19 Temmuz – Hukuk Takvimi

19 Temmuz – Hukuk Takvimi
1670 Şarap içilmesi yasaklanan İstanbul’da bütün meyhaneler yıktırıldı.
1850 Amerikan transandantalizm akımı ile ilişkilendirilmiş Amerikalı gazeteci, eleştirmen ve kadın hakları savunucusu Margaret Fuller yaşamını yitirdi. (Doğumu: 23 Mayıs 1810) Gazetecilikteki ilk tam zamanlı kitap eleştirmen oldu.  Kitabı Woman in the Nineteenth Century (On Dokuzuncu Yüzyılda Kadın), Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk büyük feminist çalışma olarak kabul edildi.
1898 Alman – Amerikan filozof, sosyolog, politik felsefeci Herbert Marcuse doğdu. (Ölümü: 29 Temmuz 1979) Frankfurt Okulu’nun Eleştirel teorisi’ne yaptığı katkılarla tanınmaktadır. 20. yüzyıl Batı toplumlarını Marksizm ve Freudcu psikanaliz yordamıyla eleştirisi 1968 başkaldırısını gerçekleştiren ABD ve Batı Avrupa gençliğini harekete geçirmekte önemli bir rol oynamıştır.
1910 Gazeteci Ahmet Samim Sada-i Millet gazetesinde başyazarlık yaptığı dönemde yolsuzluk ve insan hakları ihlalleri konusundaki kararlı yazıları sebebiyle, gazeteden çıkıp arkadaşı Fazıl Ahmet’le Eminönü’ne doğru yürürken Bahçekapı’da silahlı saldırıya uğradı. Ensesinden girip burnunun yanından çıkan kurşunla olay yerinde hayatını kaybetti.
1919 Irak’ta İngiliz güçleri, Kürt Lider Şeyh Mehmut Berzenci’yi Süleymaniye’de tutukladı. Bağdat’a götürülen Berzenci, önce idam cezasına çarptırıldı, daha sonra Irak Kürdistan’ına girmesine yasak konularak Hindistan’a sürgün edildi.
1920 Komünist Enternasyonal’in İkinci Kongresi başladı. Kongrede örgütsel ilkeler, strateji ve Komünist Enternasyonal´in taktiklerinin temelleri atıldı.
1926 İzmir Suikastı davasında idama mahkum eski Ankara Valisi Abdülkadir Bey Trakya sınırında yakalandı.
1928 Mısır’da Kral Fuat parlamenter yönetime son verdi.
1934 Portekiz Başbakanı ve avukat Francisco de Sá Carneiro (Francisco Manuel Lumbrales de Sá Carneiro) dünyay ageldi. (19 Temmuz 1934, Póvoa de Varzim, Portekiz-4 Aralık 1980, Loures, Portekiz) Sosyal Demokrat Parti’nin kurucusu olan Sá Carneiro, 1980 yılında 11 ay boyunca Portekiz başbakanlığı yaptı. 4 Aralık 1980’de bir uçak kazasında yaşamını kaybetti.

