22 Ağustos – Hukuk Takvimi
| 1485 | Hukuk sisteminde yaptığı reformlarla tarihe geçen İngiltere Kıralı III. Richard yaşamını yitirdi. (Doğumu: 2 Ekim 1452, Fotheringhay Şatosu, Northamptonshire, İngiltere – Ölümü: 22 Ağustos 1485, Leicestershire, İngiltere) |
| 1791 | Karayipler’deki Saint-Domingue Fransız kolonisinde köleleştirilen insanların, sömürge yönetimine karşı büyük ve örgütlü ayaklanması 22–23 Ağustos 1791 gecesi başladı. Haiti Devrimi’nin başlangıcı kabul edilen ayaklanma, Fransız sömürge yönetimine ve kölelik düzenine karşı uzun süren bir mücadeleye dönüştü. Devrim sonucunda Haiti, 1 Ocak 1804’te bağımsızlığını ilan ederek modern dünyanın ilk bağımsız siyah cumhuriyeti oldu. |
| 1791 |
Fransa’da 22 Ağustos 1795 tarihinde kabul edilen III. Yıl Anayasası, Direktuar Rejimini başlattı. Fransız İhtilali sonrasında 1795 ile 1799 yılları arasında yürürlükte kaldı, yürütme yetkisi beş direktöre ve yasama yetkisi iki meclisli bir yapıya verildi. Direktuar Rejimi, Terör Dönemi’nin aşırılıklarını bitirmek ve istikrar sağlamak amacıyla kurulmuş, ancak ekonomik krizler nedeniyle güç kaybederek Napolyon Bonapart’ın darbesiyle yıkılmıştır.
|
| 1812 | Ürdün’deki arkeolojik sit alanı Petra keşfedildi. |
| 1818 |
Baden Büyük Dükalığı Anayasası, 22 Ağustos 1818’de ilan edildi. Anayasa, temsili kurumları ve temel haklara ilişkin düzenlemeleriyle dönemine göre Almanya’daki en liberal ve ilerici anayasalardan biri kabul edilen bu metin 19. yüzyıl Alman anayasa tarihinin önemli belgelerinden biridir |
| 1864 | İsviçre‘nin Cenevre şehrinde 12 devlet, ilk Cenevre Konvansiyonu olan ve Kızılhaç’ın kurulmasına zemin hazırlayan Kara Ordularına Mensup Yaralı ve Hastaların Durumlarının İyileştirilmesine İlişkin Sözleşme‘yi imzaladı.![]() |
| 1868 | Savaş yöntem ve araçlarını ilk defa düzenleyen 22 Ağustos 1868 tarihli Saint-Petersburg Sözleşmesi imzalandı. |
| 1873 | Rus bilim insanı, filozof ve bilimkurgu yazarı Aleksandr Bogdanov doğdu. (Ölümü: 7 Nisan 1928) |
| 1874 | Alman filozof Max Ferdinand Scheler doğdu. (19 Mayıs 1928) |
| 1876 |
Osmanlı’da feshane işçisi kadınlar Babıâli’ye yürüdü; Rum ve Ermeni Feshane işçisi kadınlar, dönemin başbakanlık ve bakanlık binalarının bulunduğu Babıâli’ye yürüdü ve Sadrazama bir dilekçe vererek ödenmeyen ücretlerinin ödenmesini istedi. |
| 1882 | Dünyanın dünyanın ilk tayyare pilot lisansını alan kadın Fransız pilot Raymonde de Laroche, doğdu. (Ölümü: 18 Temmuz 1919) ![]() |
| 1910 | Japonya-Kore İlhak Antlaşması, 22 Ağustos 1910’da imzalandı. Kore, içişlerinde serbest bırakıldı. |
| 1920 | Mısır’daki Kapitülasyonların Kaldırılmasına İlişkin Büyük Britanya ve Yunanistan Arasındaki Anlaşma” (Agreement Between Great Britain and Greece Relating to the Suppression of the Capitulations in Egypt) imzalandı. Yunanistan, Mısır’daki kapitülasyon rejiminden doğan hak ve ayrıcalıklarından Büyük Britanya lehine vazgeçti. |
| 1924 |
Yargıçlığa atanmak isteyen Türkiye’nin ilk kadın hukukçularının başvurusu, Adalet Bakanı Mustafa Necati tarafından, bunun ileride sağlanacağı söylenerek reddedildi. Başvuran kadın hukukçular Bakanlık Ceza İşleri Kalemi’nde görevlendirildi. |
| 1925 | I. Dünya Savaşından sonra kurulan Çek – Slovak Devleti’ne atanan Türkiye’nin ilk Prag Elçisi Hüseyin Vasıf Çınar 22 Ağustos 1925 günü güven mektubunu sundu. |
| 1926 | Yunanistan‘da Theodoros Pangalos yönetimi Yorgos Kondilis’in yönettiği bir darbeyle devrildi. |
| 1927 |
İtalyan göçmeni ve anarşist işçiler Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti’nin, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ve yargılamanın tamamen siyasi önyargılarla yürütüldüğü gerekçesiyle dünya genelinde büyük protestolara yol açan davasında, Massachusetts Valiliği nihai af ve infaz durdurma taleplerini 22 Ağustos 1927 gecesi kesin olarak reddetti. Sanıklar birkaç saat sonra (23 Ağustos ilk saatlerinde) elektrikli sandalyede idam edildi. |
