1 Kasım Hukuk Takvimi

1 Kasım – Hukuk Takvimi

1530

Modern siyaset biliminin temellerini atan Fransız yazar, düşünür, yargıç ve siyasetçi Etienne de La Boétie dünyaya geldi.

Étienne de La Boétie
1762

İngiliz hukukçu ve Başbakan Spencer Perceval dünyaya geldi. (Ölümü: 11 Mayıs 1812).

İngiltere’nin hukukçu başkanlarından Spencer Perceval
1831

İlk Resmi Gazete olan Takvim-i Vekayi, Osmanlı Devleti döneminde 1 Kasım 1831 (25 Cemâziyelevvel 1247) tarihinde yayınlanmaya başladı. Gazete, Padişah adına Fransız gazeteci Alexandre Blacque tarafından yayına hazırlandı. Gazete ilk yıllarda devletin resmi propaganda aracı olan yayın kullanıldı. Zamanla bugünkü hüviyetine kavuştu.

Takvim-i Vekayi (Resmi Gazete)
1872 1 Kasım 1872’de Susan Brownell Anthony, kız kardeşleri ve diğer kadınlarla birlikte 14 kişi, ABD Anayasası‘na dayanarak New York Rochester’da seçmen kaydı yaptırmayı başardı. 5 Kasım’daki başkanlık seçimlerinde oylarını kullanan Anthony ve arkadaşları bu tarihi sivil itaatsizlik eyleminin ardından 18 Kasım 1872’de “yasa dışı oy kullanmaktan” suçlandı, 14 kadın daha sonra tutuklanarak yargılandı. Kadınların oyunu kabul eden üç seçim görevlisi de yasalara aykırı hareket etmekten tutuklandı ve yargılanarak suçlu bulundu. ABD Başkanı Ulysses S. Grant 3 Mart 1874’te müfettişler için özel bir af çıkardı ve görevliler serbest kaldı.Susan Brownell Anthony - Oy kullanma mücadelesi
1922 623 yıl süren Osmanlı Saltanatı sona erdi ve son Osmanlı padişahı VI. Mehmet tahtını terk etti. Saltanatın kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 1 Kasım 1922’de kabul ettiği 308 numaralı ‘Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, hukuku hâkimiyet ve hükümraninin mümessili hakikisi olduğuna dair’ kararname ile gerçekleşti.
1928

1 Kasım 1928 tarihinde 135 sayılı ‘Yeni Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkında Kanun‘ un kabul edilmesi ile ‘Harf Devrimi’ gerçekleşti. Arap alfabesi terk edildi.

1948 ABD Komünist Partisi yöneticilerinin Smith Yasası kapsamında yargılandığı davanın duruşmaları New York’ta başladı.
1954

Cezayir Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin Fransa’ya karşı bağımsızlık mücadelesini başlatan Cezayir Halkına başlıklı bildirisi, Fransız sömürge yönetimine karşı savaşın başlangıcı kabul edilmektedir. Cezayir 5 Temmuz 1962’de resmen bağımsız bir devlet olmuştur.

1956 Akis dergisi sahibi Metin Toker, İstanbul Milletvekili Mükerrem Sarol’a yayın yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle 7 ay hapis cezasına çarptırıldı. Sarol ise, Yassıada‘da yargılanarak mahkûm olmuş, 1964 affıyla özgürlüğüne kavuşmuştur.
1973

Türkiye’nin Ege’nin açık sularında petrol araması yapmak üzere Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na ruhsat vermesi ve Yunanistan’ın bu ruhsatı geçersiz sayması üzerine iki ülke arasında Kıta Sahanlığı konusunda anlaşmazlık çıktı.

1980

Askeri Yargıtay Daireler Genel Kurulu, Erdal Eren hakkında Sıkıyönetim Mahkemesi’nce verilen ölüm cezasını bozan Askeri Yargıtay 3. Dairesi’nin kararını geri çevirdi.

