13 Eylül – Hukuk Takvimi

Fransız hukukçu, filozof ve yazar Michel de Montaigne hayatını kaybetti; Rönesans düşüncesinin ve modern deneme türünün öncü isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. (28 Şubat 1533 – 13 Eylül 1592)

Japon hukukçu, diplomat ve siyasetçi Kijūrō Shidehara dünyaya geldi. (13 Eylül 1872 – 10 Mart 1951)

Fransız hukukçu ve siyasetçi René Goblet, Paris’te yaşamını yitirdi. (Doğumu: 26 Eylül 1828) 

• Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı Meclis-i Mebusanı için yapılacak seçimlere ilişkin hazırlıkların yürütülmesini öngören bir genelge yayımladı.
• Bilimcilik ve indirgemeciliğe karşı eleştirileri, hayvan hakları ve etik alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınan Britanyalı ahlak filozofu Mary Midgley (13 Eylül 1919 – 10 Ekim 2018) dünyaya geldi.

Hukukçu ve Türkiye’nin 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer dünyaya geldi.

• Sıkıyönetim Komutanlığı, İstanbul’da aylık yayınlanan “Halkın Dostları” adlı edebiyat dergisini süresiz olarak kapattı.
• Bilim ve Sosyalizm yayınları sahibi Süleyman Ege, Lenin’in “Devlet ve İhtilal” kitabı nedeniyle 7,5 yıl hapis cezasına mahkum oldu.

• Cevdet Menteş, Yargıtay başkanlığına seçildi. 13 Temmuz 1980 tarihine kadar görev yaptı.
• TKP ile ilişkili oldukları ve komünizm propagandası yaptıkları iddiasıyla yargılanan, aralarında Harun Karadeniz, Nihat Sargın, Şadi Alkılıç, ceza hukukçusu Doç. Dr. Çetin Özek, yazar Ragıp Zarakolu, İlkay Demir ve Necmi Demir’in de bulunduğu 35 sanık için 6 aydan 15 yıla kadar hapis cezaları talep edildi.

Türkiye’de Kenan Evren 13 Eylül 1980 tarihinde Devlet Başkanlığı görevini üstlendi. Millî Güvenlik Konseyi’nden yapılan açıklamada AP Genel Başkanı Süleyman Demirel, MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan ve CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit’in güvence altına alındıkları bildirildi. Alparslan Türkeş’e teslim ol çağrısı yapıldı.

Hukukçu ve yazar  Osman Zeki Özturanlı, 13 Eylül, 1982 tarihinde İzmir’de geçirdiği bir trafik kazasında yaşama veda etti. (Doğumu: 1926, Söke)

Hukukçu, yazar ve siyasetçi  İsmail Rüştü Aksal, yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1911, Pamukova, Adapazarı)

• Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Bosna-Hersek’in Yugoslavya Federal Cumhuriyeti (Sırbistan ve Karadağ) aleyhine açtığı Soykırım davasında ikinci geçici tedbir kararını açıkladı.  8 Nisan 1993 tarihli kararında belirtilen tedbirleri yeniden teyit etti.
• İsrail ile Filistin Kurtuluş Örgütü arasında Geçici Öz Yönetim Düzenlemelerine İlişkin İlkeler Bildirgesi (Oslo I) imzalandı. Metin, Filistin topraklarında geçici öz yönetim düzeninin kurulmasına ilişkin siyasi ve hukuki çerçeveyi ortaya koydu. İsrail askerlerinin Filistin bölgesinden çekilmesini ve kalıcı barış müzakerelerinin başlatılmasını öngören siyasi ve hukuki çerçeveyi belirledi.

• Demokrat Parti 13 Eylül 1994 tarihinde Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatıldı.
• Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı Raporu, Kahire’de yayımlandı

Hukukçu, bürokrat ve siyasetçi Halkçı Parti‘nin kurucu Genel Başkanı Necdet Calp,  yaşamını yitirdi. (Doğumu: 7 Eylül 1922) 

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla eski Bayındırlık ve İskân Bakanı Koray Aydın hakkındaki davanın duruşmasını gerçekleştirdi. Dava, kamu ihalelerinde usulsüzlük ve kamu zararına ilişkin suçlamaları içeriyordu.

• Adalet Bakanlığı, 15 Temmuz darbe girişiminin “emrini verdiği, komuta ettiği” gerekçesiyle ABD’ye, Fetullah Gülen’e ilişkin ilk geçici tutuklanma talebini iletti.
• AİHM Büyük Dairesi, terörle mücadele kapsamında soruşturma aşamasında şüphelinin avukatıyla görüşmesinin geçici olarak kısıtlanması meselesini ele alan önemli bir karar verdi.

• 13 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de ”Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” yayımlandı. 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye’de yerleşik kişilerin aralarında akdedecekleri belirli sözleşmelerde sözleşme bedelini ve sözleşmeden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları yasaklandı. Düzenleme, özellikle kira, iş, hizmet ve eser sözleşmeleri bakımından büyük hukuki ve ekonomik sonuç doğurdu.
• 17 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile rektörlerin atanabilmesi için en az üç yıl profesörlük yapmış olma şartı kaldırıldı.

