Yaman Akdeniz

Prof. Dr. Yaman Akdeniz, internet hukuku, bilişim hukuku ve insan hakları alanlarında çalışmalar yapan hukukçu ve akademisyendir. 1986 yılında Kadıköy Anadolu Lisesi’nden mezun olan Akdeniz, 1987 yılında İtalya’daki Ferrara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde hukuk eğitimine başlamış; 1993-1994 yıllarında Erasmus programı kapsamında Leeds Üniversitesi’nde eğitim görmüştür. 1995 yılında Leeds Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden hukuk lisansını, 1996 yılında araştırma yüksek lisansını ve 2002 yılında doktora derecesini almıştır 2002 yılında Leeds Üniversitesi Centre for Criminal Justice Studies bünyesinde doktora derecesini alan Akdeniz’in doktora tezi, “The Governance of the Internet in Europe with Special Reference to Turkey and United Kingdom” başlığını taşımaktadır. 2001-2009 yılları arasında Leeds Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde görev yapan Akdeniz, 2004-2009 yılları arasında Siber Hukuk Araştırma Birimi Koordinatörlüğü ve Siber Hukuk LLM Programı Direktörlüğü görevlerini yürütmüş; 2005-2009 yılları arasında aynı fakültede doçent olarak görev yapmıştır. 2009 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne katılan Akdeniz, Mart 2012’den itibaren profesör olarak görev yapmakta; Eylül 2011-Temmuz 2015 arasında ise üniversitenin rektör yardımcılığı görevini yürütmüştür. Akdeniz, 1997 yılında Cyber-Rights & Cyber-Liberties adlı kâr amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşunu kurmuş ve 2009 yılına kadar başkanlığını yürütmüştür. 2004-2006 yılları arasında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Medya Özgürlüğü Temsilciliği bünyesinde internet ortamında medya özgürlüğünün güvence altına alınmasına ilişkin projede uzman olarak görev yapmış; 2005-2009 yılları arasında Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı’nın İnternette Çocukların Korunması Görev Gücünde uzman olarak yer almıştır. Ayrıca Central European University’de konuk profesörlük yapmış, çeşitli uluslararası kuruluşların ve akademik dergilerin danışma ve yayın kurullarında görev almıştır. 2017 yılında İfade Özgürlüğü Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Akdeniz, Eylül 2018’e kadar derneğin kurucu başkanlığını yürütmüştür. Akdeniz’in akademik çalışmaları internetin hukuki düzenlenmesi, ifade özgürlüğü, internet sansürü, medya özgürlüğü, bilgi edinme hakkı, mahremiyet ve dijital haklar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Twitter, YouTube ve Wikipedia’nın Türkiye’den erişime engellenmesine ilişkin başvuruları Anayasa Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğünün ihlal edildiği gerekçesiyle karara bağlanmış; YouTube’a yönelik erişim engellemeleriyle ilgili başvuru ise Cengiz, Akdeniz ve Altıparmak/Türkiye kararıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiştir. Akdeniz’in başlıca eserleri arasında Sex on the Net? The Dilemma of Policing Cyberspace (1999), editörlerinden olduğu The Internet, Law and Society (2000), Internet Governance: Towards the Modernization of Policy Making Process in Turkey (2003), Internet Child Pornography and the Law: National and International Responses (2008), Kerem Altıparmak ile birlikte hazırladığı Internet: Restricted Access: A Critical Assessment of Internet Content Regulation and Censorship in Turkey (2008), Racism on the Internet (2010), İnternette Irkçılık (2016), Media Freedom on the Internet: An OSCE Guidebook (2016) ve Kerem Altıparmak ile birlikte hazırladığı Barış İçin Akademisyenler: Olağanüstü Zamanlarda Akademiyi Savunmak (2017) bulunmaktadır. Daha sonraki çalışmalarında Hafızamız Siliniyor: İnternet Sansürlerinin Unutulma Hakkı Boyutu (2022), Hatırlama Hakkı: İnternet Sansürünün Toplumsal Hafıza Boyutu (2024) ile Ozan Güven ile birlikte hazırladığı EngelliWeb 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 raporları yer almaktadır. Akdeniz, çalışmaları nedeniyle 2014 Türkiye Yayıncılar Birliği İfade Özgürlüğü Ödülü, 2015 Halit Çelenk Hukuk Ödülü, 2016 Columbia Üniversitesi Global İfade Özgürlüğü Ödülü, 2016 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü ve 2022 Kanada Büyükelçiliği İnsan Hakları Ödülü ile ödüllendirilmiştir. 2004 yılında ise Birleşik Krallık’ta internetin gelişiminde önceki on yıl içinde etkili olduğu değerlendirilen 100 kişi arasında gösterilmiştir.