1983 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilâtı Kanunu, TBMM’de kabul edildi. Kanun, 3 Kadım 1983’te resmi gazetede yayınlandı.
1990
  • Ankara 2.İş Mahkemesi, Eğitim-İş Sendikası’nın kapatılması talebiyle Ankara Valiliği’nce açılan dava dosyasını esastan reddetti.
  • İlyas Salman hakkında, Bursa’nın Keles İlçesi’ndeki bir piknikte yaptığı konuşmada bölücü propaganda yaptığı iddiasıyla 10 yıl hapis istemiyle Devlet Güvenlik Mahkemesinde dava açıldı.
  • Uluslararası Deniz Hukuku Anlaşması’nın kabulü kapsamında, kırk üç ülke 1995 yılına kadar sanayi atıklarının denize boşaltılmasını yasaklamayı kabul etti. Ancak ABD ve Kanada (Arnavutluk, Burundi, Etiyopya, Özbekistan ve San Marino ile birlikte) bu anlaşmayı hiçbir zaman onaylamadı.
1991 11 yıldır süren 1.243 sanıklı İstanbul Devrimci Sol Ana Davası sonuçlandı. Tahliye ve firarlar sonrasında 12 sanığın tutuklu kaldığı davada 1 kişiye idam, 41 kişiye müebbet, 553 kişiye 2 yıl 9 ay ile 20 yıl arası hapis cezası verildi, 582 sanık beraat etti, 66’sının davası düştü.
1992 23 Mayıs 1989 tarihinde Ankara’da imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşme yürürlüğe girdi.
1993

Maastricht Antlaşması yürürlüğe girdi. Avrupa Birliği resmen kurulmuş oldu. Avrupa Ekonomik Topluluğunun(AET) adı değiştirildi. Avrupa Birliği’nin üç temel sütunu olan; Ekonomik ve Parasal Birlik, Ortak Güvenlik ve Dış Politika ile İçişleri ve Hukuk alanında işbirliği güçlendirildi.

1996 Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın (TİHV) İstanbul temsilcisi Şükran Akın, izinsiz işkence tedavi merkezleri açmak ve tedavi olanların isimlerini savcılığa bildirmemek suçlamalarından yargılandığı davanın ilk duruşmasında beraat etti.
1997 1990/1991 yılları arasındaki Zonguldak maden işçilerinin grevi ve Büyük Ankara Yürüyüşü’nü konu alan ve “İş-Ekmek-Özgürlük” üçlemesinin ikinci filmi olan “Ekmek”, Kültür Bakanlığı tarafından yasaklandı.
1998 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 11 No.lu Protokolü yürürlüğe girdi. Protokol, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu ile Mahkemesini tek ve sürekli bir mahkeme çatısı altında birleştirdi. Böylece bireysel başvuru sisteminde önemli bir kurumsal değişiklik gerçekleşti ve Avrupa İnsan HaklarıMahkemesi bugünkü yapısına kavuştu.
2001
  • Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer Bakanlar Kurulu’nun Afganistan’a asker gönderme kararını onayladı.
  • Başkan George W. Bush, 13233 sayılı Başkanlık Kararnamesini yayınlayarak önceki başkanların resmi kayıtlarına erişimini sınırladı. Başkan Barack Obama, göreve yemin ettikten hemen sonra, 21 Ocak 2009’da 13489 sayılı Başkanlık Kararnamesi ile Bush’un emrini yürürlükten kaldırdı.
2002 Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHAK) kurucu üyesi ve arkeolog Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal yaşamını yitirdi. 
2003 BM Genel Kurulu, ilk kez yolsuzluklarla mücadeleyi öngören uluslararası sözleşmeyi kabul etti. Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi, Sözleşme,10 Aralık 2003’te imzalandı ve 14 Aralık 2005’te yürürlüğe girdi. Yolsuzluğa karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi olarak da anılmaktadır. Sözleşme rüşvet, zimmete para geçirme, karapara aklamayı suç sayarak bu yolla elde edilen malvarlıklarına el konulmasını öngörmektedir. ABD, özel sektör ve sanayi sektöründe verilebilecek rüşvetlerin kapsam dışında bırakılmasını sağladı.

Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi 10 Aralık 2003
2006 Türkiye’nin ilk Sümerologlarından 92 yaşındaki Muazzez İlmiye Çığ, ‘Vatandaşlık Tepkilerim’ adlı kitabında “halkı kin ve düşmanlığa tahrik ve aşağılamak” suçu işlediği gerekçesiyle yargılandığı ve 25 avukat tarafından temsil edildiği davanın ilk celsesinde beraat etti. Beyoğlu 2. Asliye Ceza Mahkemesi, 92 yaşındaki Çığ hakkındaki beraat kararını “suçun yasal unsurları oluşmadığı” gerekçesine dayandırdı.