Diyarbakır’da Narin Güran cinayetiyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan aralarında anne Yüksel Güran ile ağabey Enes Güran’ın da bulunduğu 8 kişi sevk edildikleri Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği’nce tutuklandı, 1 kişi serbest bırakıldı.

Edirne’nin Keşan ilçesinde, Yunanistan’a kaçmaya çalışırken yakalanan 3 FETÖ/PDY şüphelisi, tutuklandı.

• Cumartesi Anneleri’nin, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetlerini sormak için her hafta Galatasaray Meydanı’nda düzenledikleri oturma eylemlerinin, 25 Ağustos 2018 tarihindeki 700. hafta buluşmasında yapılan gözaltılar sonucunda 46 kişi hakkında İstanbul 21. Asliye Ceza Mahkemesinde, “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet” suçundan 3 yıla kadar hapis istemiyle açılan davanın 13. duruşması görüldü. Duruşma savcısı, ifadeleri alınamayan kişilerin dosyalarının ayrılmasını ve dosyanın esas hakkındaki mütalaasını hazırlamak üzere tarafına gönderilmesini talep etti. İfadeleri alınamayan iki kişinin dosyalarının ayrılmasına, dosyanın esas hakkındaki mütalaasını hazırlaması için iddia makamına gönderilmesine ve duruşmanın 10 Ocak tarihine ertelenmesine karar verildi.
• Şili, Güney Afrika/İsrail davasında Soykırım Sözleşmesi’nin yorumuna ilişkin olarak UAD Statüsü’nün 63. maddesi uyarınca müdahale beyanında bulundu.
• Antalya’nın Serik ilçesinde jandarma ekiplerince 45 adet ruhsatsız tabanca ele geçirildi. Olayla ilgili gözaltına alınan 1 şüpheli, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

• Yabancı Teröristlerin Sınır Dışı Edilmesi Mahkemesi (ATRC), 1996 yılında kurulmasından bu yana ilk kez, terörizmle bağlantılı olmakla suçlanan Afganistan vatandaşı bir kadın hakkında sınır dışı edilme kararı verdi.
• BM Kalkınma Programı (UNDP), Rusya’nın Çernobil’e yönelik insansız hava aracı saldırılarının milyonlarca insanın sağlığını ve güvenliğini tehlikeye attığı konusunda uyarıda bulundu.
• İnsan Hakları İzleme Örgütü ve İran’daki Abdorrahman Boroumand İnsan Hakları Merkezi, yayınladıkları ortak raporda, İranlı yetkililerin protestocuları ve siyasi muhalifleri haftalık olarak hukuka aykırı bir şekilde infaz ettiğini iddia etti ve küresel eylem çağrısı yaptı. 
• Uluslararası Af Örgütü, Rusya’nın Ukrayna’da savaşmak üzere sosyo-ekonomik olarak dezavantajlı ülkelerden yabancı uyruklu kişileri işe almasını insan ticareti olarak tanımlayarak kınadı ve bu kişilerin öncelikle aldatıcı iş teklifleriyle işe alındığını, göçmenlik statülerinin istismar edildiğini ve üçüncü şahıslar tarafından Rus askeri güçlerine teslim edildiğini bildirdi.
• Ergenekon soruşturması kapsamında tutuklu bulunduğu sırada 2011 yılında Silivri Cezaevi’nde hayatını kaybeden eski Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) görevlisi Kaşif Kozinoğlu‘nun cezaevinde ölümüne ilişkin yeniden başlatılan soruşturma kapsamında Kurtlar Vadisi’nin senaristleri Raci Şaşmaz, Bahadır Özdener ve Cüneyt Aysan ifadeye çağrıldı. Soruşturmada Gazeteci Selahattin Günday ve 2 ATT personeli de tutuklandı.
• İzmir’de Çiğli Belediye Başkanı Onur Emrah Yıldız’ın park halindeki makam aracı ile ilçedeki iki işletmenin kurşunlanmasıyla ilgili gözaltına alınan 7 şüpheliden 6’sı tutuklandı.
• Burdur Milletvekili Prof. Dr. Adem Korkmaz, yurttaşların şikâyetlerini Ankara’da dile getirmesi nedeniyle Burdur Valisi Tülay Baydar Bilgihan’ın kendisine yönelik tehdit niteliğinde ifadeler kullanıldığını öne sürerek, Ankara Valiliği’ne yakın koruma talebinde bulunduğunu açıkladı.
• Antalya’da kamu görevlilerine rüşvet verildiği iddialarına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında bir avukat ile avukatlık bürosu çalışanı gözaltına alındı. Şüphelilerden ele geçirilen dijital materyallerde yapılan incelemenin ardından Narkotik Şube Müdürü O.U., Koruma Şube Müdürü E.D.E. ve narkotikte görevli komiser M.A. da gözaltına alındı.
• İstanbul, Ankara, İzmir, Aydın ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinasyonunda, Emniyet ve Jandarma teşkilatlarıyla “Ailem Güvende” operasyonları yapıldı. 5 il merkezli 15 ili kapsayan çalışmalarda 162 şüpheli, 9 dernek ve 13 işletmeye yönelik adli işlemler yapıldı. Kaos GL Derneği’nin yönetim ve denetim kurulu üyeleri, evlerine düzenlenen polis baskınlarında gözaltına alındı.