13 Şubat – Hukuk Takvimi
| 1633 | Galileo Galilei, engizisyon mahkemesinde yargılanmak üzere Roma’ya getirildi. Kilisenin zoru, dünyanın dönmesinin önüne geçemedi. |
| 1668 | İspanya, Portekiz’i ayrı bir devlet olarak tanıdı. |
| 1855 | Hukukçu ve Fransa’nın 10. Cumhurbaşkanı Paul Deschanel doğdu(Paul Eugène Louis Deschanel). (Ölümü: 28 Nisan 1922) Hukuk, felsefe ve edebiyat alanlarında eğitim gördü. 1885’te Eure-et-Loir ilinden Temsilciler Meclisi’ne seçildi. Ilımlı Cumhuriyetçiler grubuna katılarak toplumsal sorunlar ve dış ilişkiler üzerinde yoğunlaştı. 1899’da Academie Française‘e seçildi. Yaşamı boyunca siyaset ve edebiyat üzerine çok sayıda kitap yazdı. İki dönem Temsilciler Meclisi başkanlığı yaptı. Daha sonra cumhurbaşkanı seçildi. Daha önce hükûmette hiç görev almadığı halde bu makama seçilen ilk devlet adamı oldu. |
| 1878 | Kanunu Esasi, (I. Meşrutiyet), II. Abdülhamit’in tahta çıkışıyla birlikte ilan edilmişti. Ancak bu ilk parlamento dönemi 13 Şubat 1878’de sona erdi. İlk Meclis-i Mebusan ve Hey’et-i Ayan süresiz olarak tatil edildi. |
| 1888 | Yunanistan’da üç kez Başbakanlık yapmış olan hukukçu George Papandreou (13 Şubat 1888–1 Kasım 1968) dünyaya geldi. Hukuk ve Siyaset Bilimi eğitimini Atina ve Berlin’de aldı. |
| 1894 | Auguste Lumière ve Louis Lumière, sinematograf’ın (bir film kamerası ve projektör’ün bir araya getirilmiş hali) patentini aldılar. |
1924 |
İstanbul İstiklal Mahkemesi’nin mahkum ettiği gazetecilerin affı T.B.M.M.’nde kabul edildi. |
| 1926 | Savurganlıkla mücadele amacıyla Men-i İsrafat Kanunu kabul edildi.İrlandalı hukukçu, düşünür ve politik iktisatçı Francis Ysidro Edgeworth yaşamını yitirdi.(Doğumu: 8 Şubat 1845) |
| 1937 | Atatürk’ün Selanik’te doğduğu ev Selanik Belediyesi’nce satın alınarak Atatürk’ün buyruğuna verildi. |
| 1943 | Türk sinemasının ilk kadın oyuncusu Neyyire Neyir (Münire Eyüp Ertuğrul) İstanbul’da öldü. |
| 1946 |
|
| 1960 | Fransa, BM ve Amerika Birleşik Devletleri’nin itirazlarına rağmen, Büyük Sahra’da atom bombası patlattı. |
| 1961 | Yeni Türkiye Partisi, Millete Hizmet Partisi, Güven Partisi, Musavat Partisi, Muhafazakâr Parti ve Cumhuriyetçi Parti ile birlikte Türkiye İşçi Partisi, 13 Şubat 1961 tarihinde kuruldu. TİP, Anayasa Mahkemesinin 20 Temmuz 1971 tarihli ve 1971/3 sayılı kararı ile kapatılmıştır. |
| 1962 | Eski Adalet Bakanı Hüseyin Avni Göktürk ve eski Çalışma Bakanı Mümtaz Tarhan tutuklandı. Eski Bakanların Devlet Hazinesine ait dövizle, radyo pili ithal ettikleri ileri sürüldü. |
| 1963 |
|
| 1965 | TBMM’de 1965 yılı bütçesi, 197’ye karşı 225 oyla reddedilince, Başbakan İsmet İnönü istifa etti. |
| 1967 | Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) kuruldu. |
| 1974 | Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Aleksandr Soljenitsin, “Gulag Takım Adaları, 1918-1956” adlı kitabı nedeniyle, SSCB dışına sürgüne gönderildi. |
| 1975 | Kıbrıs Türkleri tarafından 1974 tarihinde kurulan Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi, 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin kurulduğunu oy birliği ile ilan etti. |
| 1980 | Ankara Merkez Komutanlığı İnzibat erlerinden Zekeriya Önge’nin katili olduğu iddiasıyla yargılanan Erdal Eeren’in ilk duruşması 13 Şubat 1980’de gerçekleşti. Üç celsede verilen karar sonucunda Eren idam edildi. |
| 1981 | 82 sanıktan 30’u hakkında idam istenen “THKP-C Acilciler Davası” Ankara Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde başladı. |
| 1985 | Kapatılan Millî Selamet Partisi yöneticileri hakkında açılan kamu davası sona erdi. Partinin Genel Başkanı Necmettin Erbakan ve 22 arkadaşı beraat etti. Şubat 1981’den Şubat 1985’e kadar geçen bütün bu süre içinde Necmettin Erbakan, 10 ay tutuklu kaldı. |
| 1986 | Başkanlığını Aziz Nesin’in yaptığı, kültür ve bilim alanlarında faaliyet yürütmek üzere kurulan Ekin-Bilar A.Ş.’nin etkinlikler gerçekleştirdiği Ankara Çankaya Sineması ve Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) 3 gün süreyle kapatıldı, İstanbul’da ise Valilik etkinlikleri yasakladı. |
| 1987 | Ferhan Şensoy “Muzır Müzikal”oyununda “İslam dinini tahkir” ve “müstehcen ve hayasızca tiyatro temsili”nden yargılanmaya başlandı |
| 1990 |
|
| 1993 | Avukat Hasip Kaplan, İdil’de 4 kişiye 30 gün gözaltı uygulamasına karşı Avrupa İnsan Hakları Komisyonu’na başvuru yaptı. |
| 1995 | Yayınladıkları “Olağanüstü Hal 92” başlıklı rapordan dolayı “PKK örgütünün sözcülüğünü yaptıkları” iddiasıyla 17’şer yıl hapisleri istenen 4 İHD yöneticisinin yargılanmasına Diyarbakır DGM’de başlandı. Mahkeme İHD’nin faaliyetlerinin durdurulmasına karar verdi. |
| 1997 | Hollanda’da cezaevinden salıverilen Hüseyin Baybaşin, Avukat Necdet Küçüktaşkıner’in, 1 Mayıs 1977’de Taksim’de MİT görevlisi olarak kitleye ateş açılmasını organize ettiğini ve ardından uyuşturucu işine girdiğini öne sürdü. |
| 2000 | Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 yaş ve üzeri erkek öğrencilere “temel askerlik eğitimi” verilmesini öngören bir kararname yayımladı. |
| 2001 | İstanbul 5 No’lu DGM, yazarlarını mahkum ettiren 60 makalenin yer aldığı “Düşünceye Özgürlük 2000” kitabına yayıncı olarak imza atan 16 aydını beraat ettirdi. |
| 2002 |
|
| 2003 | Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan Refah Partisi yöneticilerinin temyiz için yaptıkları başvuruyu reddetti. |
| 2004 | Estonyalı Hakimlerin Etik Kuralları, 13 Şubat 2004 tarihinde kabul edilmiş, 8 Şubat 2019’da değiştirilerek güncellenmiştir. Estonya yargı sistemi, Mahkemeler Kanunu gereğince bir etik konseye sahiptir |
| 2005 | Hukukçu, siyasetçi ve devlet adamı Hüdai Oral yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1925) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gördü. Denizli’de avukatlık yaptı. 1961’de Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) listesinden Denizli Milletvekili seçilerek yirmi yıl TBMM’de görev yaptı. Tabii Kaynaklar ve Enerji Bakanlığının kurulmasına katkıda bulundu. 1963’te Türkiye’nin ilk Tabii Kaynaklar ve Enerji Bakanı olarak getirildiği bu görevde iki yıl kaldı. Bakanlığı döneminde, madenlerin devletin mülkiyetinde olması görüşünü savundu. Anayasa Mahkemesinin kuruluşunda önemli rol oynadı. 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP)’nin kurucuları arasında yer aldı. Ölümünden sonra Denizli’de bir sokağa, anısını yaşatmak amacıyla Hüdai Oral Caddesi adı verildi. |
| 2006 |
|
| 2008 | Danıştay 2. Daire üyeleri ve Cumhuriyet Gazetesi’ne yönelik saldırılarla ilgili davada, Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi, sanık Alparslan Arslan’ın 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasına karar verdi. Sanıklardan Osman Yıldırım, Erhan Timuroğlu ve İsmail Sağır müebbet hapisle cezalandırıldı. Sanık Süleyman Esen toplam 17 yıl 8 ay 15 gün, Tekin İrşi ise toplam 10 yıl 2 ay 15 gün hapse mahkûm edildi. |
| 2008 |
|
| 2012 |
|
| 2013 | 28 Şubat Soruşturması kapsamında, mahkemeye sevk edilen emekli Orgeneral Orhan Yöney, emekli Oramiral Hayri Bülent Alpkaya, emekli Korgeneral Köksal Karabay ve emekli Koramiral Altaç Atılan tutuklandı; Ersin Yılmaz adli kontrol şartıyla salıverildi. |
| 2014 | Belçika Temsilciler Meclisi, çocuklara ötanazi hakkı tanıyan yasayı kabul etti. |
| 2015 |
|
| 2018 | 13 Şubat 2018 tarihinde Danimarka’nın Kopenhag kentinde gerçekleştirilen, DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Zirvesi’nde kabul edilen Kopenhag Belediye Başkanları Mutabakatı: Herkes için Sağlıklı ve Daha Mutlu Şehirler belgesini yürütmek ve uygulamak için DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağının VII. Fazı kullanılacaktır. |
| 2024 |
Erzincan’ın İliç ilçesinde Türkiye tarihin en büyük iş cinayetlerinden biri meydana geldi. Dokuz işçi öldü. |
| 2026 |
|
13 Şubat, hukuk tarihinde devlet gücü ile bireysel özgürlük arasındaki gerilimin açıkça görüldüğü bir gündür. Engizisyon karşısında Galileo’nun direnişinden, Kanun-i Esasi’nin askıya alınmasına; düşünce özgürlüğü davalarından uluslararası ceza mahkemelerinin varoluş mücadelesine kadar uzanan çizgi, hukukun yalnızca toplumlara nizam veren normlar değil, aynı zamanda bir vicdan meselesi olduğunu hatırlatmaktadır.
Bu tarih, bize şunu göstermektedir: Hukuk ya iktidarın aracı olur ya da özgürlüğün güvencesi. Tercih, her dönemde yeniden yapılır.