Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Onur Ödülü

Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Onur Ödülü, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından her yıl çevre ve doğayı koruma amacıyla barışçıl mücadele yürüten kişi ve oluşumlara verilen prestijli bir ödüldür. İzmir Barosu’nun 2000-2002 dönemi başkanı olan, çevre hukukuna büyük katkılar sunmuş merhum Av. Noyan Özkan anısına düzenlenmektedir.

Ödül, doğa ile birlikte eşit, özgür ve adil bir yaşam için meşru, barışçıl, şiddet içermeyen ve her türlü ayrımcılıktan uzak yöntemlerle mücadele eden kişi, yurttaş grupları, inisiyatif, platform ve derneklere verilmektedir.

Türkiye Barolar Birliği, 2014 yılında yaptığı açıklama ile “kişiliği, savunuculuk perspektifi, mücadele azmi ve ürettiği değerlerle, çevre ve ekoloji mücadelesinin simge isimlerinden biri olan ve 2013 yılında aramızdan ayrılan, İzmir Barosu’nun eski başkanlarından sayın Avukat Noyan Özkan anısına, her yıl düzenli olarak “Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Mücadelesi Onur Ödülü” verilmesini” kararlaştırmıştır. İlk ödül 2014 yılında verilmiştir. Ödüle ilişkin yönerge ise TBB Yönetim Kurulu’nun 7 Şubat 2014 tarihli ve 2014-485 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. (Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Mücadelesi Onur Ödülü Yönergesi)

Çevre hakkı için mücadeleyi teşvik etmek amacıyla verilen ödüle çevre ve ekoloji alanında çalışma yapan herkes aday gösterilebilmektedir. Ödül onur belgesi ve ekoloji mücadelesini betimleyen plaketten oluşmaktadır. Jüri beş kişiden oluşmakta; İzmir Barosu Kent ve Çevre Komisyonu’ndan iki kişi, TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu’ndan iki kişi ve Avukat Noyan Özkan’ın ailesinden bir kişi jüride yer almaktadır. Ödüle hak kazanan adayın belirlenmesinde konsensüs esastır.

Ödülün Amacı ve Kapsamı

Ödül Yönergesi gereğince ödül; “…doğamızı ve hayatlarımızı tahakküm altına almaya çalışan çevre politikalarına karşı şiddet içermeyen ve her türlü ayrımcılıktan uzak mücadele yöntemleriyle mücadele eden, bu idealler uğruna risk alan, insanlara ilham ve umut veren kişilere, yurttaş gruplarına, tüzel kişiliği olsun ya da olmasın inisiyatif, platform, dernek ve benzeri adlar altında bir araya gelmiş oluşumlara” verilmektedir.

• Hedef Kitle: Doğayı ve yaşam alanlarını korumak için ayrımcılıktan uzak ve şiddetsiz yöntemlerle mücadele edenler.
• Kimler Alabilir: Risk alan, topluma umut ve ilham veren kişiler, yurttaş grupları, platformlar, dernekler veya sivil inisiyatifler.
• Aday Gösterme: Çevre ve ekoloji alanında emek veren herkes bu ödül için aday gösterilebilmektedir.

Yönergede, ödülün 5 Haziran Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında verilmesinin öncelikli olduğu da belirtilmektedir.

2026 Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Onur Ödülü için son başvuru tarihi 29 Ağustos 2026 olarak belirlenmiştir. Türkiye Barolar Birliği’nin 2026 yılı duyurusu

Ödüle Layık Görülenler Listesi

Avukat Noyan Özkan Çevre ve Ekoloji Mücadelesi Onur Ödülü’nü ilk verildiği tarihten itibaren kazanan tüm kişi, kurum ve platformların kronolojik listesi aşağıdadır.

2025 Yılı Ödülleri

• Bireysel Ödül: İkizköy Akbelen’deki orman ve çevre direnişiyle öne çıkan aktivist Esra Işık.
• Bireysel Ödül (Anısına): Artvin Cankurtaran’da orman parkı projesine karşı doğayı savunurken uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybeden Reşit Kibar. Ödül ailesine takdim edilmiştir.
• Kurumsal Ödül: Bölgedeki maden, HES ve taş ocaklarına karşı yürüttüğü hukuki ve toplumsal faaliyetler nedeniyle Ordu Çevre Derneği (ORÇEV). 2025 yılı ödül sahiplerine ilişkin TBB açıklaması

2024 Yılı Ödülleri

• Bireysel Ödül: Gezi Parkı davaları nedeniyle cezaevinde bulunan, meslek hayatı boyunca kent hakları ve kamusal yeşil alan savunuculuğu yürüten şehir plancısı Dr. Tayfun Kahraman.
• Kurumsal Ödül: Kocaeli ve Karamürsel bölgesindeki kontrolsüz RES ve sanayi projelerine karşı açtığı davalarla ekolojik dengeyi korumaya çalışan Kocaeli Ekolojik Yaşam Derneği (KEYDER). 2024 yılı ödül sahiplerine ilişkin TBB açıklaması

