21 Ağustos - Hukuk Takvimi / Hukuk Tarihinde Bugün

21 Ağustos – Hukuk Takvimi

1614	Macar seri katil Elizabeth Báthory, öldü. (Doğumu: 7 Ağustos 1560) Báthory, “Kanlı Kontes” olarak da bilinmektedir. Kocası öldükten sonra büyücülükle uğraşmaya başladı. 612 bakire kızı kaçırtıp, bu kızlara tepesinden asılı bir kafeste işkence çektirdiği ve kafesten akan kanlarla duş aldığı iddia edilmiştir. rivayet edilmektedir. Cinayetleri öğrenildiğinde kendi şatosunda müebbet hapse konulmuştur. 1614’de hücresinde ölü bulundu. Elizabeth Báthory
1798	Evrensel Hukuk Sembol ve Formüllerinde Fransız Hukukunun Kaynakları (Les Origines du Droit Français Charchees dans les Symboles et les Formules du Droit Üniversel) adlı eserin sahibi de olan Jules Michelet, Paris’te doğdu. Cadı, Rönesans ve Deniz isimli eserleri Türkçe olarak yayımlandı. MEB Yayınları tarafından çevirisi yayımlanan Fransız Tarihi adlı yapıtının ciltlerinden birine “Rönesans” adının vermesi nedeniyle Rönesans terimini yaygınlaştırdı. (Ölümü: 9 Şubat 1874, Hyères)
1863	Belçikalı hukukçu, avukat, kültür eleştirmeni ve sosyalist politikacı Jules Destrée dünyaya 21 Ağustos 1863’te dünyaya geldi. Belçika Kralı I. Albert’e yazdığı “Valonya ve Flaman Bölgesinin Ayrılmasına Dair Krala Mektup” başlıklı bildirisi ile meşhurdur. Valon ve Flaman Bölgelerinin özerkleşmesini savundu. Belçika Krallığı’nın federal bir devlete dönüşmesinde önemli bir referans kaynağıdır.
1871	Hukuk eğitimi alan ve Rus edebiyatının önemli yazar, gazeteci ve oyun yazarlarından biri olan Leonid Andreyev, 21 Ağustos 1871 (eski Rus takvimine göre 9 Ağustos 1871) tarihinde Rusya’nın Orel kentinde doğdu.
1875	Yusuf Kamil Paşa‘nın ikinci kez üstlendiği Şuray-ı Devlet (Danıştay) başkanlığı sona erdi. Görevi 4 Ağustos 1872’de başlamıştı. Yerine Mahmut Nedim Paşa getirildi.
1878	Amerikan Barolar Birliği (ABA-American Bar Association), 20 eyaletten 75 avukat tarafından New York’ta kuruldu. ABA web sitesine göre, kuruldu. 1918’de ilk kadın üyelerini kabul etti. 1921’de hukuk eğitimi için standartları oluşturdu, 1952’de hukuk fakültesi akreditasyonunu başlattı. Hukuk Fakülteleri için akademik standartların belirlenmesi ve hukuk mesleği ile ilgili model etik kodların oluşturulmasına yoğunlaştı. New Jersey’den Paulette Brown 2015 yılında ilk kadın başkan oldu. 2017 itibariyle, ABD avukatlarının yaklaşık %14.4’ünü oluşturan 194.000 üyesi bulunmaktadır.

1888	William Seward Burroughs, ABD’de ilk başarılı toplama çıkarma makinesinin patentini aldı.
1909	Kanun-i Esasi’nin 120. maddesinde değişiklik yapılarak 16 Ağustos 1909’da çıkarılan ilk Cemiyetler Kanununa uygun hale getirildi.
