Hak Düşürücü Süre

Hak Düşürücü Süre (hak düşürücü mühlet) : Kanunen belirlenen hakların kanunda belirtilen süre içerisinde kullanılmaması durumunda hakkın ortadan kalkmasına neden olan süredir. (final term, latest term, strict time limit)

Sürenin dolması ile birlikte hakkın dava edilebilirliği ile birlikte hakkın kendisi de sona ermektedir. Hak düşürücü sürelerde, sürelerin durması ya da kesilmesi söz konusu değildir.

Süre sona erdiğinde hakkın kendisi ve kullanma süresi sona ermektedir.

Kanunlarla istisnai olarak belirlenen hak düşürücü süreler genellikle zamanaşımı sürelerine göre daha kısa tutulmuştur. Sınırlı sayıda belirlenmiş olma durumu Roma Hukuku‘ndan gelen Numerus Clausus ilkesi ile açıklanmaktadır.

Zamanaşımı süresi, kanunlarda aksine bir hüküm bulunmadığı sürece 10 yıl olarak belirlenmiştir. Hak düşürücü süre için ise öngörülmüş genel bir süre bulunmamaktadır.

Zamanaşımı, davalı ya da borçlu tarafından ileri sürülmedikçe, yargıç tarafından re’sen dikkate alınamaz ve bir sonuç yaratmaz iken hak düşürücü mühlet, yargıç tarafından doğrudan ve kendiliğinden göz önüne alınmak zorundadır.

Hak Düşürücü Mühletlere Örnekler 

İcra ve İflas Kanunu 134. maddesinde ihalenin feshini isteme süresi olarak düzenlenen yedi günlük ve bir yıllık süreler

• İş Hukuku alanındaki Hizmet Tespit Davalarında beş yıllık Hak Düşürücü Süre
• İşe iade davası açmak için öngörülen bir aylık süre
• Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde dava açmak için öngörülen altmış günlük süre
• Vergi Mahkemelerinde dava açmak için öngörülen otuz günlük süre
• Çeşitli kanunlarda istinaf ve temyiz haklarının kullanılması için belirlenmiş süreler 
• Bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunmak için belirlenen iki haftalık süre
• İtirazın alacaklıya tebliğinden başlayarak bir yıl içinde açılması gereken itirazın iptali davasına ilişkin süre
• İç hukuk yollarının tüketilmesinden başlayarak AİHM ve AYM’ye açılacak davalardaki süre.
• İcra takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş ve yedi günlük itiraz süreleri
• İhalenin feshi davası açabilmek için kanunun öngördüğü kesin süreler