24 Eylül – Hukuk Takvimi

24 Eylül – Hukuk Takvimi

1884 Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı, Mustafa İsmet İnönü, İzmir’de doğdu. (Ölümü: 25 Aralık 1973, Ankara)
1896
Louis Gerhard De Geer
Louis Gerhard De Geer

İsveçli hukukçu, yazar ve ilk Başbakan Louis Gerhard De Geer, yaşamını yitirdi. (Doğumu: 18 Temmuz 1818)

1934 Alman hukukçu, siyasetçi, diplomat ve NATO Genel Sekreteri Manfred Hermann Wörner dünyaya geldi.  (Ö. 13 Ağustos 1994)
1938 Hatay Cumhuriyeti’nde genel af ilan edildi. Hatay Devleti, İskenderun Sancağı’nın 2 Eylül 1938’de bağımsızlığını ilan etmesi ile kurulmuştu.
1947 Hindistan’da Müslüman mültecileri taşıyan tren Pencap sınırında durduruldu, Sihler 1.200 mülteciyi kurşuna dizdi.
1948

Akademisyen ve anayasa hukukçusu Prof. Dr. Yavuz Sabuncu, dünyaya geldi. (Ölümü: 12 Şubat 2007)  

1956 Türk Dil Kurumu En İyi Yapıt Ödülünü, Ali adlı romanıyla Orhan Hançerlioğlu kazandı. 
1960 27 Mayıs 1960 Darbesi’nden sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti (DP) yönetiminin yargılanması için Yüksek Adalet Divanı kuruldu.  
1965 Musa Anter’in de aralarında bulunduğu 16 kişi ‘Kürtçülük ve bölücülük’ suçlamasından 1 yıl 4’er ay hapis ve 5 ay 10’ar gün sürgün cezasına çarptırıldı.
1978 Malatya şehir merkezinde, saçları uzun olduğu gerekçesiyle, zorla berbere sokularak saçları kesilmek istenen iki kişinin direnmesi üzerine açılan ateş sonucunda Ali Bilinmez yaşamını yitirdi. 
1981 Sıkıyönetim Mahkemesi Savcılığı, 1981 yılı 28 Temmuzunda polis tarafından gözaltına TKP/ML Genel Sekreteri Süleyman Cihan’ın bir apartman dairesinden atlayarak yaşamını yitirdiğini açıkladı. Polis tarafından gizlice kimsesizler mezarlığına gömülen Cihan’ın işkence sonucu öldüğü Adli Tıp Kurumu raporuyla belgelendi.
1982
  •  Milli Güvenlik Konseyi, Yeni Anayasa için yapılacak referandumda oy kullanmayacak olanlar için, 5 yıl içinde yapılacak tüm seçimlerde aday olamama ve oy kullanamama müeyyidesini getirdi.
  • ILO 164 No’lu Gemiadamlarının Sağlığının Korunması ve Tıbbi Bakımına İlişkin Sözleşme, Uluslararası Çalışma Örgütü-ILO tarafından 24 Eylül 1982 tarihinde kabul edildi. Sözleşme, Türkiye tarafından 15 Temmuz 2003 tarihli ve 4945 sayılı yasa ile onaylandı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak Türkiye’de de yürürlüğe girdi.
1983 Milli Güvenlik Konseyi kamu çalışanları için emeklilik yaşını kadınlarda 45’e, erkeklerde 50’ye yükselten düzenlemeyi yasalaştırdı. 
1987
  • Eminönü Belediyesi’nde görevli Genel-İş üyesi 300 kadar işçi uzun süredir ücretlerini alamadıkları gerekçesiyle Saraçhane Parkı’ndan Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne yürüyüp şikayet dilekçesi verdi.
  •  1984 yılında cezaevlerindeki ölüm orucu sürecini anlatan, Devrimci Sol davasından tutuklu Dursun Karataş’ın da aralarında bulunduğu 8 yazarın eseri olan ‘Direniş, Ölüm ve Yaşam’ adlı kitap toplatıldı.
  • Sağmalcılar Cezaevi’ndeki açlık grevine destek için cezaevi önünde 3 günlük açlık grevine başladıkları sırada gözaltına alınıp dava açılan 19 tutuklu ve hükümlü yakınının yargılanmasına İstanbul DGM’de başlandı. 
1991

