21 Ekim – Hukuk Takvimi 

21 Ekim – Hukuk Takvimi
1878

Almanya’da Otto von Bismarck antikomünist özellikteki Anti-Sosyalist Yasa’yı yürürlüğe soktu. Sosyalistlere Karşı Yasa ya da Sosyal Demokrat Çabaların Kurumsal Tehlikelerine Karşı Yasa, (Gesetz gegen die gemeingefährlichen Bestrebungen der Sozialdemokratie) yasaya göre, Almanya Sosyal Demokrat Partisi’nin bütün örgütleri ve işçilere ait yayın organları yasaklanmış, sosyalist yayınlar toplattırılmış ve dönemin sosyal demokratları cezalandırılmıştır.

1897 Küba’da Yaya Anayasası kabul edildi. 21 Ekim 1897 tarihli Yaya Anayasası, Küba’nın İspanyol sömürge yönetimine karşı verdiği Bağımsızlık Savaşı sırasında Camagüey yakınlarındaki La Yaya bölgesinde kabul edilen, ülkenin özgürlük mücadelesindeki en önemli kurucbelgelerden biridir.
1920 Tevfik Paşa başkanlığında İstanbul’da son Osmanlı Hükümeti kuruldu.
1921 Alman filozof ve iktisatçı Karl Eugen Dühring yaşamını yitirdi. (Doğumu:12 Ocak 1833( Berlin Üniversitesi’nde felsefe ve Ekonomi dersleri verdi.
1935 Almanya, Milletler Cemiyeti’nden resmen ayrıldı.
1942

Siyasetçi, Mustafa Durak Sakarya, hayatını kaybetti. (Doğumu: 1876) İstanbul’da açılan ilk Polis okulundan mezun oldu. Burada aldığı hukuk tahsilinin ardından Erzurum, Bitlis, Ankara, Adana illerinde polis müdürlüğü, Emniyet-i umum müdürlüğü gibi görevlerde bulundu. TBMM I. dönem Erzurum milletvekilliği 1933-1935 yılları arasında Erzurum Belediye başkanlığı yaptı. V. VI.dönem Gümüşhane milletvekilliği yaptı.

1945

Fransa’da kadınlar, seçimlerde ilk kez oy kullanma hakkı elde etti.

1948 Naziler döneminde Türkiye’ye gelerek çalışan Alman İnsan Hakları Birliği üyesi ve filozof Ernst von Aster yaşamını yitirdi. (d. 18 Şubat 1880, Berlin – ö. 21 Ekim 1948, Stokholm) 1941 yılında, İstanbul Hukuk Fakültesinde Hukuk Felsefesi dersleri verdi. Felsefe Tarihi isimli eseri ile bilinmektedir.
   
   
   
   
1950 Türkiye’de din dersleri ilk ve orta öğretimde mecburi hale getirildi.
1952

Hukukçu Sacit Kayasu, dünyaya geldi.

1959

Avrupa Konseyi ile göçmenlerin iskânı konusunda antlaşma imzalandı.

1971

İzmir’de Cezaevinde ki Mahir Çayan ve arkadaşlarını kurtarmak için örgüt kurmak iddiasıyla 11 kişi gözaltına alındı.

1971

İbrahim Recep Ayışık hakkında Af Kanunu, 14 Ekim 1971 tarihinde kabul edildi. Resmi Gazetenin 21 Ekim 1971 tarihli sayısına yayınlanarak yürürlüğe girdi.

1972

Profesör Mümtaz Soysal, Askeri Savcı Baki Tuğ’un talebi doğrultusunda, Anayasaya Giriş adlı ders kitabında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nce tutuklandı. 

1977

Avrupa Patent Enstitüsü (EPI) kuruldu. EPI, hükümet dışı bir kuruluştur. Avrupa patent vekillerinin mesleki birliğidir ve uluslararası bir hükümet dışı kamu hukuku kuruluşudur. 2023 yılı itibarıyla enstitünün 39 üye devletten yaklaşık 13.800 üyesi bulunmaktadır 

1981

THKP-C Dev-Savaş örgütüne üye olduğu iddiasıyla aranıp 5 Ekim’de teslim olan Mehmet Ceren işkencede hayatını kaybetti. 1981’deki soruşturma ile 12 Eylül Anayasa referandumu sonrası 3 Mayıs 2011’de ailenin yaptığı 2. başvuru da takipsizlikle sonuçlandı.