| 1935 | Atatürk’ün direktifleriyle 22 Ağustos 1935’te Türk Tarihi Araştırma Kurumu(Türk Tarih Kurumu) kendi parası ve kendi elemanlarıyla yaptığı ilk kazı olan Alacahöyük Kazısı, Çorum’da başlatıldı. Daha sonra Trakya ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde arkeolojik araştırmalar sürdürüldü. |
| 1938 | Macaristan ile Küçük Antant devletleri Çekoslovakya, Romanya ve Yugoslavya arasında 22 Ağustos 1938’de Bled Anlaşması ilan edildi. Taraflar karşılıklı ilişkilerde kuvvet kullanmaktan vazgeçti; Macaristan’ın yeniden silahlanmasına ilişkin kısıtlamalar da önemli ölçüde kaldırıldı. |
| 1942 | Hukukçu, gazeteci ve yazar Uğur Mumcu, doğdu. (Ölümü: 24 Ocak 1993, Ankara) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde okudu. ![]() |
| 1952 |
Henri Charrière’nin, 1968’deki Kelebek(Papillon) adlı romanına ve 2017’de uyarlama filmine de konu olan Fransa’ya ait Fransız Guyanası’ndaki insanlık dışı cezaevi tesisleri tamamen kapatıldı. |
| 1958 | Necdet Adalı, doğdu. (Ölümü: 8 Ekim 1980) 12 Eylül Darbesi‘nden sonra idam edilen ilk kişidir. Ulucanlar Cezaevi‘nde asılarak idam edildi. |
| 1961 |
|
| 1978 | Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler konferansı tarafından 22 Ağustos 1978 tarihinde kabul edildi. Sözleşme, kabul edildikten bir gün sonra, 23 Ağustos 1978 tarihinde Viyana’da devletlerin imzasına açıldı. BM verilerine göre, uluslararası alanda katılımın en düşük kaldığı ve küresel olarak genel kabul görmeyen sözleşmelerden biridir |
| 1981 | Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında, Genel Başkan Abdullah Baştürk ve 8 Yürütme Kurulu üyesi tahliye edildi. Baştürk hakkında devam eden başka bir dava nedeniyle tutukluluk devam etti. |
| 1981 | Türk Ceza Kanunu‘na eklenen bir hükümle “ideolojik amaçlı slogan yazmaktan hükümlü olanların” Milletvekili Genel Seçimlerinde aday olamaması kuralı getirildi. |
| 1986 | Türkiye’nin 3. Cumhurbaşkanı Celâl Bayar 103 yaşında iken İstanbul’da yaşamını yitirdi. 1950-1960 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı yapan ve 27 Mayıs Darbesi sonrasında önce idam cezasına çarptırılan Bayar’ın cezası daha sonra ömür boyu hapse çevrilmiş, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Bayar’ı Anayasa’nın 97’nci maddesine dayanarak affetmişti. |
| 1988 | Bursa Özel Tip’te tek tip elbise uygulamasına başlandı; sadece dinci-itirafçı 8 kişiyle kaçakçılık mahkumu 7 kişi tek tip elbiseyi kabul etti. Çanakkale E Tipi Cezaevi’nde tek tip elbise uygulamasına karşı çıkan 175 hükümlüye mektuplaşma ve kınama cezası verildi. |
| 1989 | Kanserden ölen Devrimci Yol davası hükümlüsü İnkılap Dal’ın Akhisar’daki cenaze törenine katılıp slogan attıkları ve görevli polislere karşı geldikleri gerekçesiyle 42 kişi hakkında “örgüt üyesi oldukları” iddiasıyla 15 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. Hapisteyken ilik kanserine yakalanan İnkılap Dal 1988’de cezaevinden çıktıktan sonra ilik nakli için yurtdışına çıkması gerekirken tüm başvurulara rağmen pasaport verilmemiş, 1 yıl sonra pasaportunu aldıktan sonra 11 Ağustos 1989’da Fransa’ya gitmiş ve 22 Ağustos’ta yaşamını yitirmiştir. |
| 1991 | Litvanya: Litvanya Yüksek Konseyi, 22 Ağustos 1991’de Komünist Parti (CPSU) faaliyetlerini yasakladı. |
| 1993 | Baki Erdoğan, gözaltında iken işkence kurbanı oldu ve yaşamını yitirdi. |
| 1997 | Türkiye, Brüksel’den Diyarbakır’a gitmesi planlanan “Musa Anter Barış Treni”ne ülkeye giriş izni vermeyeceğini açıkladı. |
| 1998 | 171 haftadır toplanan Cumartesi Anneleri’ne polis “yasa dışı eylem yapıldığı” gerekçesiyle müdahale etti: 30 gözaltı. |