Francisco de Sá Carneiro

1939
  • Film denetimine ilişkin sansür nizamnamesi yürürlüğe girdi.
  • İthal izinlerinin ve ihracat primlerinin verilmesi amacıyla Takas Limited Şirketi’nin kurulmasına dair kararname çıktı.
1943 Türkiye’de Varlık Vergisi tahsilatının 19 milyon lirayı geçtiği açıklandı.
1946 İslam Koruma Partisi, Necmi Güneş başkanlığında, 19 Temmuz 1946 tarihinde İstanbul’da kuruldu. Mustafa Özbek ve Ziya Süer, partinin diğer önemli kurucuları arasındadır.Cemiyetler Kanunu‘na dayanarak kurulan parti, teşkilatlanamamış ve faaliyet gösterememiştir. Kısa bir süre sonra kapatılmıştır. Siyasette İslami geleneği öne çıkaran ilk siyasi oluşumlardan biridir. İslam Demokrat Partisi’nden önce, isminde “İslam” kelimesini kullanan ilk parti olma özelliğini taşımaktadır.
1948 Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu kabul edildi.
1949 Laos bağımsızlığını ilan etti.
1957 Türkiye- Mısır arasında ticaret anlaşması imzalandı.
1960
  • Hukukçu Ikeda Hayato 19 Temmuz 1960’ta başbakan oldu, 9 Kasım 1964’e kadar bu görevi yürüttü. İzlediği politikalarla Japonya’nın II. Dünya Savaşı sonrasındaki ekonomik kalkınmasına katkıda bulundu.
  • Milli Birlik Komitesi eski iktidar üyelerinin Yassıada’da yargılanmalarına karar verdi.
1967 Genel af kanununa ek kanun çıkarıldı.
1966 İzmir’i ziyaret eden 6.Filo’dan şehre çıkan askerler yuhalanıp taşlandı. Trabzon’da KTÜ’den 70 öğrenci 6.Filo ziyareti ve İstanbul olaylarını protesto için Boztepe’deki ABD Radar Üssü’ne yürüdü. Polislerce coplanarak dağıtılan öğrencilerden 15’i gözaltına alındı. Savcılık, 6. Filo olayları sonrası, öğrenci yurduna girmesi ve öğrencilerin cop ve sopalarla yaralanması üzerine polisler hakkında soruşturma başlattı.
1970 Banat Batırova yaşamını yitirdi. (Doğumu: 16 Aralık 1904) Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını kazanan ilk kadın oldu. Milletvekili olarak görev yaptı. SSCB’nin gelişimine katkıda bulunan; sanat, bilim, spor, askeri alanlarda başarılı olanlara verilen Lenin Nişanı’na layık görüldü. Adı Ufa’daki köyünde bir caddeye verildi. Heykeltıraş Tamara Pavlovna Nechaeva, “Başkurdistan kolkhoznitsa pancar yetiştiricisi” adıyla Batırova’nın heykelini yaptı.Banat Batırova
1970 İskoç hukukçu ve siyasetçi Nicola Ferguson Sturgeon doğdu. Glasgow Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gördü.  Glasgow’da bir süre avukat olarak çalıştı. 1999 yılında İskoç Parlamentosu’na seçildi. Eğitim, sağlık ve adalet için SNP bakanı olarak görev yaptı. 2007’de Sağlık ve Refah Yardımcısı başbakanı ve Bakanlar Kurulu Sekreteri olarak atandı. Ayrıca 2012 yılında Bakanlar Kurulu Altyapı Bakanı Yatırım ve Şehirler Bakanı olarak görev yaptı. 2014’de SNP yıllık konferansında rakipsiz olarak parti başkanı seçildi. Daha sonra İskoçya başbakanı oldu ve 20 Kasım 2014 – 28 Mart 2023 tarihleri arasında bu görevi yürüttü.
1974 İspanya’da General Fransisco Franco sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos’a devretti.
1976 Nihat Behram’ın May Yayınları’ndan baskıları yapılan “Darağacında Üç Fidan” adlı kitabı toplatıldı.
1980
  • Hukukçu, akademisyen ve 12 Mart rejiminin başbakanlarından, eski senatör Nihat Erim ve koruma polisi İstanbul Dragos’ta silahlı saldırıda öldürüldü. Erim’in öldürüldüğü yere ”Devrimci Sol” imzalı bir bildiri bırakıldı.yaşamını yitirdi. (Doğumu: 17 Mart 1912) Nihat Erim İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gördü. Paris Hukuk Fakültesinde doktora yaptı. 1939 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde kamu hukuku doçent oldu. 1941 yılında profesörlüğe yükseldi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki kamu hukuku derslerine ek olarak Siyasal Bilgiler Okulunda devletler hukuku dersleri verdi. 1959-1961 yılları arasında BM Uluslararası Hukuk Komisyonu üyesi olarak görev aldı. Türkiye Büyük Millet Meclisinde beş dönem Cumhuriyet Halk Partisinden milletvekili olarak görev yaptı.  1948-50 yılları arasında bayındırlık bakanlığı ve başbakan yardımcılığı görevlerinde bulundu. 12 Mart Muhtırası’nın ardından 1971-1972 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti başbakanı olarak görev aldı. 19 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Dragos’ta Devrimci Sol militanları tarafından düzenlenen suikast sonucunda 68 yaşında hayatını kaybetti.
