Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi

Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi(Council of Europe Convention on Action against Trafficking in Human Beings), 16–17 Mayıs 2005 tarihlerinde Varşova’da düzenlenen Avrupa Konseyi Devlet ve Hükümet Başkanları Üçüncü Zirvesinde imzaya açılmıştır.Sözleşme, Avrupa Konseyi tarafından kabul edilmiş ve 1 Şubat 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İnsan hakları odaklı ve mağdur merkezli bir yaklaşımla insan ticaretiyle mücadele etmek için hazırlanmış kapsamlı bir uluslararası antlaşmadır.

Türkiye “İnsan Ticaretine Karşı Avrupa Konseyi Sözleşmesi”ni 19 Mart 2009 tarihinde Strasburg’ta imzalamıştır.Sözleşme, 30 Ocak 2016’da TBMM’de kabul edilmiş ve 2 Mayıs 2016 tarihinde onaylamıştır. Sözleşme Türkiye için 1 Haziran 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Avrupa Konseyince Sözleşmenin hazırlanması amacıyla oluşturulan geçici komite toplantılarına Türkiye de aktif olarak iştirak etmiştir. 

Avrupa Konseyi üyesi bulunmayan Devletlere de açık olan, “İnsan Ticaretine Karşı Avrupa Konseyi Sözleşmesi”, Türkiye’nin de taraf olduğu “İnsan Ticaretinin Önlenmesi, Kaldırılması ve Cezalandırılmasına ilişkin Palermo Protokolü”nün de ötesine geçilmesini hedeflemektedir. Sözleşme, insan ticaretinin insan hakları ihlali teşkil ettiğinin vurgulanmasını; ulusal/uluslar arası, örgütlü/münferit gibi her çeşit insan ticareti suçunun ve bunlarla bağlantılı emek sömürüsünün de kapsanmasını ve mağdurların/tanıkların korunması için hukuki zeminin tamamlanmasını öngörmektedir. Palermo Protokolü mağdur korumasını devletlerin takdirine bırakırken, bu sözleşme koruma tedbirlerini (barınma, tıbbi yardım, hukuki destek) yasal bir zorunluluk haline getirmiştir. Palermo Protokolü yalnızca uluslararası örgütlü suçları kapsarken, bu sözleşme ülke içindeki yerel (münferit) insan ticareti vakalarını da koruma ve kovuşturma altına almıştır. 

Sözleşmenin Denetimi 

Sözleşme uyarınca ayrıca, bağımsız bir izleme, gözetim ve denetim mekanizması olan ”İnsan Ticaretiyle Mücadele Uzmanlar Grubu”- GRETA-ITMUG kurulmuştur. İTMUG, bu Sözleşmenin Taraf Devletler tarafından uygulanmasını takip etmektedir. Sözleşmeye taraf devletlerin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği bu birim tarafından denetlenmektedir. GRETA((Group of Experts on Action against Trafficking in Human Beings), düzenli olarak ülkelere izleme ziyaretleri gerçekleştirmekte, raporlar hazırlamakta ve hükümetlere tavsiyelerde bulunmaktadır. 

Sözleşmenin Temel Amaçları

• Önleme: İnsan ticaretini ortaya çıkaran yapısal nedenlerle mücadele etmek ve toplumsal farkındalığı artırmak.
• Koruma: İnsan ticareti mağdurlarının haklarını güvence altına almak, onlara hukuki, tıbbi, psikososyal ve barınma desteği sağlamak.
• Kovuşturma: İnsan tacirlerinin etkin bir şekilde soruşturulmasını, yargılanmasını ve cezalandırılmasını sağlamak.
• İş Birliği: Üye ülkeler, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası ortaklar arasında koordinasyonu güçlendirmek.

Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi