17 Şubat – Hukuk Takvimi
|
624 |
Çin tarihinin tek kadın İmparatoru, Wu Zetian doğdu. (Ölümü: 16 Aralık 705) Kendi kızını boğarak öldürdü. İktidarının ilk dönemlerinde öz oğlu da dahil Tang Hanedanının kalan üyelerini yok ederek iktidarını pekiştirdi. Tang Hanedanına sadık insanları devletin içinden temizledi, devlet adamlarının çoğunluğunu ya öldürdü ya da sürgüne gönderdi. Kendi soyunu daha önemli gösterebilmek için Tang Hanedanının soyuyla ilgili kayıtlarla oynadı. Önceki hanedandan kalan devlet bürokrasisini büyük oranda revize ederek yandaşlarının ve sevdiği kişilerin konumunu güçlendirdi. Devlet yapısında önemli reformlar yaptı; ekonomik ve sosyal yapıda büyük değişikliklerde bulundu. ![]() |
|
647 |
Silla Krallığı 27. ve ilk kadın hükümdarı Kraliçe Seondeok yaşamını yitirdi. (Doğumu: M.S 606 ) |
|
1886 |
Alman hukukçu ve akademisyen, Andreas Bertalan Schwarz doğdu. (Ölümü: 11 Eylül 1953) Bonn, Leipzig ve Budapeşte’de hukuk bilimleri tahsil etti. 1908’de Leipzig Üniversitesi’nde hukuk bilimleri doktorasını tamamladı, 1912’de Medenî Hukuk alanında doçent ve 1922’de ise profesör oldu.1926 yılları arasında Leipzig Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde karşılaştırmalı hukuk ve Roma Hukuku alanında bir profesörlük daha aldı. 1933’te ordinaryüs profesör unvanını kazandı. 1933’te Naziler Almanya’da iktidara geçince, Eernst Eduard-Hirsch ve diğer akademisyenlerle birlikte Türkiye’ye iltica etti. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde yaklaşık 20 yıl ordinaryüs profesör olarak hizmet vererek uluslararası alanda tanınmış birçok Türk hukukçu yetiştirdi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki dersliklerden birine, hatırasını yaşatmak amacıyla onun adı verilmiştir. ![]() |
|
1887 |
Hukukçu ve Lüksemburg eski başbakanı Joseph Bech doğdu. (Ölümü: 8 Mart 1975) Fribourg Üniversitesi’nde hukuk eğitimi gördü. 1912’de hukuk doktorasını aldı. 1914’te Lüksemburg Temsilciler Meclisi’ne seçildi. 1921’de Bech, Émile Reuter’in kabinesine atandı. İçişleri Bakanlığı Genel Müdürü ve Eğitim Bakanlığı Genel Müdürü olarak görev yaptı. 1926’da aynı zamanda Başbakanlık, Dışişleri bakanı, Eğitim ve Şarapçılık Bakanı oldu. 1954 yılına kadar Dışişleri ve Şarapçılık Bakanı olarak kaldı. Dışişleri bakanı olarak 1949 yılında Kuzey Atlantik Antlaşması’nı imzaladı. 1957 yılında Roma Antlaşması’nı imzalayarak Avrupa’nın önde gelenlerinden biri oldu. Avrupa Birliği ve Avrupa Topluluğunun ‘ Kurucu Babalarından ‘ biri olarak kabul edildi. 1964 yılına kadar Temsilciler Meclisi Başkanlığı yaptı. ![]() |
|
1920 |
Misak-ı Milli, Kurtuluş Savaşının 19 Mayıs 1919 tarihinde başlaması ile birlikte Anadolu’da yapılan kongrelerden sonra 23 Nisan 1920’de Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi kurulmuş, yeni bir devletin kurulacağı herkes tarafından anlaşılmıştır. Bu süreçte, 1876 yılında Osmanlı Devletinin yasama organı olarak kurulan, İstanbul’da varlığı devam eden ve son toplantısını 28 Ocak 1920 tarihinde yapan Meclis-i Mebûsan tarafından altı maddelik bir siyasi bildiri olan Misak-ı Milli oy birliği ile kabul edildi ve 17 Şubat 1920 tarihinde ilan edildi. ![]() |
|
1921 |
Ankara dışındaki İstiklal Mahkemeleri kaldırıldı. |
|
1925 |
Aşar Vergisi kaldırıldı. Basın, aşarın kaldırılmasını büyük bir devrim olarak niteledi. |
|
1926 |
Türk Kanunu Medenisi, Türkiye’de Cumhuriyetin ilanından sonra 17 Şubat 1926’da İsviçre Medeni Kanunu iktibas edilmek ve örnek alınma sureti ile mecliste kabul edilerek 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girdi. |
