İdam

İdam, ölüm cezasına mahkûm edilen kişinin devlet tarafından yaşamına son verilmesi suretiyle cezanın infaz edilmesidir. Ölüm cezası ise belirli suçlar bakımından kanunda öngörülen ve hükümlünün yaşam hakkının sona erdirilmesini öngören ceza yaptırımını ifade etmektedir. İdam, dar anlamda ölüm cezasının uygulanması veya infaz edilmesi anlamında kullanılmaktadır. İdam cezası, tarih boyunca farklı hukuk sistemlerinde özellikle insan öldürme eylemi, devlete karşı ağır suçlar ve bazı dinî veya toplumsal suçlar bakımından uygulanmıştır. İnfaz yöntemleri dönem ve hukuk sistemine göre değişmiş; asma, baş kesme, kurşuna dizme, zehirli iğne ve benzeri diğer yöntemler kullanılmıştır. Modern hukukta ölüm cezası, yaşam hakkı, insan onuru, cezanın amacı ve adli hata ihtimali bakımından önemli bir hukuk ve insan hakları tartışması olmaya devam etmektedir. Özellikle ölüm cezasının geri döndürülemez olması, yanlış mahkûmiyetlerin telafi edilememesi ve cezanın insan haklarıyla bağdaşmadığı yönündeki tartışmalar, bu yaptırımın birçok ülkede kaldırılmasına veya uygulanmamasına yol açmıştır. Türkiye’de idam cezası, 1984 yılından sonra fiilen uygulanmamış; 2002 ve 2004 yıllarında yapılan anayasal ve yasal değişikliklerle Türk hukuk sisteminden tamamen çıkarılmıştır.