3 Eylül – Hukuk Takvimi

3 Eylül – Hukuk Takvimi – Hukuk Tarihinde Öne Çıkan Olaylar

1411  Selymbria (Silivri) Antlaşması imzalandı; Osmanlı Fetret Devri’nde bir şehzade(Musa Çelebi) ile Venedik Cumhuriyeti arasındaki bu diplomatik anlaşma, Osmanlıların Avrupa devletleriyle yaptığı erken dönem yazılı siyasi-hukuki düzenlemelerden biri olarak tarihe geçti.
1634 İngiliz Hukukçu Edward Coke, hayatını kaybetti. (Doğumu: 1 Şubat 1552, Mileham)

 

 1783

ABD’nin Bağımsızlığının Tanınması

İngiltere, Paris’te imzalanan anlaşmayla ABD’nin bağımsızlığını tanıdı. İngiltere ile ABD kolonileri arasında altı yıl süren savaşın sonunda, George Washington komutasındaki koloni güçleri İngiltere’yi yenilgiye uğrattı ve 1783 Paris antlaşmasıyla 13 koloninin bağımsızlığı kabul edildi. Bu koloniler, 1787 yılında, içişlerinde serbest eyaletlerden oluşan Amerika Birleşik Devletleri’ni kurarak 1789 yılında ABD Anayasasını onayladılar.

1787 ABD Anayasa Konvansiyonu’nda, “tam güven ve itibar” kongre üyelerinin görevleri sırasında federal kamu görevlerine atanmasını ve federal görevde bulunanların aynı zamanda Kongre üyesi olmasını engelleyen düzenleme kabul edildi. Düzenleme, kuvvetler ayrılığı ve çıkar çatışmasının önlenmesi açısından önemli bir anayasal ilke oluşturdu.
1807 Amerikan Kongresi, herhangi bir yabancı krallıktan, yer veya ülkeden köle ithalatı yapılmasını yasakladı. Kölelik, 1862’de tamamen yasaklandı.
1841 Yunanistan’da anayasal monarşiye geçişi başlatan 3 Eylül Devrimi başladı. Atina’daki ayaklanma sonucunda Kral Otto anayasa ilan edilmesini kabul etti. Bu gelişme, 1844 Yunan Anayasası’nın hazırlanmasına ve anayasal monarşinin kurulmasına yol açtı.
1940  Hukukçu, akademisyen ve yazar Bülent Tanör dünyaya geldi. 

Prof. Dr. Bülent Tanör
1943 

3 Eylül 1943’te İtalya adına General Giuseppe Castellano ile Müttefikler arasında gizli bir mütareke olan Cassibile Ateşkesi’nin askerî hükümleri imzalandı. Ateşkes daha sonra 8 Eylül’de kamuoyuna açıklandı.

1944 
  • Memur ve emeklilere “ayni yardım” yapılması kararlaştırıldı. 
  • Avukat, sporcu ve siyasetçi Ray Groom doğdu. Avustralya Federal ve Tazmanya parlamentolarında görev yapan Groom, Tazmanya Başsavcılığı ve Başbakanlığı görevlerini de üstlendi.
1945

Filipin Adaları’ndaki Japon ve Japon kontrolündeki silahlı kuvvetlerin Batı Pasifik’teki Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetleri Komutanı’na teslimiyet belgesi imzalandı. 

1948  Yunan avukat ve Adalet Bakanı politikacı Fotis-Fanourios Kouvelis, dünyaya geldi.
1950 

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Yürürlüğe Girmesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, (İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesi) 3 Eylül 1953’te yürürlüğe girdi.

1969  İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi amfisinde devrimci öğrencilerin ardından bildiri dağıtan MTTB’li “Akıncılar” tartaklandı. 
1971  KatarBirleşik Krallık‘tan bağımsızlığını ilan etti. 
1975  Ereğli Demir Çelik’te işverenle DİSK’e bağlı Maden-İş Sendikası arasında toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşma sağlandı. 
1976  Halk ozanları Hüseyin Aydın, Veysel Demir ve Necdet Şahin Ankara Devlet Güvenlik  Mahkemesi tarafından 3 ay ile 5 yıl arası hapis cezasına çarptırıldı. 
1978 

İran’da Müstehcen Yayınların Yasaklanması

İran’da Şah’ın atadığı yeni hükümet dinci taleplere yanıt olarak “pornografik vb. müstehcen yayınları” da yasakladı. 