|
1930 |
Türk Gazeteciler Birliği kuruldu. |
|
1939 |
Hatay Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını, Hatay Devleti kanunları olarak kabul etti. |
|
1961 |
Türk ve Alman İş ve İşçi Bulma Kurumları arasında yapılan anlaşmaya göre, her yıl Almanya’ya çeşitli iş kollarında çalıştırılmak üzere Türk işçileri gönderilmesi kararlaştırıldı. |
|
1973 |
Petrol Ofisi Genel Müdürlüğü’ne Şeyda Odyatmaz atandı. Kendisi Türkiye’de ilk kez bu düzeye yükseltilen kadın yönetici oldu. ![]() |
|
1983 |
Mısır’ın Ankara Büyükelçiliği’ni basarak iki güvenlik görevlisini öldürüp, içeridekileri 45 saat rehin tuttukları için Dört Filistinli gerilla, Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nce yeniden ikişer kez ölüme mahkûm edildi. |
|
1984 |
İş yerlerinden işçi çıkarmak, Sıkıyönetim Komutanlığı’nın iznine bağlandı. |
|
1986 |
Barış Derneği davasından tutuklu 6 kişi tahliye edildi. |
|
1994 |
|
|
2000 |
Gazeteci-yazar Uğur Mumcu’ya 24 Ocak 1993 günü düzenlenen suikastla ilgili olarak, ‘Mumcu’nun öldürülmesine iştirak ettiği ve bu amaçla oluşturulan çeteye mensup olduğu’ gerekçesiyle idam istemiyle yargılanan sanık Abdullah Argun Çetin, kendi isteği üzerine gizli oturumda dinlendi. Mahkeme, sanığın gizli oturumda yaptığı açıklamalara yayın yasağı koydu. |
|
2007 |
Hukukçu ve siyasetçi Mehmet Altınsoy yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1924) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi‘nde eğitim gördü. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Kurucu Meclis Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Temsilciliği yaptı. Niğde ve Aksaray Milletvekilliği ile Devlet Bakanlığı yaptı. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 633 sayılı ilk teşkilat yasasının çıkarılmasına öncülük etti. |
|
2008 |
Kosova Cumhuriyeti Anayasası, Kosova’nın 17 Şubat 2008 tarihinde Kosova Meclisi‘nde oybirliği ile kabul edilen bağımsızlık ilanından sonra hazırlanarak 15 Haziran 2008 tarihinde yürürlüğe girdi. |
|
2025 |
Avukat Selahattin Demirtaş hakkında, hapiste olduğu sekiz buçuk yılı aşkın sürede 150’den fazla savcılık soruşturması ile 50’den fazla davaya muhatap olduğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde ve Anayasa Mahkemesi’nde halen devam eden 20’den fazla dosyasının bulunduğu açıklandı. Bu güne kadar 60 yıldan fazla hapis cezası alan Demirtaş’ın halihazırda Ankara, İstanbul, Mersin ve Batman’da devam eden toplam 9 davasının olduğu bildirildi. |
17 Şubat Hukuk Takvimi, hukuk ve siyasal tarih bakımından kurucu nitelikte gelişmeleri bir araya getiren önemli bir gündür. Misak-ı Milli’nin ilanı, Aşar Vergisi’nin kaldırılması ve Türk Kanunu Medenisi’nin kabulü gibi Cumhuriyet’in temel hukuk reformları bu tarihte yer almaktadır. Bunun yanında İstiklal Mahkemelerinin kaldırılması, Hatay Meclisi’nin Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını kabulü ve Türk-Alman işgücü anlaşması gibi devlet yapısını ve toplumsal düzeni etkileyen kararlar da 17 Şubat’ta öne çıkmaktadır. Aynı gün; basın özgürlüğü davaları, siyasi yargılamalar, dokunulmazlık süreçleri, sıkıyönetim uygulamaları ve terör yargılamaları gibi hukuk-siyaset ilişkisini doğrudan ilgilendiren gelişmelerle de dikkat çekmektedir. Ulusal ve uluslararası düzeyde hukukçuların, devlet adamlarının ve siyasal aktörlerin doğum ve ölüm yıldönümleri de kısa biyografileriyle birlikte yer almakta; bu tarih, hukukun hem kurucu reformların hem de siyasal mücadelelerin merkezinde yer aldığını gösteren çok katmanlı bir tarihsel kesit sunmaktadır.








