Avrupa Yargı Ağı (EJN)

Avrupa Adlî Yargı Ağı (European Judicial Network – EJN) cezai meselelerde yargısal işbirliğini kolaylaştırmak için tesis edilmiş bir ulusal temas noktaları ağıdır. Ağ, Organize Suçla Mücadelede Avrupa Birliği Konseyi Eylem Planını yürütmek üzere 1997 yılında kurulmuştur.

Ulusal temas noktaları organize suç, yolsuzluk, uyuşturucu kaçakçılığı veya terör gibi hem genel suçlar hem de ağır suçların bazıları için uluslararası işbirliği alanında özel sorumluluklara sahip yargı makamları ve diğer yetkili makamlar ve uluslararası yargısal işbirliğinden sorumlu merkezi makamlar arasından üye devlet tarafından tayin edilmektedir. Ağ Avrupa Komisyonu üye devletlerinden yaklaşık 300 ulusal temas noktasından oluşmakta olup merkezi Lahey’dir.

Avrupa Adlî Yargı Ağı’nın Kuruluşu 

Avrupa Adlî Yargı Ağı (EJN), cezai konularda adlî işbirliğini kolaylaştırmak amacıyla Avrupa Birliği Konseyi tarafından 28 Nisan 1997 tarihinde kabul edilen Organize Suçla Mücadele Eylem Planı’nın 21 numaralı tavsiyesini hayata geçirmek üzere, 29 Haziran 1998 tarihli ve 98/428/JHA sayılı Ortak Eylem ile kurulmuştur. 16 Aralık 2008 tarihli ve 2008/976/JHA sayılı Konsey Kararı, EJN’nin yeni hukuki dayanağını oluşturmuş ve 1998 tarihli düzenlemeyle kurulan yapıyı koruyarak güçlendirmiştir.

Avrupa Adlî Yargı Ağı’nın Amaç ve Hedefleri

EJN’nin temel amaç ve hedefi, Avrupa Birliği üye devletleri arasında ceza hukuku alanındaki adlî işbirliğini kolaylaştırmaktır. Ağ, özellikle ciddi suçlarla mücadelede Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesi çerçevesinde yetkili makamlar arasındaki işbirliğinin etkin biçimde yürütülmesini sağlamaktadır.

 AB aday ülkeleri ile AB üyesi olmayan ülkeler de EJN irtibat kişileri belirleyebilmektedir. Her üye devlet bir veya daha fazla irtibat noktası belirlemekte ve bu yapılanmanın ülkenin tamamını ve ciddi suçların bütün alanlarını kapsaması öngörülmektedir.

EJN Kararı’nda “aktif aracılar” olarak tanımlanan irtibat kişileri, farklı ülkelerdeki yetkili makamlar arasında doğrudan iletişim kurulmasını sağlamakta; adlî işbirliği taleplerinin hazırlanması için gerekli hukuki ve pratik bilgileri sunmakta ve adlî işbirliğinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca adlî işbirliği alanındaki eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesine ve teşvik edilmesine katılmaktadır. İrtibat noktalarının, diğer üye devletlerdeki meslektaşlarıyla iletişim kurabilmeleri için kendi ulusal dilleri dışında en az bir AB dilini yeterli düzeyde bilmeleri şarttır.

Avrupa Adlî Yargı Ağı’nın İşleyişi

EJN, adlî işbirliğinin yürütülmesi sırasında gerekli hukuki ve pratik bilgileri sunmaktadır. Üye devletlerin karşılaştığı hukuki ve pratik sorunların tartışılmasını ve elde edilen deneyimin AB çalışma gruplarına aktarılması, gelecekteki mevzuat değişiklikleri ve adlî işbirliğinin geliştirilmesini de sağlamaktadır.

EJN, düzenli toplantılar yapmakta ve güncel bilgileri erişilebilir kılmaktadır. Bu bilgilerin sürekli güncel tutulması ve her üye devletin kendi verilerinin doğruluğundan sorumlu olması esastır.

Her üye devlet, irtibat kişileri arasından koordinasyondan sorumlu bir Ulusal Koordinatör (National Correspondent) belirlemektedir. Ayrıca EJN’nin internet sitesindeki bilgilerin ve elektronik araçların güncel tutulmasından sorumlu bir Araç Muhabiri (Tool Correspondent) görevlendirmektedir.

EJN’nin Lahey’de Eurojust(Avrupa Birliği Cezai Konularda Adlî İş Birliği Ajansı) bünyesinde bulunan Sekretaryası, ağın idari işlerini yürütmekte ve ağın işleyişi ile sürekliliğini sağlamaktadır. Bir üye devletteki birden fazla adlî işbirliği talebinin başka bir üye devlette eşgüdümlü bir işlem gerektirmesi hâlinde koordinasyonu EJN sağlamaktadır. 

EJN, özellikle Avrupa Yakalama Müzekkeresi ve Avrupa Soruşturma Emri gibi adlî işbirliği araçlarının uygulanmasında da önemli bir rol üstlenmektedir. İrtibat kişileri, bu araçların uygulanması sırasında yetkili makamlar arasındaki iletişimi sağlamakta ve gerekli hukuki desteği sunmaktadır.