Mehmet Münir Çağıl (1873, İskilip – 9 Ağustos 1954), Osmanlı Devleti’nin son döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında görev yapan Türk hukukçu, devlet adamı, milletvekili ve vakıflar uzmanıdır. Babası Plevne Savaşı’na katılan Redif Binbaşı Mehmet Hilmi Efendi, annesi Fatma Zahide Hanım’dır.
İlköğrenimini İskilip’te tamamladı, 1887’de Çankırı Rüştiyesinden mezun oldu. İskilip ve İstanbul’da bir süre özel ders aldı. 1891 yılında imtihanla İstanbul Hukuk Mektebine girdi ve 29 Ağustos 1896’da pekiyi dereceyle mezun oldu.
Hukuk eğitimini tamamladıktan sonra 2 Temmuz 1898’de 1000 kuruş aylıkla Lüleburgaz Bidayet Mahkemesi Savcı Yardımcılığına atandı. 21 Mart 1899’da 1260 kuruş aylıkla Kudüs Sancağı Bidayet Mahkemesi Savcı Yardımcılığına getirildi. Daha sonra Musul Merkez Bidayet Mahkemesi Savcı Yardımcılığı, Akkâ ve Kudüs Mahkemeleri Ceza Başkanlığı ile Diyarbakır ve Kosova Bidayet Mahkemeleri Ceza Başkanlığı görevlerinde bulundu.
Kosova Ceza Başkanı olduğu sırada 1908 İnkılâbı’nın ardından yapılan seçimlere katılarak 7 Kasım 1908’de 104 oy ile Çorum’dan Meclis-i Mebûsan‘a seçildi.
1911’de Meclis-i Mebûsan’ın kapatılması üzerine mebusluğu sona erdi. 1912’de ikinci kez Çorum mebusu seçildi; Meclis’in aynı yıl yeniden kapanmasının ardından üçüncü devrede de Çorum mebusu olarak görev yaptı. Meclis-i Mebûsan üyeliği sırasında 25 kez Meclis’te söz aldı.
26 Mayıs 1914’te mebusluktan istifa ederek Evkâf-ı Hümâyûn Nezâreti Müsteşarlığına getirildi ve bu görevini Ocak 1918’e kadar sürdürdü. İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olan Çağıl, Osmanlı Devleti döneminde vakıfların idaresinde de görev aldı.
1921 yılının sonlarında Türkiye ile Sovyet Ukrayna arasındaki diplomatik görüşmelerde görev aldı. 25 Aralık 1921’de, Mihail Vasilyeviç Frunze başkanlığındaki Ukrayna heyeti ile Yusuf Kemal Bey, Münir Bey, Yusuf Akçura, Hikmet Bey, Mustafa Abdülhalik Bey ve Miralay Kazım Bey’den oluşan Türk heyeti arasında gerçekleştirilen Türkiye-Ukrayna konferansına katıldı. Görüşmeler sonucunda 2 Ocak 1922’de Türkiye-Ukrayna Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması imzalandı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında Şeriyye ve Evkaf Vekâleti Müsteşarlığı görevini yürüttü. 1924 yılında bu görevde bulunan Çağıl, vakıfların Cumhuriyet döneminde yeniden düzenlenmesinde ve vakıflara ilişkin hukuki düzenlemelerin hazırlanmasında görev aldı.
Millî Mücadele döneminde Şeriyye ve Evkaf Vekâleti Müsteşarı olarak görev yaptığından TBMM’nin I. Döneminde milletvekili olarak görev almadı.
TBMM’nin II. Dönemi için yapılan seçimlerde Çorum’dan milletvekili seçildi ve mazbatası 12 Ağustos 1923’te onaylandı. TBMM’nin II., III., IV., V., VI., VII. ve VIII. dönemlerinde Çorum milletvekili olarak görev yaptı. Umûr-u Tasarrufiyye, Adliye Memûrin Muhakemât, Kavanin-i Maliye ile Diyanet ve Evkaf komisyonlarında görev aldı ve Adliye Komisyonu sözcülüğü yaptı. IV. Dönemde Adalet Komisyonunda çalıştı; üçüncü ve dördüncü toplantı yıllarında Komisyon başkanlığında bulundu. V., VI. ve VII. dönemlerde Adliye Encümeni üyeliği, V. dönemde ise İntihap Mazbataları Tektik Encümeni Reisliği yaptı.
2762 sayılı Vakıflar Kanunu‘nun TBMM’de görüşülmesi sırasında Adliye Encümeni Reisi(Adalet Komisyonu Başkanı) olarak görev yapan Çağıl, vakıfların hukuki statüsünün yeniden düzenlenmesine ilişkin yasama çalışmalarında yer aldı. Osmanlı vakıf hukukundan Cumhuriyet dönemi vakıf hukukuna geçiş döneminde görev yapan hukukçulardan biri olarak öne çıktı.
4 Ocak 1937’de İstanbul Barosu’na kayıtlı olduğunu, ancak İstanbul’da bulunan Türk Kömür Madenleri Anonim Sosyetesi Yönetim Kurulu üyesi olduğunu ve avukatlık mesleğini icra etmediğini bildirdi.
1908’de Seniha Hanım, 1915’te Nebile Hanım ile evlendi. Orhan, Selçuk, Turhan ve Bilge adlı dört çocuğu oldu.
Mehmet Münir Çağıl, 9 Ağustos 1954’te hayatını kaybetti ve İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.