25 Temmuz – Hukuk Takvimi

25 Temmuz – Hukuk Takvimi
1881 Amerikalı  devlet adamı, diplomat ve hukukçu Nathan Clifford yaşamını yitirdi. (Doğumu: 18 Ağustos 1803)
1848 Felsefeci ve Birleşik Krallık’ın 33. Başbakan Arthur Balfour, dünyaya geldi.  ı (19 Mart 1930)
1886 İngiltere’nin hukukçu başbakanlarından Robert Gascoyne-Cecil’in 25 Temmuz 1886 – 11 Ağustos 1892 ve 25 Haziran 1895–11 Temmuz 1902 arasında görev yaptı.
1916 Rus sosyalist devrimci ve Sovyetler Birliği’nin kurucusu Vladimir Lenin‘in annesi Mariya Aleksandrovna Ulyanova yaşamını yitirdi. (Doğumu: 6 Mart 1835)
1917 Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi.
1919 Bağdat Urfi Askeri Mahkemesi, Kürt lider Şeyh Mehmut hakkında idam kararı verdi. Karar uygulanamadı, Berzenci Hindistan’a sürgün edildi.
1920
  • İstanbul Divan-ı Harbi‘nin 14 Temmuz’da, Mustafa Kemal’in başlattığı kurtuluş mücadelesine katılan subayları idama mahkum ettiği karar Padişah tarafından 25 Temmuz 1920’de onaylandı.
  • İngilizler tarafından boşaltılan Batum’un Gürcülerce hemen işgal edilmesi üzerine  Ankara Hükümeti bu durumun Brest – Litowsk ve Trabzon Antlaşmalarına aykırı olduğu gerekçesiyle protesto notası verdi. 
1929 İspanyol avukat ve akademisyen Manuel Olivencia Ruiz doğdu. (Ölümü: 1 Ocak 2018)
1931 Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu TBMM’de kabul edildi. Yeni kanun “hilafet”, “saltanat”, “anarşizm”, “komünizm” yanlısı yayınlara ilk kez açık yasak getirdi. Hükümete “ülke çıkarlarına ters düşme” durumunda yayınları “geçici kapatma” yetkisi tanındı. Basın üzerinde denetimi arttıran bu yasaya karşı çıkan tek milletvekili, hukuk kökenli gazeteci Hakkı Tarık Us oldu.
1933 Lev Troçki, sürgünde bulunduğu Büyükada’dan sığınmacı olarak Fransa’ya gitti.
1934 Hukukçu ve Avusturya Başbakanı Engelbert Dollfuss, ülkesindeki Naziler tarafından Viyana’da öldürüldü.
1936 Adolf Hitler, İtalya Krallığı’nın Habeşistan’ı ilhakını tanıdı.
1941 Bozkurt dergisi yeniden kapatıldı. Aşırı Türkçü bulunan dergide ırk unsuru Türkleri birleştiren en önemli etken olarak görülüyordu.
1943 Benito Mussolini’nin iktidardan düşürülmesiyle, faşizm İtalya’da yasa dışı ilan edildi.
1950 Türkiye, Kore’ye asker gönderme kararı aldı. Demokrat Partili Bakanlar Kurulu, Kore’ye 4500 kişilik bir askerî birlik gönderme kararını kabul etti. Ankara’da bulunan ABD’li senatör Cain: “Türkiye’nin Kore’ye fiili desteği, Atlantik Paktı’na (NATO) girmesini sağlayacaktır”.
1951
  • Nâzım Hikmet Ran, 25 Temmuz 1951 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı. Karar 15 Ağustos 1951 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı. Nazım Hikmet 17 Haziran 1951’de Boğaz’a açıldığı bir sürat teknesine denk gelen bir Romen şilebine binerek gizlice Romanya’ya gitmiş, oradan 29 Haziran 1951’de Sovyetler Birliği’ne geçmişti.
  • Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun kabul edildi.
1955 Avukat ve milletvekili Orhan Doğan doğdu. (Ölümü: 29 Haziran 2007)
1956 İstişari Denizcilik Teşkilâtının Kurulması hakkındaki Devletlerarası Sözleşmeye katılmamıza ve bu Sözleşmenin tasdikına dair Kanun resmi gazetede yayımlandı.