| 1998 | İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı R.Tayyip Erdoğan 4 Aralık 1994’fe Refah Partisi Ümraniye İlçe Binası açılışındaki konuşması nedeniyle “halkı din ve mezhep farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik ettiği” gerekçesiyle DGM’de ifade verdi. |
| 2002 | F Tipi cezaevlerinde tecride karşı Malatya Cezaevi’nde ölüm orucuna başlayan Melek Birsen Hoşver (23) 330.günde hayatını kaybetti. |
| 2003 | Arjantin’de 1976-1983 yılları arasında ülkeyi yöneten eski cuntacıların yargılanmasına olanak sağlayan yasa meclisten sonra senatoda da kabul edildi. Askeri diktatörlük dönemi suçlarına yönelik muafiyet yasaları iptal edildi. |
| 2015 | Kadın politikacı Ieng Thirith, hayatını kaybetti. (Doğumu:10 Mart 1932) Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nde okudu. Kızıl Kmer rejimi sırasında Sosyal İşler Bakanlığı yaptı. Soykırım, insanlığa karşı suç işlemek ve 1949 Cenevre Savaş Esirleri Sözleşmesi’nin ciddi ihlaliyle suçlanarak 2007’de tutuklandı. |
| 2016 |
|
| 2017 | Beyin ameliyatı geçirdiği sırada hakkında yakalama kararı çıkartılan Eski Yargıtay üyesi Mustafa Erdoğan, bulunduğu cezaevinden bilinci kapanana kadar tahliye edilmedi. Antalya 3’üncü Sulh Ceza Mahkemesi tarafından tutuklanan hakim Erdoğan, bulunduğu hastanenin tutuklu koğuşunda vücudunun yarısı felçli olduğu halde altı ay tutuldu. Erdoğan, bilinci kapandıktan sonra 18 Ağustos 2017 Cuma günü savcının talebi ve mahkemenin kararı ile tahliye edildi. Bilinci kapalı bir şekilde yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren Hakim Erdoğan, serbest kaldıktan dört gün sonra, 22 Ağustos 2017’de yaşamını yitirdi. |
| 2018 | Hint avukat, ekonomist ve siyasetçi Gurudas Kamat yaşamını yitirdi. (Doğumu: 5 Ekim 1954) Mumbai Devlet Hukuk Koleji’nde okudu. Hindistan Siyasetçiler Derneği (INC) başkanı olarak görev yaptı. Hint Parlamento’sunda Mumbai bölgesini delege olarak temsil etti. |
| 2024 |
|
| 2024 | Malatya Hekimhan’da iş yaptığı okulun müdürünü tehdit ve hakaret etmek suçlamasıyla yargılanan MHP MYK Üyesi M. S., kamu görevlisine hakaret’ suçundan 6 ay 22 gün hapis cezasına çarptırıldı. |
| 2024 | Ağrı Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi’nde hükümlü bulunan M.T.”nin sigara içilmeyen koğuşa geçmek istemesi talebi yer yetersizliğinden dolayı reddedilince yapılan şikayeti inceleyen Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu mahkumun başvurusunu haklı buldu. |
| 2024 | Gazeteci Murat Ağırel’in Türkiye’de uyuşturucu ticareti ve kara para aklamayı konu alan kitabı Havala hakkında suç duyurusunda bulunuldu ve kitabın toplatılması istendi. Ağırel, kitap hakkında şikâyette bulunan kişinin, 2022 yılında Mersin Limanı’nda yapılan operasyonda konteynerinde 258 kilo kokain ele geçirilen Alaa Ben Khadra’nın kardeşi Ahmed Ben Khadra olduğunu ve bu kişinin daha önce et kaçakçılığından yargılanıp beraat ettiği bilgisini paylaştı. Davanın kitabın düzenlenmesi için değil toplatılması ve satışının durdurulması için açıldığına dikkat çeken Ağırel’e iftira ve hakaret dahil beş farklı suçlama yöneltildi. |
| 2024 |
|
| 2025 | Anayasa Mahkemesi,1984 doğumlu İran vatandaşı N.S.’ isimli sığınmacının sınır dışı edilmesine ilişkin davada yaşam hakkı ve kötü muamele yasağının ihlal edildiğine hükmetti. Karar, yeniden yargılama yapılmak üzere İstanbul 1. İdare Mahkemesi’ne gönderildi. Başvurucu, İran’da katıldığı protestolar nedeniyle hakkında açılan davada 24 yıl hapis cezasına çarptırıldığını, işkence gördüğünü, Türkiye’ye geldikten sonra sınır dışı edilmesi halinde idam cezasıyla karşı karşıya kalacağını belirterek yaşam hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştü. |
| 2025 |
|
| 2026 |
|

Hukuk Ansiklopedisi sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.




Yorum yazabilmek için oturum açmalısınız.