1911	Mona Lisa tablosu, Louvre Müzesi‘nden çalındı. Olay tarihi bir davaya dönüştü. Vincenzo Perugia, tutuklandığında.
1929	Nelson Mandela ile birlikte ömür boyu hapse mahkum edilen apartheid karşıtı eylemci Ahmed Kathrada, doğdu. (Ölümü: 28 Mart 2017, Johannesburg) 1946’da sivil itaatsizlik eylemi yaptığı için hapis cezasına çarptırıldı. 1952’de, Adaletsiz Yasalara Karşı Meydan Okuma Kampanyası’na katıldı ve Komünizmin Bastırılması Yasası kapsamında 9 ay hapse mahkum oldu. 1964’te vatana ihanetten ötürü ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. 1968 yılında, Tarih ve Kriminoloji alanında lisansını tamamladı. Uzun yıllar hapiste kaldı, 1989’da serbest bırakıldı. 1994’te Başkan Nelson Mandela’nın danışmanlığına atandı. Dört fahri doktora ve Afrika Ulusal Kongresi’nin verdiği en yüksek ödül olan Isithwalandwe’ya layık görüldü. Nelson Mandela Vakfı’nın mütevelli heyeti olarak görev yaptı. Mandela ve Ahmed Kathrada bir arada
1938	Hukukçu, Yargıtay Onursal Cumhuriyet Başsavcısı ve yazar Vural Savaş, doğdu. Yargıtay Başsavcısı Vural Savaş
1940	Rus hukukçu ve devrimci Leon Troçki, 20 Ağustosta uğradığı saldırı sonucunda bir gün sonra Meksika’da öldü. (Doğumu: 7 Kasım 1879, Ukrayna) Matematik ve hukuk alanında yüksek öğrenim yaptı. Önemli Marksist teorisyenlerden biri oldu. Stalin ve Mao’nun görüşlerine karşı en önemli muhalefet hareketini oluşturdu. Yaşamının bir kısmını Büyükada’da geçirdiği için Adalılar tarafından anma günleri düzenlenmektedir.
1941	5 bin Yahudi, Drancy’de sürgün kampında gözaltına alındı.
1944	Son Osmanlı halifesi Sultan Abdülmecid, Paris’te öldü.
1959	Hawaii, Amerika Birleşik Devletleri’nin 50’nci eyaleti oldu.
1962	Japon seri katil, yamyam, çocuk tecavüzcüsü, çocuk katili ve nekrofili Tsutomu Miyazaki doğdu. (Ölümü: 17 Haziran 2008)
1964	İtalyan hukukçu, siyaset adamı ve komünist önder Palmiro Togliatti, hayatını kaybetti. (Doğumu: 26 Mart 1893) Palmiro Togliatti

1969	Halk Oyuncuları’nın Elazığ’da Pir Sultan oyununu sahnelemesi valilikçe yasaklandı; toplanan biletli seyircilere tekbirlerle saldırıldı.
1965	Müslüman Kardeşler hareketinin teorisyenlerinden ve liderlerinden Seyyid Kutub hakkında 21 Ağustos 1966’da hakkında idam cezası verildi. Seyyid Kutub ve arkadaşları Muhammed Yusuf Havvaş ile Abdülfettah İsmail hakkında verilen karar 29 Ağustos 1966 tarihinde infaz edildi.
1970	Tekirdağ/ Çerkezköy’de yapılan yürüyüş ve mitingde köylüler “düzenin değişmesi için” and içtiler. Ankara’da Hukuk ve Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi, “silahlı komandolar” olarak tanımlanan eylemciler tarafından işgal edildi. Polis, Hukuk Fakültesindeki işgale son verdi.
1973	Ankara Birlik Tiyatrosu yönetmen ve oyuncularının yargılandığı davada yönetmen Vasıf Öngören ile oyuncular Halil İbrahim Ergün, Erdoğan Akduman ve Mustafa Alabora “komünizm propagandası”ndan 6 yıl 8’er ay ağır hapis ve çeşitli sürgün cezalarına çarptırıldı.
1975	Amerikalı hukukçu ve siyasetçi William Isaac Robinson dünyaya geldi. (21 Ağustos 1975, Lansing, Michigan – 29 Mart 2020)
1978	Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Türk tekstil ürünlerine tekrar ambargo koydu. Orta Çağ’dan kalma Rum Ortodoks kilisesi 21 Ağustos 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kariye Camii adını aldı.