1958 Sovyetler Birliği Türkiye’ye diplomatik nota verdi: “Türkiye’nin Irak’a girmesi kötü sonuçlar doğurur.”
1959 Türkiye Kerkük Türkmenleri için Irak’tan teminat istedi.
1964 Somali eski devlet başkanı ve İslam Mahkemeleri Birliği (ICU) Başkanı Şerif Şeyh Ahmed doğdu. Libya ve Sudan üniversitelerinde eğitim gördü. Open Universitesinde  Hukuk ve İslami Şeriat dalında lisans üstü eğitim görerek mezun oldu. 2009’da devlet başkanlığı görevine başladı ve 2012 yılına kadar devam etti.
1967 Anayasa Mahkemesi, sosyalizmin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.Uluslararası Sağlık Tüzüğü – USTDünya Sağlık Örgütü Sağlık Kurulu tarafından 25 Temmuz 1969 tarihinde kabul edildi. DSO Üye Devletleri için yürürlüğe giren UST; hastalıkların uluslararası yayılımını engellemek için hazırlandı.
1973 Türkiye Barolar Birliği Genel Başkanı Profesör Faruk Erem, üniversite özerkliğinin gasp edildiği gerekçesiyle öğretim üyeliğinden istifa etti.
1974 Kıbrıs ateşkes görüşmeleri Cenevre’de başladı.
1975 ABD’nin silah ambargosunun kaldırmaması üzerine Bakanlar Kurulu Türkiye’deki Amerikan üslerine el konulmasını ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini kararlaştırdı.Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.
1980 Kemal Türkler’in cenazesi İstanbul’da 100 bini aşkın kişinin katıldığı tören ve yürüyüşle toprağa verildi. Türkler’in cenaze aracına işçiler eşlik etti.
1981 DİSK/İlerici Deri-İş Sendikası Genel Başkanı Kenan Budak İstanbul Yedikule’de polislerce vurularak öldürüldü. 1977’de DİSK YK üyeliğine seçilen, 1979’da “Sosyalist Vatan Partisi”nin kurucusu ve MK üyesi olan Budak, 12 Eylül 1980 darbesinin ”Arananlar” listesinde idi.
1983 Barış Derneği davasında Reha İsvan savunma yaptı.  “Savaş Hali” hükümleri gereğince süre 1.5 saatle sınırlandırıldı.
1984 Cumhurbaşkanı Kenan Evren Kırklareli’de konuştu: “İşkence yok, tek tük olaylar var”.
1990 Üç kitabında “bölücü propaganda yapmak” iddiasıyla Mart ayından bu yana tutuklu bulunan İsmail Beşikçi tahliye edildi.
1990 Türkiye ile KKTC arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı.
1992 Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani’ye, diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı.
1994 Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı İzak Rabin, savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar.
1995 Gümüşhane Barosu Başkanı Ali Günday, Adana’dan gelip bürosunu basan İzzet Kıraç’ın silahlı saldırısında hayatını kaybetti. Saldırıdan sonra teslim olan Kılıç, Akit ve Milli Gazete’de türbanlı avukatlara yapılanlara ilişkin haberlerin ardından cinayeti işlemeye karar verdiği yönünde ifade verdi. Günday, duruşmalara türbanla girmek isteyen iki kadın avukatın baro üyeliğini yasalara aykırı olduğu için düşürmüştü.
1996 Cezaevlerinde süren ölüm orucunun 67. gününde MLKP militanı Hüseyin Demircioğlu (1960- Kiğı), TKP (ML) üyesi Ali Ayata (1965- Dersim/ Ovacık) ve DHKP-C militanı Müjdat Yanat (1959- Urla) yaşamlarını yitirdi. Tutuklu/hükümlü yakınları, partiler ve kitle örgütlerinden oluşan yaklaşık 3 bin kişi cezaevlerindeki ölüm oruçlarına karşı çözüm talebiyle Sultanahmet Adliyesi önünde insan zinciri oluşturdu.