1981

12 Eylül darbecileri tarafından kapatılan CHP’nin genel başkanı Bülent Ecevit, MGK’nin 52 no’lu bildirisine aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Askeri Savcılığa ifade verdi. Ecevit, partilerin feshine ilişkin haberden dolayı cevap hakkı doğduğu gerekçesiyle TRT için hazırladığı ve dış basına da verdiği bir açıklama nedeniyle suçlandı.

1982

Hukukçu ve gazeteci Ali Sirmen‘in, Barış Derneği Davasında yargılanmasına devam edildi: “İddiaların tümünün asılsız olduğunu söylemekle yetiniyorum.”

1986

Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı, 27 Haziran 1981 tarihinde Afrika Birliği tarafından kabul edildi, 21 Ekim 1986 tarihinde yürürlüğe girdi. Afrika devletlerinin çoğunluğu tarafından imzalandı. Afrika Birliği Örgütü bünyesinde, Afrika İnsan ve Halklar Hakları Komisyonu kuruldu, sözleşme çerçevesinde komisyonunun görev, yetki ve çalışma sistemi kuruldu.

1986

Nikaragua’da Sandinist yönetim karşıtı kontralara silah taşırken düşürülen uçağın ABD’li pilotu Halk Mahkemesi’nde yargılanmaya başlandı.

1986

Askeri Mahkeme’de görülen DİSK Davası’nda avukatlar Halit Çelenk ve Fikret İlkiz ortak savunmayı okudu.

1988

Ankara’da TBKP duruşması için gelip gözaltına alınan 21 kişiye 7 gün süreyle elektrik işkencesi yapıldığı açıklandı.

1993

PTT’nin ‘T’ harfinin satışı Anayasa Mahkemesi’nce durduruldu. ‘T’ harfinin özelleştirilmesi aşamasında çıkarılan kanun hükmündeki kararnamenin iptal edilmesi istemiyle Mümtaz Soysal ve 92 arkadaşının Anayasa Mahkemesi’nde açtığı iptal davası sonuçlandı. Mahkeme ilk önce Yürütmenin durdurulması yetkisinin olup olmadığını onayladı. 3’e karşı 8 oyla kabul edilen bu karar aynı zamanda bir içtihat kararı niteliği kazanmış oldu. İkinci oylama ‘T’ harfi konusunda yürütmenin durdurulmasının oylaması oldu ve 5’e karşı 6 oyla kabul edildi. Üçüncü olarak kararnamenin iptali tartışıldı ve bire karşı 10 oyla iptaline karar verildi.

1993

37 kişinin hayatını kaybettiği 124 sanıklı Sivas Katliamı Davası Ankara DGM’de başladı. Sanık avukatları arasında bulunan Refah Partisi Milletvekili ve Meclis Grup Başkanvekili Şevket Kazan, müdahil avukatların itirazı üzerine sonraki duruşmalara katılamadı.

1993

Cumartesi Anneleri 23.kez toplanarak 12 Eylül 1994’de Ankara’da zorla kaybedilen Kenan Bilgin’i andı ve hesabını sordu. 

1997
  • 1991’de yaptığı bir konuşmadan ötürü İstanbul DGM tarafından hükmedilen cezası kesinleşen Avukat Eşber Yağmurdereli tutuklanarak cezaevine gönderildi.
  • Avrasya feribotunu kaçırmaktan mahkum Ramazan Zubaroyev ile Roki Gitsba firar etti. Aynı davadan mahkum Muhammed Emin Tokcan, Viskhan Abdurrahmanov ile Tuncer Özkan daha önce firar etmişti.
1998

TBMM, NATO’nun genişlemesini onayladı. Böylece 16 ittifak üyesi ülkenin de onayı tamamlandı ve genişleme kesinlik kazandı.

1999

Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı, 21 Ekim 1999 sabahı Ankara Çayyolu’ndaki evinin önünde aracına yerleştirilen bombalı paketin patlaması sonucu hayatını kaybetti. Siyaset bilimci, akademisyen ve eski Kültür Bakanı olan Kışlalı, katledildiği dönemde Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktaydı.