  • İstanbul Mali Şube ekipleri 74 “Halk Tüketim Kooperatifi”ne baskın düzenleyerek defterlerine el koydu. Halk tüketim kooperatifleri “Baskınların tekelci sermaye ile aracı-tefecilerin çıkarlarını korumak için yapıldığı, son dönemde faşist saldırıların da arttığını” iddia etti.
1983 Refah Partisi kuruldu. Kurucu üyeleri MGK tarafından veto edilen parti ilk seçimlere katılamadı. RP Anayasa Mahkemesi kararı ile 9 Ocak 1998 tarihinde kapatılmıştır.
19854 TKP/ML-TİKKO üyesi 20 sanıktan 5’i Askeri Mahkeme’deki duruşmaya “tek tip elbise uygulamasını protesto için” iç çamaşırlarıyla geldi.
1985 12 Eylül 1980 darbesi ile tüm ülkede ilan edilen sıkıyönetim, Ankara ve İzmir başta olmak üzere, Artvin, Edirne, Erzincan ve Ordu illerinde kaldırıldı. Bu tarih, Türkiye’de sıkıyönetim rejiminden aşamalı olarak çıkış sürecinin en önemli adımlarından biri oldu.
1987 Doğu-Güneydoğu’da 1978’den beri uygulanan sıkıyönetim son 4 ilde de kaldırıldı; toplamda 8 il “OHAL Bölgesi” ilan edildi. Olağanüstü Hal Bölge Valisi Hayri Kozakçıoğlu göreve başladı.
1989 Hazırlık soruşturması 2 yıl süren ve 1982’de açılan 723 sanıklı Devrimci Yol Davası’nda karar çıktı: 7 idam, 39 müebbet, 346 2-20 yıl arası hapis cezası ve 177 beraat verildi. Askeri Mahkeme’nin kararı sanıklar ve izleyicilerce sloganlar ve marşlarla protesto edildi
1990 New York Federal Mahkemesi, Karun Hazinesi’nin Türkiye’ye iadesi için açılan davada Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye’ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine, Ekim 1993’te Ankara’ya getirildi.
1993 İSKİ Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı.
1995 Sosyalist Birlik Partisi Kapatma Kararı, 19 Temmuz 1995 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından alındı. Kapatılma gerekçesi, “devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı amaçlamak” olarak açıklandı.Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı 19 Temmuz 1999 tarihinde faaliyete geçti.
1996 Eskişehir Özel Tip Cezaevi’ne sevke karşı devam eden ve 62.gününe giren ölüm oruçlarına karşı Adalet Bakanı Şevket Kazan “tabutluk” olarak adlandırılan Eskişehir Özel Tip Cezaevi’nin kapatılmayacağını, 102 siyasi mahpusun Sakarya Cezaevi’ne nakledileceğini açıkladı.
2000 Liseli iki kız öğrenciye gözaltında cop ile tecavüz ettiği iddiasıyla yargılanan polis memuruna Hatay Emniyeti tarafından “üstün başarılı” çalışmaları nedeniyle teşekkür belgesi verildi.
2001
  • Anayasa Mahkemesi af davaları ile ilgili karar aldı: İşkence ve kötü muamele davalarında mahkum olan veya yargılanan polislerin affa dahil edilebilmesi beşe karşı altı oyla reddedildi. Çetelerde ise oybirliği ile ret çıktı.
  • Anayasa Mahkemesi, TCK’nın 312. maddesinden hükümlülüğü nedeniyle Hasan Celal Güzel’in parti üyesi olamayacağı gerekçesiyle, bu kişiyi üyelikten çıkarmayan Yeniden Doğuş Partisi’ne ihtar verilmesi istemiyle açılan davayı reddetti. Emsal oluşturan karar, aynı maddeden hükümlü AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan’a siyaset yolunu açtı.
2002
  • Recep Tayyip Erdoğan ve Ali Müfit Gürtuna’nın da sanık olup katılmadığı, 37 sanıklı AKBİL yolsuzluğu davasına Üsküdar 2.Ağır Ceza Mahkemesi’nde başlandı. Kimlik tespiti sırasında Mahkeme Başkanı İsmail Rüştü Cirit kalp krizi geçirerek hastaneye kaldırıldı.
  • Naom Chomsky, “Uşak Anarşi Otonomu” imzalı ”Kapitalizme ve Savaşa Hayır” başlıklı bildiriyi dağıttıkları için tutuklanıp 4 ay hapis yatan ve ardından tutuksuz yargılamaları süren 5 gence destek için Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk’e mektup yazdı.
  • Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, Afganistan’da Uluslararası Güvenlik Destek Gücü’nün (ISAF) görev alanının genişletilmesi talebini reddetti. ISAF’ın komutası Türkiye’deydi.
  • Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisi’ni (CDP) kurdu.
2003 Halkın Demokrasi Partisi (HADEP), 11 Mayıs 1994’te kuruldu, Anayasa Mahkemesi tarafından 13 Mart 2003 tarihinde kapatıltı, kapatma kararı Resmi Gazetenin 19 Temmuz 2003 tarihli sayısında yayınlandı.
2004 Hukukçu, İsmail Rüştü Cirit 19 Temmuz 2004 tarihinde Yargıtay Üyesi oldu.
2005
  • Serruh Kaleli 19 Temmuz 2005 tarihinde Anayasa Mahkemesi Üyeliğine seçildi.
  • Irak Anayasa Komisyonu’nun üç Sünni üyesi Mücbil İsa, Aziz İbrahim ve Camin Hüseyin Bağdat’ta suikast sonucu öldürüldü.
2009 4207 sayılı yasada değişiklik yapan 5727 sayılı yasanın 1-d bendinin 19 Temmuz’da yürürlüğe girmesi ile birlikte, Türkiye’de tüm  lokanta, meyhane vb. kapalı alanlarda sigara yasağı uygulaması başladı.
2011
  • İtalyan avukat ve siyasetçi Remo Gaspari yaşamını yitirdi. (Doğumu: 10 Temmuz 1920) Bologna Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi aldı. 1953 yılından 1994 yılına kadar milletvekilliği yapmıştır. 1960-1969 yılları arasında çeşitli hükûmetlerde devlet sekreteri yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1969 yılından itibaren çeşitli hükûmetlerde ulaştırma bakanlığı, sağlık ve savunma bakanlıkları gibi görevler üstlendi.
  • ÖSYM Başkanı Prof.Dr.Ali Demir hakkında YÖK’ten talep ettiği soruşturma iznine olumsuz yanıt alan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, YÖK kararının kaldırılması için Danıştay’a başvurdu.
  • İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi Yeni Demokrat Gençlik (YDG) Dergisini “suç ve suçluyu övdüğü” ve “PKK propagandası yaptığı” gerekçesi ile bir ay kapattı.
2013 Gezi protestolarına katıldıkları, suça tahrik ettikleri vb. gerekçelerle geçen hafta gözaltına alınan 29 kişiden 25’i serbest bırakıldı.
2016
  • YÖK, bütün devlet ve vakıf üniversitelerindeki toplam 1.577 dekanın istifasını istedi. Dekanlar aynı gün istifa etmeye başladı.
  • Radyo ve televizyon üst kurulu (RTÜK), “darbe girişiminde bulunan FETÖ ile iltisaklı, ilişkili ve destek içinde olduğu” iddia edilen radyo ve televizyon kuruluşlarının bütün yayın hak ve lisanslarını oy birliğiyle iptal etti.
2017 Abdulhamit Gül, 65. Hükümet’te 19 Temmuz 2017 tarihinde yapılan kabine değişikliği ile Bekir Bozdağ’dan boşalan Adalet Bakanlığı görevine getirildi. Temmuz 2018 tarihinde açıklanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Kabinesi’nde Adalet Bakanlığı görevine devam etti.
2018 Türkiye genelinde iki yıldır devam eden olağanüstü hal (OHAL) uygulaması 8. kez uzatılmadı ve olağan yönetime ggeçildi.
2019 Macar filozof Ágnes Heller yaşamını yitirdi. (12 Mayıs 1929 – 19 Temmuz 2019) 
2026
  • Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesinde bir tekel bayisinin açılışında dua eden cami imamının görüntülerinin sosyal medyada gündem olmasının ardından Tekirdağ İl Müftülüğü idari soruşturma başlattı.
  • İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD’nin Huzistan eyaletinde yapımı süren Darhovin Nükleer Güç Santrali’ni hedef aldığını açıkladı. Kurum, tesise birden fazla mühimmatın isabet ettiğini belirterek saldırıyı “uluslararası hukuka karşı işlenmiş suç” olarak nitelendirdi.
  • Adalet Bakanı Akın Gürlek, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dünya Kupası finali öncesinde yasa dışı bahis ve suç gelirlerine yönelik kapsamlı bir operasyon gerçekleştirildiğini açıkladı. Dünya Kupası finali öncesinde yürütülen operasyon kapsamında yasadışı bahis trafiğinde kullanılan 6 bin 314 banka hesabına bloke konulması için bankalara yazı gönderildi. 23 şüphelinin yakalanmasına yönelik adli işlemler başlatıldı.
  • Ahbap soruşturması kapsamında gözaltına alınan Oğuzhan Uğur’un ifade işlemleri başladı.
  • Adalet Bakanı Akın Gürlek, Büyük Birlik Partisi (BBP) Kurucu Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu’nun hayatını kaybettiği helikopter kazasına ilişkin yürütülen soruşturmadaki son duruma göre; 29 şüpheli hakkında işlem yapıldığını, bunlardan 27’sinin gözaltına alındığını, 19’unun tutuklandığını, 8’i hakkında ise adli kontrol kararı verildiğini, diğer 2 şüphelinin ise başka dosyalardan cezaevinde tutuklu bulunduğunu açıkladı.

İlgili Konular

Daha Fazla

    Geçen Hafta Popüler

    Codex Theodosianus 

    Codex Theodosianus (Code Théodosien), Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius...

    Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme

    Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme, diğer adıyla 1951 Mülteci...

    İran İslam Cumhuriyeti Anayasası

    İran İslam Cumhuriyeti Anayasası, 3 Aralık 1979 tarihinde yapılan...

    Türkiye – ABD Güvenlik ve İşbirliği Anlaşması

    Türkiye - ABD Güvenlik ve İşbirliği Anlaşması(1959), Demokrat Parti...

    Bir İnsan Hakkı Olarak Güvenli, Temiz, Sağlıklı ve Sürdürülebilir Çevre Hakkı

    BM Genel Kurul Kararı: ‘Bir İnsan Hakkı Olarak Güvenli,...

    Popüler Kategoriler