Savunma (1986)

Savunma, Osman F. Seden’in yönettiği, Erdoğan Tünaş’ın senaryosunu yazdığı, 1986 yapımı Türk suç ve hukuk dramıdır. Gülşen Bubikoğlu, Kenan Kalav ve Fikret Hakan’ın başrollerini paylaştığı film, bir cinayet soruşturması ve bu soruşturma kapsamında yürütülen ceza yargılaması üzerinden savunma hakkını, delillerin değerlendirilmesini ve avukatın mesleki sorumluluğunu konu edinmektedir.

Filmde, avukat Handan Çelik’in meslek geçmişi de olay örgüsünün önemli unsurlarından biridir. Daha önce savcılık görevinde bulunan Handan, mahkûm edilmesini sağladığı bir sanığın cezaevinde intihar etmesinin ardından etik kaygılar ve vicdani muhasebe sonucunda savcılıktan istifa etmiş ve avukatlık yapmaya başlamıştır. Bu geçmiş, onun ceza adaletine ve savunma mesleğine yaklaşımını şekillendiren önemli bir deneyim olarak sunulmaktadır.

Hikâyede, zengin bir iş kadını olan Çiğdem’in öldürülmesinin ardından şüpheler eşi Cengiz üzerinde yoğunlaşır. Soruşturmayı yürüten Başkomiser Cemal, Cengiz’in cinayeti işlediği kanaatiyle hareket eder. Cengiz’in savunmasını üstlenen Handan ise müvekkilinin suçsuz olduğuna inanarak davayı yürütür ve delil yetersizliği gerekçesiyle cezaevinden tahliye edilmesini sağlar. Handan, müvekkilini hem savcıya hem de başkomisere karşı savunurken diğer yandan müvekkiliyle etik dışı bir aşka yelken açar. Ancak soruşturma sırasında ortaya çıkan yeni bilgiler ve Handan’ın sonradan ulaştığı deliller, olayın seyrini değiştirir. Handan, müvekkilinin gerçekte katil olduğunu öğrenince mesleki sorumluluğu, kişisel duyguları ve kendi güvenliği arasında ağır bir ikilemle karşı karşıya kalır.

Savunma, ceza adaletinin temel meselelerinden olan suç şüphesi, delillerin güvenilirliği, masumiyet karinesi ve savunma hakkını dramatik bir olay örgüsü içinde ele almaktadır. Film, bir kişinin suçlu olduğuna ilişkin kanaatin tek başına mahkûmiyet için yeterli olmayacağını ve ceza yargılamasında somut delillerin önemini öne çıkarır. Bunun yanında avukatın müvekkilini savunma görevi ile gerçeğe ve hukuka bağlı mesleki sorumluluğu arasındaki ilişkiyi de sorgular. Handan’ın geçmişte savcı olarak yaşadığı deneyim ve sonrasında avukatlık mesleğini seçmesi, bu sorgulamaya kişisel ve mesleki bir boyut kazandırır. Bu yönüyle yapım, Türk sinemasında hukuk mesleğini ve ceza yargılamasını merkezine alan filmler arasındadır.

Film, dönemin Yeşilçam sinemasında sıkça yapılan Hollywood uyarlamalarının örneklerinden biridir. Konusu, başrollerini Jeff Bridges ve Glenn Close’un paylaştığı 1985 yapımı Jagged Edge (Bıçak Sırtı) filminden esinlenmiştir.

Filmin Künyesi

• Yapım yılı: 1986
• Ülke: Türkiye
• Tür: Dram, suç, gerilim
• Yönetmen: Osman F. Seden
• Senaryo: Erdoğan Tünaş
• Yapımcı: Türker İnanoğlu
• Görüntü yönetmeni: Çetin Gürtop
• Yapım şirketi: Erler Film
• Süre: Yaklaşık 89 dakika

Başlıca Oyuncular ve Karakterleri

• Gülşen Bubikoğlu: Handan Çelik
• Kenan Kalav: Cengiz Okan
• Fikret Hakan: Başkomiser Cemal Gökay
• Merih Akalın: Çiğdem Okan

• Erol Günaydın: Dedektif Rıza