İskenderiyeli Hypatia, Roma İmparatorluğu hâkimiyetindeki İskenderiye’de milattan sonra 350 yılında doğduğu tahmin edilen ve Antik Çağ’ın en önemli kadın felsefecilerinden biridir. Hem felsefeci hem astronomi bilimci hem de matematikçidir.
Yunan tarihçi Socrates Scholasticus‘a göre Hypatia bir pagandır. Filozof Socrates ile karıştırılmaması gereken Konstantinapolus’lu Socrates, Historia Ecclesiastica adlı eserinde Hypatia’nın İskenderiye Valisi Orestes ile İskenderiye piskoposu Cyril arasında kavgaya sebep olması ve politikaya karışması nedeniyle M.S. 415 yılında Kıptî Hristiyanlar tarafından taşlanarak öldürüldüğü yazılıdır.
Hypatia, o dönemde İskenderiye Kütüphanesi’nin bilinen son yöneticisi ve matematikçisi Theon’un kızıdır. Kütüphanede her dinden öğrencisine Batlamyus (Ptolemy), Öklid ve Diophantus etkisinde felsefe ve matematik dersleri vermiştir.
Agora
İskenderiyeli Hypatia’nın yaşamı, 2009 yılında İspanya yapımı Agora filmiyle sinemaya aktarılmıştır. Hypatia, tarihin gördüğü en etkileyici ve ilgi çekici kadın figürlerinden biridir. Güzelliğiyle dikkat çeken, ancak asıl olarak matematikçi, filozof ve astronom kimliğiyle adını tarihe yazdıran olağanüstü bir zekâya sahipti.
Ölümü ise onu yalnızca bir bilim insanı değil, aynı zamanda unutulmaz bir trajedinin simgesi hâline getirmiştir. Fanatik bir kalabalığın saldırısı sonucu hayatını kaybeden Hypatia’nın bedeni sokaklarda sürüklenmiş, vahşet insanlık tarihine kara bir leke olarak kazınmıştır.
Hypatia, bu dünyada bilime ve kadına yönelen düşmanlığın önünde duramayan; ancak sonraki kuşaklar için ibret alınması gereken acı bir hikâyenin ve susturulmak istenen aklın sembolüdür.