Eduardo Dato

İspanyol hukukçu ve başbakan Eduardo Dato, 12 Ağustos 1856’da La Coruña’da (A Coruña) doğdu (12 Ağustos 1856 – 8 Mart 1921, Madrid)

Madrid Merkez Üniversitesi’nde hukuk eğitimi aldı ve 1875 yılında hukuk öğrenimini tamamladı. Genç yaşta Muhafazakâr Parti’ye katıldı. Avukatlık yapmaya başlayan Dato, özellikle hitabet yeteneği sayesinde kısa sürede başarılı ve tanınmış bir hukukçu olarak prestij kazandı.

1884 yılında milletvekili seçilerek siyasi kariyerine başladı. Kamu görevleri sırasında İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli bakanlıklarda görev yaptı. Ayrıca Donanma Bakanlığı görevinde bulundu. Çalışma hayatına ilişkin sosyal düzenlemelerin geliştirilmesine katkıda bulundu ve iş kazalarına ilişkin düzenlemeleriyle öne çıktı.

1907 yılında Madrid Belediye Başkanı oldu. Aynı yıl Milletvekilleri Kongresi Başkanlığı görevine getirildi. İspanya siyasetinin önde gelen muhafazakâr isimlerinden biri hâline gelen Dato, 1913 yılında Muhafazakâr Parti’nin liderliğini üstlendi ve ölümüne kadar partinin başkanlığını sürdürdü.

Eduardo Dato, İspanya Bakanlar Kurulu Başkanlığı’nı (başbakanlık) üç kez üstlendi. İlk kez 1913 yılında hükümetin başına geçti ve 1915 yılına kadar görev yaptı. I. Dünya Savaşı’nın başlamasının ardından İspanya’nın tarafsızlığını ilan etti. 1917 ve 1920 yıllarında iki kez daha başbakanlık görevine getirildi.

Hukukçu kimliği, parlamenter faaliyetleri ve muhafazakâr siyasi çizgisiyle İspanya’nın 20. yüzyıl başındaki önemli devlet adamlarından biri olan Dato, aynı zamanda Real Academia de Ciencias Morales y Políticas üyeliğinde bulundu.

Eduardo Dato, 8 Mart 1921’de Madrid’de öldürüldü. Başbakanlık görevini yürüttüğü sırada, Senato’daki oturumun ardından evine gitmek üzere otomobiliyle Parlamento binasından ayrıldığı sırada, motosikletli üç anarşist —Pedro Mateu, Luis Nicolau ve Ramón Casanellas— tarafından düzenlenen silahlı saldırının hedefi oldu. Saldırganlar sepetli bir motosikletle Dato’nun otomobiline yaklaşarak kırktan fazla el ateş etti. Mermilerden üçü Dato’ya isabet etti ve Dato olay yerinde hayatını kaybetti.

Ölümünün ardından Kral XIII. Alfonso tarafından ailesine “Dato Dükü” unvanı verildi.