1997 İHD İstanbul Şubesi üyeleri, cezaevlerindeki yaklaşık 170 düşünce suçlusunun özgürlüğe kavuşması için Sultanahmet Meydanı’nda eylem yaptı.
1998 Burdur Cezaevi’nden bir süre önce firar eden organize suç örgütü elebaşı Kürşat Yılmaz, Bulgaristan’ın Başkenti Sofya yakınlarında yakalandı.
2000 Başbakan Bülent Ecevit, Mersin Akkuyu’da yapılması öngörülen nükleer santral projesini ekonomik açıdan sakıncalı olduğu gerekçesiyle süresiz olarak erteledi.
2001 Hindistan’da parlamenter Phoolan Devi silahlı saldırı sonucu öldürüldü. 11 yaşında evlendirilmiş, 14’ünde dağa çıkmış, defalarca tecavüze uğramış, kendi çetesini kurmuş, 11 yıl hapis yatmıştı. ‘Haydutlar Kraliçesi’ olarak tanınıyordu. Hindistan Halkçı Partisi’nden (Samajwadi) parlamentoya girdi. Hindistan’da yoksul kadınlar için bir efsaneydi.
2001 Türkiye genelindeki cezaevlerinde yaklaşık 220, İstanbul, Ankara ve Malatya’da 23 kişinin 280 gündür açlık grevi/ ölüm orucunda olduğu açıklandı. MGK toplantısı öncesi Harp Akademileri Komutanlığı önünde Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile görüşmek isteyen 9 tutuklu yakını gözaltına alındı.
2002 Tahran’da reformcu gazete Nevruz altı ay kapatıldı. Yayın yönetmeni hapis cezası aldı.
2005 Anayasa Mahkemesi başkanlık seçimi 59. turda tamamlandı. 25 Temmuz 2005 tarihinde Anayasa Mahkemesi başkanlığına seçilen Tülay Tuğcu’nun bu görevi 12 Haziran 2007’de doldu. Tuğcu, Anayasa Mahkemesi’nin ilk kadın Başkanı idi.
2007 Hukukçu ve Hindistan’ın ilk kadın Cumhurbaşkanı Pratiba Patil, parlamentoda yemin ederek resmen göreve başladı. Patil, ”Henüz doğmamış kız çocukları için mücadele edeceğim” dedi. Hindistan’da son 20 yılda, yasadışı olduğu halde cinsiyeti ultrasonla belirlenen 10 milyon kız bebeğin kürtajla alındığı bildirildi.
2008 İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, ”Ergenekon” soruşturmasında, Cumhuriyet Savcısı Zekeriya Öz başkanlığında üç kişilik savcı heyeti tarafından hazırlanan iddianameyi kabul etti.
2008 Arjantin’de 1976-1983 Cunta döneminde ordu komutanlığı yapan L.B.Menendez (80), 4 solcu eylemcinin kaçırılıp 1 aylık işkencenin ardından öldürülmesi ve çatışmada öldürülmüş süsü verilerek sokağa atılmasından suçlu bulunarak ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
2011 İstanbul 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink’in öldürülmesiyle ilgili davada yargılanan Ogün Samast’ı ”Dink’i tasarlayarak öldürmek” suçundan ”ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası”na çarptırdı. Mahkeme heyeti, bu cezayı Samast’ın olay tarihinde 18 yaşından küçük olmasını dikkate alarak 21,5 yıl hapis cezasına çevirdi
2011 Suriye hükümeti, Baas Partisi dışında siyasi partilerin kurulabilmesine olanak veren yeni siyasi partiler yasasını onayladı.