1981 Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 3 Eylül 1981’de yürürlüğe girdi. 
1987 
  • Hükümet tarafından gazetecilerin incelemesine açılan 8 hapishanede yapılan inceleme sonucunda sansür ve işkence uygulandığı, insan  haklarına aykırı olarak keyfi muamele yapıldığı ortaya çıktı. 
  • OHAL’de ilk sürgün uygulaması gerçekleşti. Olağanüstü Hal Bölge Valiliği, eski SHP Siirt İl Başkanı Avukat Zübeyir Aydar ve Y.K. üyesi M. Ali Sevilgen’in 48 saat içinde evlerini terk etmeleri ve OHAL uygulanan 8 il ve 3 mücavir il dışında başka bir yere gitmeleri için tebligatta bulundu. 
1993  SSK Genel Müdürlüğü’ne bağlı 7 bin 700 işçiyi kapsayan toplu iş sözleşmesi imzalandı. 
2000  Lübnan‘da ilk demokratik seçimler yapıldı ve muhalefetin adayı eski Başbakan Refik el-Hariri seçimleri kazandı. 22 yıldır İsrail‘in işgali altında yaşayan Güney Lübnan halkı 30 yıl sonra ilk kez sandık başına giderek oy kullandı. 
2000  Beyoğlu’nda miting yasağına karşı ÖDP, HADEP, EMEP, KESK ve İHD’li yaklaşık 3 bin kişi Mis Sokak’tan  İnsan Hakları Derneğine kadar yürüyüş yaptı.  
2002  İsrail Yüksek Mahkemesi, “Filistinli terör zanlılarının yakınlarının, güvenlik için tehdit olduklarının anlaşılması” durumunda, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nden sürülebileceğine karar verdi. 
2003  ABD’nin Florida eyaletinde kürtaj yapan doktor ile korumasını öldürmekten ölüme mahkum edilen kürtaj karşıtı Paul Hill zehirli iğne yöntemi ile idam edildi.  
2005  ABD Yüksek Mahkemesi başyargıcı William Rehnquist yaşamını yitirdi

ABD Yüksek Mahkemesi Başyargıcı William Rehnquist’in yemin töreni
2007  DİSK/Emekli-Sen üyeleri sendikaya açılan kapatma davasına karşı Meclis’e yürüdü. 
2008 

Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığının tanınması

Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanıdığını açıkladı. Abhazya, Gürcistan’dan ayrıldıktan sonra, Abhazya Yüksek Meclisi’nin 26 Kasım 1994 Tarihli oturumunda kabul edilen ve 3 Ekim 1999 Tarihinde yapılan Halkoylaması ile kabul edilen değişikliklerle yeni Anayasasını 3 Ekim 1999 tarihinde ilan etmişti.

2013 

Bingöl’de bir çocuğa cinsel istismar ve alıkoymadan tutuklu 8 uzman çavuşun duruşmasında BDP liler Adliye’ye yürüdü. 

