Roma Hukuku

Roma Hukuku, Antik Roma’da geliştirilen hukuk sistemi olup, özellikle Batı hukuk sistemlerinin temellerini oluşturan en önemli tarihsel hukuk düzenidir. M.Ö. 753’te Roma Krallığı döneminden başlayıp M.S. 565’te Doğu Roma (Bizans) İmparatoru Justinianus dönemindeki Corpus Juris Civilis adlı kodifikasyonla zirveye ulaşan, Roma İmparatorluğu sınırları içinde uygulanmış hukuk sistemidir.

Hem özel hukuk hem de kamu hukuku alanında derin ve sistematik bir yapı geliştirmiştir. Roma Hukuku, derinliği ve büyük bir coğrafyaya hükmetmesi nedeniyle dünya hukuk kültürüne büyük etkide bulunmuştur.

M.Ö. 753’de bir şehir devleti olarak kurulan Roma M.Ö. 50’lerde bir dünya imparatorluğu (Imperium Romanum) haline gelmiş, büyük bir coğrafyada uygulanan hukuk sistemine sahip olmuştur. Modern anlamdaki Cumhuriyet rejiminin esin kaynağı olan res publica döneminde (M.Ö. 509-M.Ö. 27) Roma Devleti, tarım toplumundan ticaret toplumuna, şehir devletinden imparatorluk devletine evrilmiştir.

Res publica’nın son dönemlerinde sosyal, siyasal, ekonomik sıkıntılar ve iç savaşlar yaşanmış ve cumhuriyet yönetiminin ardından monarşi dönemi başlamıştır. M.Ö. 27’de Octavius’un başa geçmesiyle 200 yıl süren Roma Barışı (Pax Romana) dönemi başlamıştır. Bu dönemde başa geçen imparatorlar egemenlikleri altında bulunan halkları kendilerine bağlamak için adil bir hukuk düzeninin oluşmasına, halkın refaha ulaştırılmasına, barışın sağlanmasına ve altyapı faaliyetlerine özel önem vermişlerdir.

Pax Romana, Roma’nın hukukunun, mimarisinin ve Roma-Helen kültürünün kökleştiği dönemdir. Bu dönemdeki gelişmeler ve kültür dünya medeniyetini önemli oranda etkilemiştir.