2011 Anayasa hukukçusu, akademisyen Bakır Çağlar yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1941) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde eğitim gördü. Daha sonra Sorbonne Üniversitesinde iki ayrı doktora yaptı. İstanbul Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde anayasa hukuku ve insan hakları konularında dersler verdi. Bir dönem Anayasa Mahkemesi’nin hukuk danışmanı oldu. Altı yıl süreyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi‘nde Türkiye Devleti aleyhine açılan davalarda, Türkiye’nin avukatlığını yürüttü. Bu görevinden tartışmalı bir şekilde istifa ederek ayrıldı. Türkiye adına 200 civarında davaya girdi ve girdiği davaların büyük kısmında, Türkiye tarafından tazminat ödenerek “dostça çözüm” yoluna gidildi. Çağlar, böylelikle Türkiye devletinin duruşmalar sonucunda mahkûm olmadığını söyledi. “Anayasa Bilimi”, “Bir Anayasacının Seyir Defteri”, “İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Hukukunda Türkiye” adında kitaplar yazdı.
2012
  • Sultanahmet’teki Eski İstanbul Adliyesi, Çağlayan’da inşa edilen yeni binanın tamamlanmasının ardından 25 Temmuz 2012 tarihinde kapatıldı.
  • Yargıtay, yasalara göre bir yerin ibadethane olarak kabul edilmesi için cami veya mescit olması gerektiğine karar verdi.
2013
  • Yalova’da 27 Mayıs 2012’de polisin sıktığı biber gazından hayatını kaybeden Çayan Birben için 4 polis hakkında dava açıldı.
  • MEB, öğrencilerin kılık kıyafet yönetmeliğinde değişiklik yaptı. Bakanlık, okullardaki serbest kıyafet uygulamasında, velilerin yüzde 50’sinden fazlasının onayı alınarak okul kıyafetlerinin belirlenmesini kararlaştırdı.
2015 El-Kaide operasyonunda önceki hün kelepçesiz olarak gözaltına alınan ”Ebu Hanzala” kod adlı Halis Bayancuk bu kez kelepçelenerek sağlık kontrolüne götürüldü.
2016 Fransız hukukçu, siyasetçi ve yargıç Pierre Fauchon (13 Temmuz 1929, Avranches (Manche) – 25 Temmuz 2016, Paris) yaşamını yitirdi.
2019 Tunuslu avukat, büyükelçi ve devlet adamı El-Beci Kaid es-Sibsi yaşamını yitirdi. (Doğumu: 29 Kasım 1926)
2020 Brezilyalı hukukçu ve siyasetçi José Mentor yaşamını yitirdi. (Doğumu: 30 Eylül 1948) São Paulo Papalık Katolik Üniversitesi’nde hukuk eğitimi gördü. 1989 ve 1991 yılları arasında São Paulo Yasama Meclisi Üyesi olarak seçildi. 1992’de São Paulo Belediye Meclisi üyesi seçildi. 2002 yılında São Paulo’yu temsil eden Temsilciler Meclisi Üyesi seçildi ve  2019’a kadar görev yaptı.
2021 Bartın Kayadibi Çavuş Köyü’nde 25 Temmuz 2021’de M.D. isimli erkek, bir köpeğe tecavüz etti. Yurttaşların şikâyeti üzerine şahıs önce gözaltına alındı ve tutuklandı. Bartın Hayvanları Koruma ve Yaşatma Derneği, Bartın Çevre Kültür ve Doğal Varlıkları Koruma Derneği, Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği’nin davaya katılım talepleri kabul edildi.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Geçen Hafta Popüler

    Dokuz Umde

    Dokuz Umde, Mustafa Kemal Atatürk'ün TBMM'nin birinci döneminin çalışma süresi sona...

    9 Ağustos – Hukuk Takvimi

    9 Ağustos - Hukuk Takvimi Dünya Yerli Halklar Günü  1523 Alman hümanist...

    Japonya Anayasası

    Japonya Anayasası, ikinci dünya savaşından sonra 26 Nisan 1947...

    Fazlur Rahman Malik

    Fazlur Rahman Malik, Pakistan’ın kuzeybatısında yer alan Hezâre şehrinde...

    Francesco Cossiga

    İtalyan hukukçu ve devlet adamı Francesco Cossiga, 26 Temmuz...

    Popüler Kategoriler