1978	Erzurum Cezaevi’nde yatmakta olan mahkumların 11’i tünel kazarak firar etti.
1982	Yüksek Öğrenim Kurulu (YÖK) öğretim üyelerinin demeç vermelerini yasakladı. Öğretim üyelerine, parti ya da derneklere üye olabilmek için rektörlerden izin almaları kuralı getirildi.
1982	İsrail’in kuşatmasına 2 aydır direnen Filistin Kurtuluş Örgütü gerillaları anlaşma gereği Batı Beyrut’tan ayrılmaya başladı. FKÖ merkezi Lübnan’dan Tunus’a taşıdı.
1983	Filipinler‘de muhalefet lideri Benigno Aquino öldürüldü. (Doğumu: 27 Kasım 1932) Başkan Ferdinand Marcos karşıtı bir grubun lideriydi. Sıkı yönetimden sonra gözaltına alındı ve yedi yıl hapis cezasına hükmedildi. Jr., Manila Uluslararası Hava Limanı’nda suikast sonucu öldürüldü. Ölüm yıl dönümü ülkenin resmî tatili ilan edildi.
1983	Türk Eximbank (Türkiye İhracat Kredi Bankası) 21 Ağustos 1987 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile kuruldu.

1988	TDKP davasından yargılanan R.Babacan duruşmada, Buca Cezaevi’ndeki keyfi dayak ve işkencelere örnek olarak bacağını gösterdi. Sol ve Onur Yayınları’nın 60 kitabından yalnızca Muzaffer İlhan Erdost’un “Şemdinli Röportajı” kitabı hakkında 2 ayrı dava açıldı.

1990	Gagavuzlar, Özerk Gagavuz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ni, güneyde Gagavuzların en yoğun yaşadığı Komrat yöresinde ilan etti. Bu karar, Moldova Yüksek Sovyeti tarafından iptal edildi.
1991	Letonya, Sovyetler Birliği‘nden bağımsızlığını ilan etti.


1996	Manisalı Gençler Davasında, gözaltında işkence yapmaktan tutuklu 10 polisin yargılanmasına başlandı, polislerin 70’er yıl hapisleri isteniyordu.
1997	Metin Göktepe’nin öldürülmesinden sanık 11 polisten 7’si 20 ay sonra ilk kez duruşmaya çıkarılabildi ve “susma haklarını” kullandı.
1998	Sedat Peker’in askerlik yapmamak için 1994’de “İleri derecede antisosyal kişilik bozukluğu” raporu almasına dair inceleme başlatıldı. Emniyet’çe 7 aydır “aranan” mafya lideri Sedat Peker 18 Ağustos’ta Bükreş’ten özel bir uçakla İstanbul’a gelip teslim olmuştu. Köleliğin Çağdaş Biçimleri Üzerine Çalışma Grubu Tavsiyeleri, Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt Komisyonunun 50. oturumunda kabul edildi.
2001	Yargıtay Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan ile altı türbanlı kadın üyenin üyelikten çıkarılması için ihtar isteğiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
2001	Şişli Cumhuriyet Savcılığı, AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın kapatılan RP’nin İstanbul İl Başkanı olduğu dönemde Ümraniye İlçe Örgütü’nün yeni binasının açılışında yaptığı konuşması için TCK’nin devlete hakaret suçunu düzenleyen 159.maddesi uyarınca soruşturma başlattı. Erdoğan’ın 4 Aralık 1994’de yaptığı konuşmadan dolayı İstanbul DGM Savcılığı daha önce 1998’de soruşturma başlatmış, ancak 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle 28 Ağustos 1998’de takipsizlik kararı vermişti.
2003	ABD işgal güçlerince aranan eski Iraklı yöneticiler listesinde 5. sıradaki Kimyasal Ali lakaplı General Ali Hasan el-Mecid Tıkriti’nin yakalandığı açıklandı. Tıkriti 5 bin sivil Kürt’ün kimyasal silahlarla öldürüldüğü 1988 Halepçe katliamından sorumlu tutuluyor.