Halk Partisi 24 Eylül 1991 tarihinde Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatıldı. Parti, 20 Aralık 1989’da Selahattin Bingöl liderliğinde Ankara’da kuruldu. 13 Temmuz 1990’a kadar Halk Partisi adıyla tüzel kişiliğini sürdürdü. Partinin kurucular kurulu 13 Temmuz 1990’da partinin adını “Cumhuriyet Halk Partisi” olarak değiştirildi. Partinin, 1980 Askerî Darbesi’nden sonra 16 Ekim 1981’de tüm siyasal partilerle birlikte kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi’nin adını almasının ardından Anayasa Mahkemesi’nde dava açıldı. Partinin adından “Cumhuriyet” sözcüğü çıkarılmasına rağmen, Anayasa Mahkemesi 24 Eylül 1991’de verdiği kararla partinin “2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 96. maddesine aykırı davranışları” gerekçesiyle kapatılmasına karar verdi. Karar 24 Nisan 1992’de Resmî Gazete’de yayımlandı.

CHP eski Kurucu Başkanı Selahattin Bingöl
1993
  • Refah Partili Kağıthane Belediyesi’nden Ocak ayında çıkarılan 340 işçi bir dilekçe ile Birleşmiş Milletlere başvurarak arabulucu olmasını istedi. 
  • Bağımsız Devletler Topluluğu, Moskova’da başbakanlar seviyesinde yapılan zirvede Ekonomik Birlik Anlaşması imzalandı. 1996Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nde 12 siyasi mahkum dövülerek öldürüldü. 
1996

‘Düşünceye Özgürlük-Herkes İçin’ kitabının dağıtıcısı Şanar Yurdatapan hakkında 3 yıl hapis talebiyle dava açıldı. 

1998 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin verdiği 10 aylık hapis ve 716 milyon liralık para cezası Yargıtay tarafından onaylandı. 
2000 Ulucanlar Cezaevi Katliamında yaşamını yitiren Ümit Altıntaş için Karacaahmet Cemevi’nde toplanıp mezarlıkta sloganlarla anma yapan yaklaşık 300 kişi, anma sonrasında dövülerek gözaltına alındı.
2001 Pakistan’daki İslamcı örgütlerin oluşturduğu Pakistan-Afganistan Savunma Konseyi, Taliban’ın cihat çağrısına uyup ABD’ye karşı kanının son damlasına kadar direnileceğini ilan etti. Pakistan, Afganistan’daki tüm diplomatik temsilciliklerini kapatıp görevlileri geri çekti. 
2003
  • Almanya’da Anayasa Mahkemesi, öğretmenin derse başörtülü girişini yasaklayan kararı bozdu. Ancak, eyaletlerin kamu okullarında dini kıyafet giyilmesini yasaklayacak yeni yasalar çıkarılabileceğine hükmetti.
  • Almanya’da 11.Kürt Festivalindeki konseri nedeniyle PKK-KADEK’e yardım ve yataklık suçlamasıyla 21 Eylül’de Ankara’daki konseri sonrası gözaltına alınıp Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından serbest bırakılan Haluk Levent “Asıl sorumlu, uyum yasalarını çıkarıp uygulatmayan AKP hükümetidir” dedi.

Haluk Levent – 2003
2004
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), kapatılan HEP yöneticilerinin 1998’de yaptığı başvuruyu karara bağladı. Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesini ihlal ettiğini belirten mahkeme, Türkiye’yi 24 bin Euro ödemeye mahkum etti.   
  • Kıbrıs Rum Yönetimi Yüksek Mahkemesi, KKTC’de yaşayan Arif Mustafa’nın güneydeki malların iade edilmesi yönünde açtığı davayı haklı bularak, 1974 sonrasında Girne’den gelen bir Rum ailenin işgal ettiği Limasol yakınlarındaki evinin ve bahçesinin iadesini kararlaştırdı. Arif Mustafa, son çare olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmayı planlıyordu. Ancak Rum Yüksek Mahkemesi kararı sayesinde evine kavuştu.
2005 Ermeni Konferansı, Bilgi Üniversitesi’nde başladı. İlk girişim Mayıs’ta Adalet Bakanı Cemil Çiçek’in ihanet suçlamasıyla ertelenmiş, ikincisi idare mahkemesi kararıyla durdurulmuştu. Ülkücüler ve İşçi Partililer konferansın yapıldığı Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampüsü’nün önünde konferansı protesto etti. Konferansa katılmak isteyenlere domates ve yumurta atıldı. 
2011
  •  28 Nisan Sağlıkçıya Şiddete Hayır Günü; 24 Eylül 2011’de İstanbul’da ‘Emeğe Saygı Şiddete Sıfır Tolerans Sempozyumunda, dönemin Sağlık Bakanı’na yapılan talep sonucunda ilan edildi. Sağlık hizmeti sunan sağlık çalışanlarının görevi sırasında hasta ve hasta yakınlarının şiddet, baskı, zor kullanarak değil, karşılıklı iyi niyet ve saygı çerçevesinde ulaşılması gerekliliğini vurgulamak ve farkındalığı arttırmak amacıyla bu özel gün belirlenmiştir.
  • Küresel Eylem Grubu “İklimi değil, sistemi değiştir” çağrısıyla Kadıköy’de miting düzenledi.
2012 BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek Bireysel Başvuru Usulüne İlişkin İhtiyari Protokol Kapsamındaki Usul Kuralları, Türkiye tarafından 24 Eylül 2012 tarihinde imzalandı. İhtiyari Protokol, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 19 Aralık 2011 tarihli ve 66/138 sayılı kararıyla kabul edilmiş, 14 Nisan 2014 tarihinde yürürlüğe girmişti.
2013
  • Ankara 12’inci Ağır Ceza Mahkemesi, Abdullah Öcalan’ın avukatlarının yeniden yargılanmasına ilişkin taleplerinin 11. Ağır Ceza Mahkemesince reddedilmesi üzerine yaptıkları itirazların reddine karar verdi. Öcalan’ın avukatları, 26 Temmuz’da, müvekkillerine daha önce ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası veren Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurarak müvekkillerinin yeniden yargılanmasını talep etmişti. 4’üncü yargı paketi olarak bilinen 6459 sayılı yasanın 21’inci maddesinin yeniden yargılamaya ilişkin hükümlerine dayandırılan yeniden yargılama ve infazın durdurulması talebi 2 Ağustos’ta oybirliğiyle reddedilmişti.
  • Silahlı örgüt suçunu düzenleyen TCK 314’ten son dört senede toplam 66 bin 126 kişi savcılık soruşturması geçirdiği açıklandı. Bir soru önergesine Adalet Bakanı Sadullah Ergin tarafından verilen cevapta, silahlı örgüt suçunu düzenleyen TCK 314’ten son dört senede toplam 66 bin 126 kişi savcılık soruşturması geçirdiği bildirildi.Gözaltına alınan kadınların Kadıköy/Rıhtım Polis Merkezi’nde zorla çıplak aramaya tabi tutulması protesto edildi.
  • THY’nin Hava İş grevinin “yasa dışı” olduğuna dair açtığı ve mahkemenin sendika lehine karar verdiği davada Yargıtay 22. Hukuk Dairesi yerel mahkeme kararını uygun bularak onadı.
2014 Yüzü maskeli IŞİD teröristleri, Musul’da tutuklulara ve yoksullara yönelik çalışmalarla bilinen hukukçu ve insan hakları savunucusu Samira Saleh Naimi’yi öldürdü. GCHR, BM’den “insanlığa karşı suçun” soruşturulmasını talep etti.

New York’ta Halkın İklim Yürüyüşü yapıldı. 2014 İstanbul Cumhuriyet Savcılığı, soL gazetesinin 13 Mayıs 2014 sayısı için kaleme aldığı “Yasin ile Reza” başlıklı yazısında Suudi yatırımcı Yasin El Kadı’ya hakaret ettiği iddiasıyla şikayet edilen gazeteci Erbil Tuşalp’a dava açılmasına gerek olmadığına karar verdi.

2015 MAZLUMDER Genel Merkezi adına Çatışma İzleme ve Çözüm Grubu Cizre Olayları Gözlem Raporu yayınlandı. Diyarbakır Barosu da, Şırnak’ın Cizre ilçesinde 4 Eylül – 12 Eylül 2015 tarihleri arasında Şırnak Valiliği’nce ilan edilen sokağa çıkma yasağı boyunca yaşananlara ilişkin inceleme raporunu yayınladı. Baro, Birleşmiş Milletler (BM) Hukuk Dışı, Kısayoldan Keyfi İnfazlar Özel Raportörü‘nü Cizre’ye davet edeceğini açıkladı.
2019
  • Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi, parlamentonun askıya alınmasını oybirliği ile hukuka aykırı buldu. Başbakan Boris Johnson’ın parlamentoyu beş hafta askıya alma kararı, Kraliçe 2. Elizabeth tarafından da onaylanmıştı. Kararda “makul gerekçe olmadan Parlamento’nun anayasal işlevlerini yerine getirmesinin engellediği” kaydedildi.
  • RedHack Davasında, gazetecilere yönelik adli kontrol tedbirlerinin devamına karar verildi. Mahkeme, suç unsuru bulunmayan dijital materyallerin iadesine karar verdi.
  • Türkiye Barolar Birliği (TBB) Başkanı Metin Feyzioğlu, Yargı Reformu‘na ilişkin, açıklamalarda bulundu. Siirt’te konuşan Feyzioğlu, Yargı Reformu ile ilgili hazırlıkların başından sonuna kadar yer aldıklarını belirtti. Yargı reformunun tek başına çözüm olmadığını ifade eden Feyzioğlu, “Bazı sürekli umutsuzlar ya da her çözüme bir sorun üretenler, ‘Biz çok reform gördük, çok şey gördük. Hayata geçmedi, o olmadı, bu olmadı’ diyor. İddia ediyorum, böyle bir çalışmayı, birlikte çalışmayı daha önce görmediniz” dedi. Taslakta 15 yıllık avukatlara hususi pasaport verilmesi de bulunuyordu.
  • Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanvekili Engin Yıldırım, “Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Sisteminin Desteklenmesi Ortak Projesi”nin İstanbul’daki kapanış konferansında konuştu. Yargıç Yıldırım “Türk yargı sistemine güven son derece düşük. Belki şu veya bu yargı organı olarak bakıldığında az bir şekilde farklılıklar meydana geliyor ama genel olarak Türkiye’de yaşayan insanlar Türk yargı sistemine pek fazla güvenmiyor. Bu çok ciddi bir sorun” dedi.
2020
  • Gazeteci Mümtazer Türköne hakkında FETÖ üyeliği suçlamasıyla verilen 10 yıl hapis cezası Yargıtay tarafından bozuldu. Türköne’nin tahliyesine karar verildi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli 23 Haziran’da Twitter hesabından yaptığı paylaşımda “Dileğim bir haksızlık varsa bunun acilen düzeltilmesidir. Osman Kavala’nın, Altan kardeşlerin, Nazlı Ilıcak’ın ve daha pek çok sorunlu kişinin masum gösterilmeye çalışıldığı bir yerde şehit ağabeyi Mümtaz’er Türköne’nin davası tekraren ve titizlikle değerlendirilmelidir.” demişti.
  • “Çoklu Baro” düzenlemesinin yasalaşmasının ardından İstanbul’da ikinci baronun kurulması için gerekli olan 2 bin imza toplanarak TBB’ye başvuru dilekçesi teslim edildi.
 2021
  • Hukukçu, felsefe profesörü ve Peru Aydınlık Yol Devrimci Hareketi Lideri Abimael Guzmán(Manuel Rubén Abimael Guzmán Reynoso)  11 Eylül 2021 tarihinde uzun yıllardır tek başına kaldığı hücresinin bulunduğu Callao Deniz Üssü’nde, 86 yaşında ölmüştü. Cesedi 24 Eylül 2021 günü yakıldı ve külleri bilinmezliğe savruldu. Kendisi gibi hukukçu olan Fidel Castro‘dan sonra devrime en çok yaklaşan kişi olarak tanımlandı.
  • İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosu, 17 Haziran’da HDP İzmir İl Binası’na düzenlenen saldırıda O.G. tarafından katledilen Deniz Poyraz’ın annesi Fehime Poyraz ve babası Abdullah Poyraz’ı ifadeye çağırdı. Başsavcılıktan aileye gönderilen tebligatta “müşteki olarak ifadeleri alınacağı” belirtildi.