Muazzez İlmiye Çığ’ın yargılandığı davaya hukuk, sanat ve medya dünyası yoğun ilgi göstermişti.
2007 Birleşmiş Milletler Genel Kurul toplantısında alınan bir kararla, 2008 yılında başlamak üzere, tüm dünyada otizm konusunda farkındalık yaratmak ve sorunlara çözüm bulmak amacıyla, her yıl 2 Nisan tarihi Dünya Otizm Günü olarak kabul edildi.
2011 Operasyonla gözaltına alınan bilim insanı Prof. Dr. Büşra Ersanlı, Belge Yayınları sahibi, yazar Ragıp Zarakolu ve BDP MYK üyesi Mustafa Avcı’nın da aralarında bulunduğu 44 kişi silahlı terör örgütüne üyelikten tutuklandı.

Prof. Dr. Büşra Ersanlı
2015 Amerikalı hukukçu, siyasetçi ve oyuncu Fred Thompson, yaşamını yitirdi. (Doğumu: 19 Ağustos 1942

Fred Thompson
2017

Suriye İnsan Hakları Ağı, Suriye’de 7 yılda 634 gazetecinin öldürüldüğünü açıkladı.

2019

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Kosova Cumhuriyeti Hükûmeti arasında 20 Aralık 2017 tarihinde Ankara’da imzalanan Kültürel İşbirliği Anlaşması, 1 Kasım 2019 tarihinde yürürlüğe girdi.

2020

Anayasa hukukçusu, akademisyen ve siyasetçi Burhan Kuzu öldü. (Doğumu: 1 Ocak 1955)

Burhan Kuzu
2021 “Kimse ifade özgürlüğünü kullandığı için sınır dışı edilemez” başlığını taşıyan bildiri; sosyal medyada yayımlanan bir sokak röportajında Suriyeli mültecilerin hedef alınmasına tepki göstermek amacıyla muz yeme görüntülerinin paylaşılması üzerine bazı Suriyelilerin sınır dışı edilmesi kararına karşı 16 kurum ve sivil toplum örgütü tarafından 1 Kasım 2021 tarihinde açıklanmıştır.
2024

Çanakkale’de restoratör Tuğba Yavaş’ın balkondan düşerek ölümüne ilişkin cinayet şüphesiyle gözaltına alınan eşi Prof. Dr. Alptekin Yavaş emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildiği Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandı.

2024 Avrupa Birliği ile Japonya arasında savunma ve güvenlik paktı imzalandı. AB tarihinde ilk kez bir Hint-Pasifik ülkesi ile askeri konuları da kapsayan çok yönlü bu antlaşma, Çin, Kuzey Kore ve Rusya konusunda endişelerin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Tokyo’da imzalanan anlaşma, askeri alanda iş birliği yapılmasını, askeri tatbikatları, savunma sanayisi ile ilgili konularda bilgi alışverişi, uzay güvenliği ve benzeri pek çok konuyu kapsıyor.
2024 İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek, Ekol TV’ye hayırlı olsun ziyareti gerçekleştirdi. Başsavcı Gürlek, Ekol TV binasını, Haber Merkezini ve stüdyoları gezdikten sonra kanala yayın hayatında başarılar diledi ve Ekol Medya Yönetim Kurulu Başkanı Emrah Doğru’ya bir hediye takdim etti.
2024
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 28 Temmuz 2023 günü internet sitesinde yayınladığı ilan ile Munzur ve Pülümür vadilerinin vadi tabanları ve Munzur Gözeleri’nin bulunduğu alanı “1. Derece Doğal Sit Alanı” olan Munzur Gözeleri‘nin koruma statüsünü düşürüldü “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak tescillemesi üzerine Türk Mühendisleri ve Mimarları Odası (TMMOB) tarafından kararın iptali için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aleyhine Erzincan İdare Mahkemesi‘nde açtığı dava kapsamında mahkeme heyeti tarafından keşif gerçekleştirildi. Keşifte, çevre mühendisi, hidrojeoloji mühendisi, jeomorfolog, ekolog ve peyzaj mühendisi de hazır bulundu. Keşfe katılan yüzlerce kişi Munzur’un yeniden ‘Kesin Korunacak Hassas Alan’ olarak tescil edilmesini istedi.
  • Narlıdere Belediyesi ve Litvanya’nın Trakai İlçe Belediyesi, iklim değişikliği ile mücadele alanında iş birliği yapılmasını içeren mutabakat imzaladı.