2024
  • İzmir Limanı’na demirleyen Amerika Birleşik Devletleri (ABD) savaş gemisinde görevli Amerikan askerinin sivil giyimli halde kentte vakit geçirdiği sırada başına başına çuval geçiren 15 kişiden 10’u Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandı, diğerleri adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
  • Halkın Kurtuluş Partisi (HKP) Muğla’nın Bodrum ilçesindeki Adayalı mevkiinde orman arazilerinin turizm arazisine çevrilerek Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un şirketine tahsis edildiği iddialarını yargıya taşıdı. HKP, Bakan Ersoy ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve ilgili kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulundu.
  • Hindistan’da, cinsel istismar sonucu ölüme yol açan kişilerin idam edilmesini öngören yasa tasarısı Batı Bengal Eyalet Meclisinde kabul edildi. Oy birliğiyle kabul edildi. Yürürlüğe giren “Aparajita Kadın ve Çocuk Yasa Tasarısı” ile “cinsel istismar, toplu cinsel istismar ve çocuklara yönelik cinsel suçlarla” ilgili yasalarda değişiklik yapan ilk eyalet Batı Bengal oldu. Yasa, Batı Bengal Valisi Ananda Bose ve Hindistan Cumhurbaşkanı Droupadi Murmu’nun onaylaması halinde yürürlüğe girecek.
  • İzmir’de sokak röportajındaki sözleri nedeniyle tutuklanan ve daha sonra tahliye edilen Dilruba Kayserilioğlu 35. Asliye Ceza Mahkemesi’nde hakim karşısında çıktı. Sanığın, “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik ve aşağılama” suçundan beraatine kararı verildi. “Halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama” suçundan ise 7 ay 15 gün ceza verildi.
2026
  • AİHM, Rusya’ya karşı 879 başvuruyu topluca kayıttan düşürdü. Gerekçede “potansiyel olarak haklı” şikâyetler olduğunu kabul edip, Rusya’nın AİHS sisteminden çıkması, AİHM ile işbirliği yapmaması ve kararları uygulamaması gösterildi.
  • Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (TÖB-DER) Genel Başkan Yardımcısı İsmet Yalçınkaya yaşamını yitirdi. Yalçınkaya, 12 Eylül döneminde tutuklanarak, uzun süre cezaevinde kalmış, emek ve eğitim mücadelesinin önde gelen isimleri arasında yer almıştı.
  • Ekrem İmamoğlu Suç Örgütü soruşturması kapsamında 19 Mart operasyonlarında gözaltına alınan ve ardından tutuklanan kişilerin yakınları tarafından kurulan ve Dilek Kaya İmamoğlu tarafından yürütülen Aile Dayanışma Ağı’nın (ADA) X hesabı erişime engellendi.
  • Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medyada dolaşıma sokulan paylaşımlarda Cumhurbaşkanına hakaret içerdiği iddia edilen ve 2021 yılına ait olduğu iddia edilen“Bir kuruş haram lokma yemedim. Onlara da ‘Haram lokma yemeyin’ dedim. Yediler. Çevrelerini zengin ettiler. Damadını bakan yaptı. Akrabalarını zengin etti. Beş tane müteahhide Türkiye’yi peşkeş çekti.” sözleri nedeniyle eski başbakan Ahmet Davutoğlu hakkında soruşturma başlattı.
  • Tutuklu Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün’ün de aralarında bulunduğu 31 sanığın yargılandığı davanın ikinci celsesi İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.
  • Gülistan Doku’nun 5 Ocak 2020’de ortadan kaybolmasına ilişkin soruşturma kapsamında gözaltına alınan dönemin Tunceli İl Jandarma Komutan Yardımcısı Ali Kahraman ile eşi Burçin Hızlı Kahraman, tutuklandı.
  • ‘Casperlar’ suç örgütünün çocuk yapılanmasına yönelik açılan yeni soruşturma tamamlandı. 51 çocuk hakkında 17 farklı suç kapsamında dava açıldı.
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Girne kentindeki gemi kazasına ilişkin soruşturma kapsamında 9 şüphelinin tutukluluk süresi 8 gün uzatıldı.
3 Eylül – Hukuk Takvimi

 


Hukuk Ansiklopedisi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Yeni

    Reis Bey

    Reis Bey, Necip Fazıl Kısakürek tarafından yazılmış, tiyatro eseri...

    Uluslararası Demokrasi Günü

    Uluslararası Demokrasi Günü, Birleşmiş Milletler tarafından her yıl 15...

    Sami Selçuk

    Prof. Dr. Sami Selçuk, 1937 tarihinde Konya-Taşkent'te doğmuş, 1955'te...

    15 Eylül – Hukuk Takvimi 

    15 Eylül - Hukuk Takvimi 1616  Avrupa'da aristokrat olmayan ilk ücretsiz...

    Demokrasi Üzerine Evrensel Bildirge

    Demokrasi Üzerine Evrensel Bildirge Parlamentolararası Konsey'in 161. oturumunda oylama yapılmadan...

    Sandra Day O’Connor

    Sandra Day O’Connor, 26 Mart 1930’da El Paso, Teksas’ta...

    Uzaya Fırlatılan Cisimlerin Tescili Sözleşmesi

    Uzaya Fırlatılan Cisimlerin Tescili Sözleşmesi (Convention on Registration of...

    William Howard Taft

    William Howard Taft, 15 Eylül 1857’de Cincinnati, Ohio’da doğan...

    15 Kasım – Hukuk Takvimi

    15 Kasım - Hukuk Takvimi 1280 13. yüzyıl Alman skolastik filozofu...

    22 Ocak – Hukuk Takvimi

    22 Ocak - Hukuk Takvimi 1263 Arap bilgin...