  • İstanbul Milletvekili Hüda Kaya, Spinal Musküler Atrofi (SMA) hastaları ile ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne kanun teklifi verdi. Gerekçede, “Bahse konu olan bu kanun teklifi, Zolgensma adlı ilacın yurtdışından getirilerek SGK kapsamında ücretsiz ve koşulsuz olarak, 2 yaşından küçük veya 21 kilodan az olan tüm tip Spinal Müsküler Atrofi hastalığının tedavisinde kullanılmasını amaçlamaktadır.” denildi. 2021
  • Eski Bianet muhabiri Beyza Kural’a “Hiçbir şey eskisi gibi değil artık, bunu öğreteceğiz size” diyerek şiddet uygulayan üç güvenlik şube polisine açılan davanın ikinci duruşması İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesinde yapıldı. Sonraki duruşma günü 10 Aralık 2021 olarak belirlendi.
 2023
  • Yunanistan Göç Bakanı, 2016’da AB ile Türkiye arasında imzalanan mülteci anlaşmasının yenilenmesini istediklerini söyledi.
  • Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki bir duruşmaya izleyici olarak katıldı. Gergerlioğlu, mahkemenin yaptığı yargılamayı sosyal medyadan eleştirdiği gerekçesiyle duruşma başladıktan sonra hakimin kendisini salondan dışarı çıkardığını açıkladı.
  • Bursa’da yaşayan emekli emniyet müdürü C.D, “kart aidatı iadesi” reklamına tıkladıktan sonra mobil bankacılık şifrelerini kaptırarak 277 bin lira dolandırıldı. Emekli emniyet müdürü Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurdu. Savcılık şüpheli Recep S. hakkında ‘dolandırıcılık’ suçundan soruşturma başlattı. Büyükçekmece Adliyesi’ne getirilen şüpheli savcılık ifadesinin ardından, tutuklamaya sevk edilmeden serbest bırakıldı. İlgili banka, sorumluluk kabul etmedi ve paranın iadesi talebini reddetti.
 2024
  • Diyarbakır’da 6 Şubat depreminde 100 kişinin yaşamını yitirdiği Hisami Apartmanı davasında 2 müteahhit ve 2 arsa sahibine 17 yıl 6’şar ay hapis cezası verildi. Dava Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.
  • İspanyolca öğretmeni B.N.Ç, çğrencisi olan 14 yaşındaki çocuğa cinsel istismar suçlamasıyla 14 yıl 7 ay hapis cezasına çarptırıldı. Sanık,”15 yaşından küçük olduğunu bilmiyordum” şeklinde savunma yaptı. Dava konusu olan olay İstanbul Gaziosmanpaşa’da yaşanmıştı.
  • İran’da ‘ahlak polisi’ tarafından gözaltına alındıktan sonra katledilen Emini için ‘Baraye’ isimli bir şarkı yapan ve 3 yıldan fazla hapis cezası alan Hacıpur, çıkarılan aftan yararlandığını açıkladı.
  • İstanbul’da sosyal medya üzerinden verdikleri ‘ucuz kiralık araç’ ilanlarıyla kurdukları siteye yönlendirdikleri kişilerin kredi kartı bilgilerini çaldıkları tespit edilen iki şüpheli yakalandı. Şüphelilerden Yener A.’nın daha önceden 69 suç kaydı olduğu ayrıca hakkında 3 yıl kesinleşmiş hapis cezası bulunduğu belirlendi. Diğer şüpheli Ramazan S.’nin ise daha önceden 90 suç kaydı olduğu belirlendi. Ramazan S.’nin de hakkında kesinleşmiş 3 yıl 4 ay hapis cezasıyla arandığı ortaya çıktı.
  • Myanmar’da cunta yönetiminin darbe karşıtlarının infazına devam ettiğini bildiildi. Birleşmiş Milletler (BM) Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması Başkanı Nicholas Koumjian da, Myanmar’da kamuya kapalı görülen davalarda verilen idam cezalarına ilişkin infaz planlarına tepki göstererek, bunun ciddi bir uluslararası suç teşkil edebileceğini açıkladı.
  • Marcellus Williams, 24 Eylül’de Missouri eyaletinde idam edildi. 1998’de işlenen bir cinayet nedeniyle Bonne Terre Hapishanesi’nde bulunan Williams zehirli iğne yöntemiyle infaz edildi. Amerika-İslam İlişkileri Konseyi (CAIR), infazı kınayarak Williams’ın cezasının durdurulması için kampanya başlatmış, 50 bine yakın imza toplamıştı.
 