2023 Yılı Ödülleri

• Grup Ödülü: Muğla Milas’taki linyit madeni genişleme sahasına karşı Akbelen Ormanı’nı korumak için nöbet tutan ve direnen İkizköy Akbelen Köylüleri.
• Bireysel Ödül (Anısına): Antalya Finike’de taş ocaklarının doğaya verdiği zarara karşı mücadele ederken öldürülen çevre aktivistleri Ali Ulvi ve Aysin Büyüknohutçu çifti. Ödül kızları Av. Emine Büyüknohutçu’ya verilmiştir. 2023 yılı ödül sahiplerine ilişkin TBB açıklaması

2022 Yılı Ödülü

• Bireysel Ödül: Bursa’nın tarihi, kültürel ve doğal sit alanlarının korunması amacıyla 30 yılı aşkın süredir tek başına idari davalar açan ve hukuki takipleri sürdüren emekli memur Ayşe Yandayan. 2022 yılı ödülüne ilişkin TBB açıklaması Bursa Barosu haberi

2019 – 2021 Yılları Arası

• Bu dönemde ödül töreni gerçekleştirilememiş ve herhangi bir kişi veya kuruma ödül takdim edilmemiştir. TBB Başkan Yardımcısı Av. Gürkan Altun, 2023 yılında yaptığı açıklamada ödül törenlerinin pandemi ve önceki dönemde yaşanan gelişmeler nedeniyle üç yıl aksadığını belirtmiştir. 2023 yılı ödül törenine ilişkin TBB açıklaması

2018 Yılı Ödülü

• Ödüle layık görülen oluşum: İzmir ve Ege genelindeki çevre mücadelelerine ve sanayi kirliliğine karşı yürüttüğü hukuki ve toplumsal çalışmalarla öne çıkan Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP).
• Ödüle layık görülenler (anısına): Antalya Finike’de taş ocaklarının doğaya verdiği zarara karşı mücadele ederken öldürülen Ali Ulvi ve Aysin Büyüknohutçu çifti.

2018 yılında Türkiye Barolar Birliği (TBB) Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu jürisi, ödülün EGEÇEP ve Antalya Finike’de katledilen çevreciler Ali Ulvi ve Aysin Büyüknohutçu çiftine verilmesini kararlaştırmıştır. TBB Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu’nun 17 Şubat 2018 tarihli toplantı kararlarında ödül töreninin 2 Haziran 2018 tarihinde yapılmasının planlandığı görülmektedir. Ancak o dönem Metin Feyzioğlu yönetimindeki TBB merkez yönetimi ile komisyon arasında yaşanan görüş ayrılıkları ve yönetimsel müdahaleler nedeniyle ödül töreni ertelenmiş, ardından komisyon üyeleri tasfiye edildiği için ödüller o yıl fiilen takdim edilememiştir. Komisyon üyelerinin görevden alınması ve ödül töreninin ertelenmesine ilişkin dönemin haberlerinde ayrıntılı bilgiler yer almaktadır. 2018 yılında yaşanan gelişmelere ilişkin haber Ödül töreninin ertelenmesi ve komisyonla yaşanan gelişmelere ilişkin haber

2017 Yılı Ödülü

• Bireysel Ödül: Çevre hakkının uluslararası anayasal zeminini ve insan hakları hukukunun ayrılmaz bir parçası olduğunu savunan akademik çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. İbrahim Özden Kaboğlu. 2017 yılı ödülüne ilişkin kaynak

2016 Yılı Ödülleri

• Bireysel Ödül: Çevre sorunlarına dikkat çekmek amacıyla yaptığı bireysel yürüyüşler ve eylemlerle “Yalnız Efe” olarak bilinen aktivist Ahmet Karaçam.
• Kurumsal Ödül: Trakya bölgesindeki Ergene Nehri kirliliği ve termik santral projelerine karşı bilimsel raporlar ve hukuki itirazlar hazırlayan Trakya Platformu. 2016 yılı ödül sahiplerine ilişkin TBB yayını

2015 Yılı Ödülü

• Kurumsal Ödül: Artvin Cerattepe mevkisinde yapılması planlanan altın ve bakır madenciliği faaliyetlerine karşı bölge halkını organize ederek yirmi yılı aşkın süre direniş gösteren Yeşil Artvin Derneği. 2015 yılı ödülüne ilişkin TBB açıklaması

2014 Yılı Ödülleri (İlk Ödül Dönemi)

• Bireysel Ödül: Rize Loç Vadisi ve Karadeniz’deki HES projelerine karşı açtığı davaların mahkeme masraflarını karşılamak adına ahırındaki ineğini satarak çevre mücadelesinin sembolü haline gelen Kazım Delal.

• Kurumsal Ödül: Sinop Gerze’de kurulmak istenen termik santral projesine karşı verdikleri çetin yerel mücadele sonucunda şirketin projeden çekilmesini sağlayan Yeşil Gerze Platformu (YEGEP). 2014 yılı ödül törenine ilişkin TBB açıklaması