Reis Bey

Reis Bey, Necip Fazıl Kısakürek tarafından yazılmış, tiyatro eseri olarak sahnelenmiş ve 2 Mart 1990 tarihinde sinema eseri olarak sahneye konulmuştur. Hukuk Filmleri kategorisinde Türk yapımı bir başyapıt olarak sinema tarihine geçmiştir. Başrolde Haluk Kurtoğlu rol almıştır.

Reis Bey, görevinde hiç taviz vermeyen, kanunlara son derece bağlı ve kararlarında acımasız bir yargıçtır. Sanıkların suçlu olduğuna kanaat getirirse, onları idam sehpasına göndermekten çekinmeyen kahramanımızın hayatı trajik bir şekilde değişecek, idam sehpasına gönderdiği bir katil zanlısı yaşamını alt üst edecektir.

Tüm deliller, mahkemeye gelen zanlının suçlu olduğunu göstermektedir ve Reis Bey, onu hiç çekinmeden idama  mahkum ettirecektir.

Tüm deliller, annesini öldürmekle suçlanan sanığın suçlu olduğunu göstermektedir. Sanık, suç işlemediğini ısrarla söylese ve yargıçtan sürekli ”merhamet” istese de kurtulamayacaktır. “Şüpheden sanık yararlanır” ilkesi uygulanmamış, sanığın cinayet anında başka bir yerde olduğuna şahitlik edecek tanık dinlenmemiş, peşin hükümlü bir yargılama yapılmıştır.

Reis Bey, birey yerine toplumu düşünmekte ve onu korumaya çalışmaktadır. Onun için korunması gereken toplumdur; toplumu korumak için sert önlemler almak zaruridir.

İdamdan sonra sanığın suçsuz olduğu anlaşılmış, gerçek suçlu ortaya çıkmış, suçunu itiraf etmiştir. Asıl suçlunun başka biri olduğu anlaşıldıktan sonra hakimin yaşadığı ruhsal değişim bambaşka bir hal almıştır. Bu sırada görevi bırakan Reis Bey, bütün yaşam felsefesini değiştirmiş, artık hayatını merhamet duygusunun yaygınlaşmasına adamıştır. Belalı insanların bulunduğu bir kahvede insanlara merhameti anlatmakta, kötülük saçan insanlara iyiliği hatırlatma görevi üstlenmektedir.

Herkes, bu eski yargıca büyük bir saygı göstermektedir. Bir gün, bir polis baskını sırasında kahvehanede bulunanlardan biri, polise yakalanmamak için yanındaki uyuşturucuyu emekli yargıcın cebine saklamış ve eski ceberut hakim suçüstü halinde polise yakalanmıştır.

Reis Bey, yıllarca hakim koltuğunda tüm haşmetiyle oturduğu ve etrafa korku saldığı mahkeme salonunda, bir iftira sonucu artık sanık olarak yer alacak fakat adil bir şekilde yargılanacaktır.

Vizyon Tarihi :02 Mart 1990

Yapımı            :1988 – Türkiye

Tür                  :Dram,  Politik, Adliye

Süre                :80 Dak.

Yönetmen      :Mesut Uçakan

Oyuncular      :Sümer Tilmaç ,  Bülent Polat,  Nihat Nikerel,  Ümit Acar , Murat Soydan

Senaryo        :Mesut Uçakan

Yapımcı        :Ali Moroğlu

Reis Bey’den adalet ve hukukla ilgili replikler

“Ceza felsefesinde bir görüş vardır: Bir masuma kıymaktansa, bin cürümlüyü cezasız bırakmak yeğdir. Ben de diyorum ki, cemiyette bir ferdi korumak için, bin kişiye bu gömleği giydirmekten kaçınmamalıdır. O bir kişi, bütün bir cemiyettir.”

“Kanunu, bir şey ortadan kalksın, yapılamaz olsun diye değil, bizim başka türlü yaptığımızı, bazıları bu türlü yapmasın diye çıkarıyoruz.”

“Ümit kalmayınca telaş da biter.”

“Bizi daima işlenen suçun cüzzamlı suratına bakmaktan kaçıran bu edebiyat esnaflığını bir yana bıraksınlar!” ve bu görünen suçun görünmeyen bir yanı varsa onu ortaya döksünler!”

“Dışımda ne arıyorlar; içime doğru suçluyum ben… Yapamadıklarımın, işlemediklerimin de suçlusu…”

“Gözyaşı suçun rengini soldurmaz.”

‘Herkes başucuna “Suçlu benim, herkes suçsuz.” levhasını asmalıdır.’

“Etmeyin Reis Bey, siz ağlayamazsınız! Ağlayabilseydiniz, anlayabilirdiniz!”

“Bir adam yalan söyleyebilir; fakat yalan sayıklayamaz.”

“-Merhamet suç mu efendim?

-Hem de idamlık…”

“Merhamet! Ağızların iğrenç sakızı!”

“Hiçbir makam âdi değildir; âdi olan, insanlar..”

“Affı anlayınca kendinizden başka her insanı mazur göreceksiniz.”

“Boş toprakta define aranırcasına suçlu aranmaz, ancak meydana çıkarsa görülür.”

“…En merhametsiz ceza ölçülerinin kurtarabileceği çürük bir cemiyette, paltosunun astarında esrar bulunmuş bir insanı temize çıkaramam. Bu yüzden bütün karşı delilleri reddediyor ve onu mahkûm ediyorum. Mahkûm ettiğim, o değil, mücerret fiildir. Ferde verdiğim ceza isabetsiz olabilir; cemiyete aradığım deva, isabetlidir. Varsın, bir kötünün bürünmesi ihtimali olan masumluk maskesini kullanılmaz hale getirmek için bin masum feda edilsin.”

“Her sanığı, suçu sabit oluncaya kadar masum kabul etmeğe mecbur değil misiniz? Hangi msum, masumluğunu ispat için suçluyu bulmakla mükellef tutulabilir?”