 

24 Eylül Hukuk Takvimi

Hukuk Ansiklopedisi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Yeni

    6 Ekim – Hukuk Takvimi

    6 Ekim - Hukuk Takvimi 1860 Hindistan Ceza Kanunu (Indian Penal...

    7 Ekim – Hukuk Takvimi 

    7 Ekim - Hukuk Takvimi 1337 İngiltere Kralı III. Edward'ın, Fransa...

    Takvim-i Vekayi

    Takvim-i Vekayi, Osmanlı Devleti döneminde 1 Kasım 1831 tarihinde...

    İletişim, Arabuluculuk ve Uzlaşma

    Arabuluculuk Sözlüğü : İletişim, Arabuluculuk ve Uzlaşma  Açık Duruş Bedenin açık...

    Dünya Kız Çocukları Günü – Uluslararası Kız Çocukları Günü

    Uluslararası Kız Çocukları Günü  (Dünya Kız Çocukları Günü-International Day of the Girl Child), 2012 yılında kutlanmaya başlanmıştır.

    Dünya Hayvanları Koruma Günü

    Dünya Hayvanları Koruma Günü, hayvan haklarının gündeme taşındığı bir...

    Ceza Adalet Sisteminde Savcılığın Rolü

    Ceza Adalet Sisteminde Savcılığın Rolü'ne ilişkin Tavsiye Kararı, Avrupa...

    Zaida Catalán

    İsveçli hukukçu ve siyasetçi Zaida Catalán 6 Ekim 1980'de...

    Codex Theodosianus 

    Codex Theodosianus (Code Théodosien), Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius...

    Non Bis In Idem

    Non bis in idem(Aynı suçtan iki kez yargılama olmaz)...