2024 Cumhurbaşkanı Erdoğan, CHP Genel Başkanı Özgür Özel hakkında ‘Cumhurbaşkanına alenen hakaret’ ve ‘iftira’ suçlarından suç duyurusunda bulundu ve 1 milyon liralık manevi tazminat davası açtı. Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında ise, Esenyurt’ta yaptığı konuşmada kendisine yönelik ‘iftira içeren asılsız ithamlarda’ bulunduğu gerekçesiyle 1 milyon liralık manevi tazminat davası açtı.
2024

Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesinde 9 aylık erkek bebeğe cinsel istismarda bulunulduğu iddiasına ilişkin gözaltına alınan anne ve baba tutuklandı. Bebek ise devlet korumasına alındı.

2024 Boydak Holding eski yönetim kurulu üyeleri ve aile bireylerinin de aralarında olduğu 11 sanığın yargılandığı Kayseri 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki davanın karar duruşmasında sanıkların Türkiye Finans Katılım Bankası’nda bulunan yüzde 22.34’lük hisselerinin müsaderesine karar verildi.
2024

Denizli’de kendilerini savcı olarak tanıtarak yaşlı bir kadını çok sayıda mülkünü sattırarak yaklaşık 33 milyon lira dolandırdıkları suçlamasıyla haklarında soruşturma başlatılan ve 6 ay süren teknik ve fiziki takip sonucunda yakalanan 19 kişi tutuklanarak cezaevine gönderildi.

2026
  • Diriliş Postası yazarı Yiğit Uzun, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 217/A maddesinde düzenlenen “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlaması kapsamında gözaltına alındı.
  • Cumhuriyetçi Vatanseverler Partisi (CVP) lideri Serkan Öz, Ankara’da TEM ekiplerince gözaltına alındı.
  • İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturması kapsamında Dünya gazetesinin sahibi Umut Güner gözaltına alındı.
  • Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” ve “rüşvet” suçlamalarıyla gözaltına alındı.
  • Bulgaristan’da cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısının belirleneceği seçimin ikinci turu için Türkiye’de yaşayan çifte vatandaşlar sandık başına gitti. Türkiye genelinde 78 sandık kurulurken, bunların 15’i Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da oluşturuldu.
  • Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan 81 il valiliğine gönderilen genelgede, kış aylarında sokakta kimsenin kalmaması için il ve ilçelerdeki evsiz, mekansız ve kimsesiz kişilerin tespitinin yapılması, kimsesizlerin ihtiyaçlarının karşılanması talimatı verildi.
  • Türkiye’de sosyal medya platformlarında 15 yaş sınırını ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulamayı zorunlu kılan yeni yönetmelik 1 Kasım 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girdi.
2026

 


Hukuk Ansiklopedisi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Yeni

    Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı Sonuç Bildirgesi-Helsinki Belgesi 

    Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı Sonuç Bildirgesi-Helsinki Belgesi, 1 Ağustos...

    Türkiye Cumhuriyeti ile Litvanya Cumhuriyeti Arasında Dostluk ve İşbirliği Antlaşması – 1994

    Türkiye Cumhuriyeti ile Litvanya Cumhuriyeti Arasında Dostluk ve İşbirliği...

    Dünya İnsan Hakları Günü Sempozyumu Sonuç Bildirgesi

    Dünya İnsan Hakları Günü Sempozyumu Sonuç Bildirgesi, İstanbul Barosu tarafından...

    Adalet Çağrısı Bildirisi

    Adalet Çağrısı Bildirisi, eski bakanlar, milletvekilleri, akademisyenler ve hukukçulardan...

    3 Kasım – Hukuk Takvimi

    3 Kasım - Hukuk Takvimi - Hukuk Tarihinde Bugün 1793 Fransız...

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının Kapatılması

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Takrir-i Sükun Kanunu, parti yöneticileri hakkında...

    Olympe de Gouges

    Olympe de Gouges,1748-1793 yıllarında yaşamış Fransız asıllı kadın filozof...

    Tanzimat Fermanı

    Tanzimat Fermanı, Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane'de okunmuştur. Orijinal adı...

    2 Kasım Hukuk Takvimi

    2 Kasım - Hukuk Takvimi - Hukuk Tarihinde Bugün 1791 Yurttaş...

    Unesco Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesi

    Unesco Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesi 2 Kasım 2001 tarihinde...