Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye, 5 Mart 1868’de Danıştay ve Yargıtay’ın temelini oluşturan iki kuruma ayrıldı. ( Şura-yı Devlet ve Divan-ı Ahkâm-ı Adliye) Bu tarih 1993 yılından itibaren Hukuk Devleti Günü olarak kutlanmaktadır. Günün kutlanmasına İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku ve İlimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi öncülük yapmıştır.
Hukuk devleti, kamu erkinin faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olduğu, vatandaşlara hukuk güvenliği sağladığı ve yönetimde keyfiliğin olmadığı bir devlet biçimidir. Bu ilke, kuvvetler ayrılığı esasına dayanır; yasama, yürütme ve yargı erkleri birbirinden bağımsız olmalıdır.
Hukuk devleti, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması, tüm mevzuatın yargı denetimine tabi olması, normlar hiyerarşisine riayet edilmesi, mahkemelerin bağımsızlığı ve idarenin mali sorumluluğu gibi unsurları içermektedir. Hukukun üstünlüğü ve adaletin sağlanması, demokratik toplumların vazgeçilmez temelidir. Bu anlamda Hukuk Devleti Günü, hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına bağlılığı hatırlamak ve güçlendirmek için önemli bir gündür.