2004	Fransız hukukçu ve büyükelçi Xavier de La Chevalerie yaşamını yitirdi. (Doğumu: 28 Ocak 1920, Paris) Paris Hukuk Fakültesi ve Hür Siyasal Bilgiler Okulu’nu bitirdi. 1940 yılında Fransız Direniş Hareketi’ne dahil oldu. Meksika, Senegal, Gine, Kanada, Japonya, Vatikan ve Fransa büyükelçiliği yaptı. 1967’de Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle tarafından Cumhurbaşkanlığı kabine direktörü olarak atandı ve bu görevi 1969 tarihine kadar yürüttü. Xavier de La Chevalerie
2006	Irak’ın devrik başkanı Saddam Hüseyin ve altı adamı hakkında 1987-1988’de 182 bin Kürt’ün katliyle ilgili Enfal Davası başladı.
2013	İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği yayınlandı. Wikileaks’in internet sitesinde yayımlanan ABD ordusuna ait gizli bilgileri sızdırmak suçlamasıyla askeri mahkemede yargılanan er Bradley Manning, 35 yıla mahkum edildi.
2020	Danıştay’ın 2019’daki iptal kararı sonrası 21 Ağustos 2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Kariye’nin 1945 tarihli müze statüsü kaldırılarak Diyanet İşleri Başkanlığı‘na devredildi ve yeniden cami statüsü verildi. Yapı, restorasyonun ardından Mayıs 2024’te ibadete açıldı.
2024	Meksika’da hakimler, Devlet Başkanı Andres Manuel Lopez Obrador’un önerdiği yargı düzenlemesine tepki olarak süresiz grev başlattı ve ülke genelindeki mahkemelerin “acil” davalar dışında 21 Ağustos itibarıyla süresiz olarak askıya alındığı açıklandı. Savaş karşıtı Azerbaycanlı siyaset bilimci Bahruz Samadov Bakü’deki evinden çıkarken gözaltına alındı. 30 senedir cezaevinde tutulan Şair Yazar İlhan Sami Çomak‘ın tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulu’nun oybirliğiyle aldığı kararla 3 ay daha ertelendi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), isimleri Türkçe olmayan 6 ildeki 30 okullun isimlerinin değiştirilmesini istedi. İlgili valiliklere Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından yazı gönderildi.
2024	Uyuşturucu baronu O.Ü.’nün haziran ayında tutuklanmadan 4 ay önce Yunanistan sınırında yakalandığı ancak çıkarıldığı mahkeme tarafından adli kontrolle serbest bırakıldığı ortaya çıktı. Manisa’da Yılmaz A.’nın, hamile olduğu iddia edilen S.N.A.’yı sokak ortasında demir sopayla darbettiği görüntüler ortaya çıktı. Görüntülerin ardından Yılmaz A.’nın tutuklandığı öğrenildi. Eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne başvuru yaparak dokunulmazlığının kaldırılmasını istemesine karşılık meclis başkanlığı tarafından hakkında herhangi bir tezkere ve fezleke olmaması nedeniyle ret cevabı verildi.