2003

17 Nisan 1992’de Çiftehavuzlar’da bir eve yapılan ve 11 kişinin öldürüldüğü Devrimci Sol baskınında 3 kişiyi kasten infaz ettikleri iddiasıyla yargılanan 22 güvenlik görevlisi ikinci kez beraat etti. Kararı protesto eden TAYAD üyeleri duruşma salonundan çıkarıldı.

2007

Türkiye’de, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin anayasa değişiklikleri 21 Ekim 2007 tarihinde halkoyuna sunuldu. Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin karar bu halk oylaması sonucunda kabul edildi. Aynı oylamada milletvekili genel seçimlerinin beş yılda yapılması kuralı değiştirildi, seçimlerin dört yılda bir yapılmasına karar verildi. Anayasa değişikliğine uygun yasal değişiklik Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu ile ve 6271 kanun numarasıyla 19.01.2012 tarihinde kabul edilerek Resmi Gazetenin 26.01.2012 tarihli sayısında yayınlanarak yürürlüğe girdi. 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliğinde ise birileri aşamaya geçildi ve parlamenter sistem kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi getirildi.

2011

Deniz Feneri e.V davasında tutuklu bulunan ve aralarında eski RTÜK Başkanı Zahid Akman ve Kanal 7 Yönetim Kurulu Başkanı Zekeriya Karaman’ın da bulunduğu altı kişi tahliye edildi. 30 Ekim’de kalan iki tutuklu sanık Muzeffer Şafak ile Harun Kapuyoldaş’ın salınmasıyla davada tutuklu sanık kalmadı.

2014

Avustralyalı avukat, Başbakan ve politikacı, Edward Gough Whitlam, hayatını kaybetti. (Doğumu: 11 Temmuz 1916 ) Sidney Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. 1952 yılında Temsilciler Meclisi’nde Avustralya İşçi Partisi üyesi olarak Parlamento’ya girdi. 1960 yılında İşçi Partisi’nin genel başkan yardımcısı seçildi. 1967 yılında parti liderliği görevine geldi. Başbakan olduğu dönemde zorunlu askerliğin ve idam cezasının ortadan kaldırılması, evrensel sağlık hizmetleri, üniversitelerde ücretsiz eğitim ve adli yardım programları dahil olmak üzere çok sayıda yeni program ve politika değişiklikleri uyguladı. 1983 yılında UNESCO büyükelçisi olarak görev yaptı ve kamusal yaşamda da doksanlı yaşlara kadar aktif rol aldı.

2015

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 6/7 Ekim 2014’deki Kobane protestoları ile ilgili olarak HDP MYK üyeleri hakkında soruşturma başlattı. Soruşturma, 5 Ekim 2014’de ”MYK toplantısı sonrasındaki açıklamanın ardından olayların başladığı” iddialarına istinaden başlatıldı. 

2017

Günümüz Penceresinden Ahmet Ağaoğlu ‘İslamiyette Kadın’ Eseri Üzerine Notlar isimli makale Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Devletler Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Asker, İşletme Fakültesi, Bankacılık ve Finans Bölümü öğretim üyesi Dr. Canan Yıldıran ve Arş. Gör. Duygu Özkan tarafından kaleme alındı. Makale ilk olarak 9-21 Ekim 2017 tarihlerinde Bakü’de düzenlenen II. Uluslararası Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresinde bilimsel tebliğ olarak sunuldu. Kongrede sunulan tebliğlerin basıldığı Bildiri Kitabında bölüm olarak yayınlanan Makale, Ahmet Ağaoğlu‘nun kadın sorununa bakış açısını yansıtmakla birlikte günümüzde yaşanan kadın sorunlarına da bilimsel bir perspektif sunmaktadır.

2018
2022

Şarkıcı Gülşen mahkeme huzuruna çıktı. Gülşen’in imam hatip liseleriyle ilgili söylediği sözlerden dolayı hakkında açılan kamu davasının görüldüğü İstanbul 11. Asliye Ceza Mahkemesi‘nin 21 Ekim 2022 tarihli duruşmasında savunma yaptı. 

