlığı, 1957-1958 yılları arasında Millî Savunma Bakanlığı yaptı. Fransız Milli Meclisi’nin başkanlığını üç defa üstlendi; 9 Aralık 1958–20 Haziran 1969, 3 Nisan 1978 – 21 Mayıs 1981 ve 2 Nisan 1986–12 Haziran 1988 tarihlerinde bu görevi yürüttü. 20 Haziran 1969–5 Temmuz 1972 tarihleri arasında Fransa Başbakanı olarak görev yaptı. 1974 yılında Georges Pompidou’nun ölümü üzerine Cumhurbaşkanlığına aday oldu, ancak Gaullist oyların bölünmesi nedeniyle (Jacques Chirac’ın Valéry Giscard d’Estaing’i desteklemesi sonucu) ilk turda elendi. 

Başbakanlık döneminde siyasi mirasının en büyük parçası olan “Yeni Toplum” (Nouvelle Société) projesini topluma sundu. 1968 krizine, toplumsal diyalog, ifade özgürlüğü ve siyasi baskıdan uzak geniş tabanlı toplumsal sözleşmeye dayalı bir ilerlemeci programla yanıt verdi.

Avrupa Birliği’ne ve Uluslararası Hukuka Katkıları 

Avrupa Birliği Meclisi Üyeliği (1979-1990), AGİT Parlamenterler Meclisi üyeliği (1990-1997) ve Avrupa Parlamentosu üyeliği görevlerini (1961-1969 ve 1973-1979) yürüttü. Avrupa Yerel Yönetimler Konferansı’nın toplanmasını sağladı ve bu konferans sonucunda Avrupa Konseyi’nin en önemli kurumlarından biri oluştu. Böylece Avrupa’da yerel yönetimlerin sesini duyurabilecekleri, deneyim paylaşabilecekleri ve ortak politikalar geliştirebilecekleri bir yapının kurulmasına öncülük etti.

Philippe Séguin tarafından onursal meclis başkanı unvanı verildi. Hakkında birçok kitap yazıldı.

10 Kasım 2000’de, doğduğu yer olan Paris’te yaşamını yitirdi. Heykeli dikilmiş az sayıdaki hukukçudan biridir.