2025	Uluslararası Af Örgütü, ABD yetkililerinin, ülke genelinde gerçekleşen Filistin yanlısı protesto gösterilerine katılan göçmenleri izlemek ve vatandaş olmayanları ayrım gözetmeksizin hedef almak için yapay zeka destekli gözetleme araçlarını kullanmasını kınadı. 11 yaşındaki Rabia Naz Vatan‘ın şüpheli ölümüyle ilgili 7 yıldır adalet mücadelesi yürüten, eski bakan ve AKP Milletvekili Nurettin Canikli‘nin şikayeti üzerine açılan davada 1 yıl 8 ay hapis cezası alan baba Şaban Vatan, 38 gün sonra cezaevinden tahliye edildi. Kırmızı bültenle aranan 3 suçlu Rusya’da yakalanarak Türkiye’ye getirildi. Getirilenler arasında 53 suç kaydı bulunan Demirözler organize suç örgütü elebaşı U.D. de bulunuyor. “BLOK3” olarak tanınan Hakan Aydın isimli şarkıcı ve yapımcısı Maruf Yöntürk hakkında, menajer Ferhat Karagöz’ü darp ettikleri iddiasıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından; ”Kasten yaralama, tehdit, yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, hakaret, suç işlemek amacıyla örgüt kurma” suçlarından soruşturma açıldı. Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD), İzmir’in Bornova ilçesinde, evinde cam kesikleri içinde cesedi bulunan Ceyda Yüksel‘in ölümüne ilişkin davada, fail Serkan Dindar‘ın “kapıldığı elem ve öfkenin niteliği ve boyutu” dikkate alınıp, “haksız tahrik” indirimi uygulanmasına tepki gösterdi: “Kadına yönelik şiddetin bir halk sağlığı sorunu haline geldiği bir toplumda böyle bir karar kabul edilemez!” İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, çocuk müstehcenliği, nitelikli dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve banka/kredi kartı dolandırıcılığına yönelik 20 ilde düzenlenen operasyonlarda 55 şüphelinin yakalandığını açıkladı. Şüphelilerden 23’ü tutuklandı, 14’ü hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Nevşehir’de bir turistin Türk bayrağı direğinde direk dansı yaptığı görüntülerin sosyal medyada yayılması üzerine Valilik, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını açıkladı: “Yabancı uyruklu şahıs hakkında Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Türk Ceza Kanunu’nun 300 ve 301. maddeleri kapsamında adli tahkikat başlatılmıştır.” Aziz İhsan Aktaş, Beşiktaş Belediyesi’nden alacakları olduğu iddiası ile icra takibi başlattı.
2026	Zürih Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Üniversitesi’nin 150. kuruluş yıldönümü kapsamında Fakülte Kütüphanesine, hukukun farklı alanlarına ilişkin 234 kitap kitap hediye etti.
2026	İsrail Başbakanı Netanyahu hakkında kırmızı bülten çıkarılması talep edildi. İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2026/108 Esas sayılı dosyasında, aralarında Binyamin Netanyahu ve Afek Moskovitch’in de bulunduğu 35 sanık hakkında yürütülen kovuşturma kapsamında “Soykırım” suçundan 14 Temmuz 2026 tarihinde verilen yakalama emirleri doğrultusunda, kırmızı bülten yayımlanması talep edilerek Dışişleri Bakanlığına gönderildi. Mabel Matiz, “Ha Leylim” şarkısının sözleri ve klibine yönelik “müstehcenlik” soruşturması kapsamında ifade verdi. Savcılığın ardından adli kontrol talebiyle hakimliğe sevk edilen Matiz yurt dışı çıkış yasağı uygulanarak serbest bırakıldı. İsviçreli bir turist olan 26 yaşındaki Luzian Andrin Zgraggen, Endonezya’nın tatil adası Bali’de kutsal Sessizlik Gününü bozduğu gerekçesiyle bir yıl hapis cezasına çarptırıldı ve hapse atıldı. Sessizlik Günü olarak da bilinen Nyepi, her yıl kutlanan bir bayram. Bu bayramda, insanlar evlerinde kalıp, gürültü yapmaktan kaçınarak sessizliğe bürünüyor. Daha önce de turistler Nyepi kısıtlamalarını ihlal ettikleri gerekçesiyle gözaltına alınmış veya sınır dışı edilmişti. DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, Bandırma 1 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda yapılan aramada el konulan defter, kitap ve radyo gibi materyaller gerekçe gösterilerek bir hükümlüye “yasak eşya” suçlamasıyla hapis cezası verilmesini Meclis gündemine taşıdı. Aydın’ın Didim ilçesinde küçük yaştaki çocukları sahil kesimleri ve trafik ışıklarında zorla çalıştırarak su ve gül sattıran 2 şüpheli tutuklandı. Zorla çalıştırıldığı belirlenen 8 çocuk, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne teslim edildi.