   
   
2024 Dilan Polat ve Sıla Doğu bir eğlence mekanında çekilen görüntülere ilişkin haklarında başlatılan soruşturma çerçevesinde adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle nöbetçi hakimliğe sevk edildi. Hakim, haftada 3 gün kolluk biriminde imza atma yükümlülüğü şeklinde adli kontrol kararı verdi. Dilan Polat, Anadolu 2. Asliye Ceza Mahkemesinde “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama”, “suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme” ile “Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a muhalefet” suçlarından 40 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılandığı dava kapsamında 19 Ağustos’ta tahliye edilmişti.
2026
  • AB, yasal kalış hakkı olmayan göçmenler ve reddedilen iltica başvuruları için yeni Geri Dönüş Tüzüğü yürürlüğe girdi.
  • Manifest’ müzik grubunun kurucusu ve menajeri tutuklu Tolga Akış hakkında iddianame hazırlandı. Akış’ın “müstehcenlik” suçlamasından 6 aydan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edildi.
  • BirGün muhabiri İsmail Arı, eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in şikayetinin ardından yürütülen soruşturma kapsamında tutuklandı.
  • İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen sermaye piyasası odaklı fon soruşturmasında, Altınbaş Holding Yönetim Kurulu Başkanı İnan Altınbaş gözaltına alındı. Yönetim Kurulu Üyesi Nusret Altınbaş hakkında yakalama kararı çıkarıldı ve diğer aile fertlerinin mal varlıkları donduruldu.
  • İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Ö. Kaboğlu ve Yönetim Kurulu üyeleri hakkında verilen beraat kararı, istinaf incelemesinden de geçti. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, başsavcılığın istinaf başvurusunu esastan reddetti.
  • Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı (Xarici İşlər Nazirliyi) “No:406/26, Türkiyə Respublikasının bir sıra vətəndaşlarının “arzuolunmaz şəxslər” siyahısına daxil edilməsi barədə mətbuat məlumatı” başlıklı açıklama ile Ahmet Barış İyison, Cem Özyurt, Akın Duru, Dursun Eker, Adem Özköse, Muhammed Emin Yıldırım, Cüneyt Sezer, Serhat Koyuncu, Mikail Ayyıldız, Ahi Aratoğlu, Muharrem Çavuş, Fatih Erbakan, Yahya Uğraş, Aydın Binboğa, Hakkı Eren, Sait Seyitoğlu, Mehmet Boynukalın, Okan Aytaş, Mert Armağan, Yaşar Yavuz, Ahmet Sırrı Arvas, Yusuf Kaplan, Erdinc Teğmen, Ahmet Çakar, Halil Atakan Ay, İsmail Kılıçarslan, Murat Şahin, İrfan Kaya Ülger, Fatin Dağistanlı, Ömer Ulutaş, Ömer Faruk Gergerlioğlu hakkında persona non grata (istenmeyen kiş) ilan etti. 

Hukuk Ansiklopedisi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Yeni

    Polonya Cumhuriyeti Anayasası

    Polonya Cumhuriyeti Anayasası, 2 Nisan 1997’de Ulusal Meclis tarafından...

    30 Ekim Hukuk Takvimi

    1735 ABD'li hukukçu, siyasetçi, ABD'nin 1. Başkan yardımcısı ve 2....

    Leonid Andreyev

    Leonid Andreyev, 21 Ağustos 1871 (eski Rus takvimine göre...

    Yorgos Theotokas

    Yunan romancı, denemeci, tiyatro yazarı ve avukat Yorgos Theotokas(George...

    Türkiye-Almanya İşgücü Antlaşması – 1961

    Türkiye-Almanya İşgücü Antlaşması, 30 Ekim 1961 tarihinde Batı Almanya...

    Türkiye-Yunanistan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaşma ve Hakemlik Antlaşması

    Türkiye-Yunanistan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaşma ve Hakemlik Antlaşması, 30 Ekim...

    Çek Cumhuriyeti Anayasası

    Çek Cumhuriyeti Anayasası Türkiye Barolar Birliği önceki başkanı Vedat...

    Mondros Ateşkes Antlaşması

    Mondros Ateşkes Antlaşması, Birinci Dünya Savaşının yenilenleri arasında olan...

    Osmanlı Devleti Dönemi Uluslararası Antlaşmaları

    Osmanlı Devleti Uluslararası Antlaşmaları, devletin 1299 yılında kurulması ile...