2 Mayıs – Hukuk Takvimi – Hukuk Tarihinde Önemli Olaylar
| 1670 | İngiltere Kralı II. Charles, Hudson’s Bay Şirketi’ne sözleşme çerçevesinde ayrıcalıklar tanıyarak, Hudson Körfezi’nin içlerine akan tüm akıntı kenarlarındaki Kızılderililer ile ticaret yapmasını kabul etti. Kürkçü Topluluğu bunu, dünyadaki en eski “Müessese” olarak görmektedir. |
| 1772 | Alman hukukçu ve filozof Novalis (Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg) (2 Mayıs 1772 – 25 Mart 1801) dünyaya geldi. Egon Friedell tarafından hakkında doktora tezi yazıldı. |
| 1808 | Madrid Fransız egemenliğine karşı Dos de Mayo Ayaklanması başladı. Fransız işgaline karşı Madrid’de başlayan ayaklanma kentin ana meydanı Puerta del Sol’da kanlı bir savaşa dönüştü. Yenilen yüzlerce isyancı aynı gece Grandük Joachim Murat komutasındaki birliklerce Prado caddesinde kitleler halinde kurşuna dizildi. |
| 1906 | Alman hukukçu ve sosyal siyaset tarihçisi Wolfgang Abendroth, doğdu. (Ölümü:15 Eylül 1985) Frankfurt Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim gördü. 1928’de Komünist Parti muhalefetine katıldı. Mezun olduktan sonra Hechingen Sulh Mahkemesine yargıç olarak atandı. 1932 yılında Frankfurt Yüksek Eyalet Mahkemesinde görev almaya başladı. 1933 yılında Nazi Hükümeti’nin devlet memurluğuna dair çıkardığı yeni yasalar yüzünden görevinden alındı. 1934 yılında İsviçre’ye gitti. 1935’te Bern Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden uluslararası hukuk alanında doktora unvanı kazandı ve 1 sene sonra Almanya’ya geri döndü, 1937 yılında tutuklandı. 4 yıl kadar Luckau Cezaevi’nde kaldı. İkinci dünya savaşı bittikten ve Naziler devlet yönetiminden uzaklaştırıldıktan sonra, 1947 yılında Adalet Bakanlığı’nda çalışmaya başladı. Yüksek Adalet Divanı üyelerinden biri oldu. Halle Üniversitesinde öğretim üyeliği yaptı. 1948 yılında Leipzig Üniversitesi ve Jena Üniversitesinde profesör olarak eğitim verdi. 15 Eylül 1985’te ki ölümüne kadar Marburg Üniversitesi Siyasal Bilimler kürsüsünde çalışmalarına devam etti. Avrupa işçi sınıfı tarihiyle ilgili yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır. |
| 1919 | Trabzon Metropoliti Hrisantos, Pontusçu talepler çerçevesinde, Bağımsız Pontus Devleti konusundaki muhtırasını Paris Konferansı’na sundu. |
| 1920 | TBMM’de “Büyük Millet Meclisi İcra Vekillerinin Suret-i İntihabına Dair Kanun” kabul edildi. Kanunla birlikte Adalet Bakanlığı ve diğer bakanlıklar teşkil edildi. |
| 1927 | Türkiye Büyük Millet Meclisi İdari Teşkilatı tarafından bugün yürütülmekte olan görevler, Büyük Millet Meclisinin açılış tarihi olan 23 Nisan 1920’den Türkiye Büyük Millet Meclisi Dâhili Nizamnamesi’nin kabul edildiği 2 Mayıs 1927 tarihine kadar Meclis-i Mebusan Başkâtipliği tarafından yürütüldü, bu tarihten itibaren ise Birimin adı Kâtib-i Umumi olarak değiştirildi. |
| 1933 |
|
| 1940 | Tasvir-i Efkar Gazetesi ikinci kez yayımlanmaya başladı. İlk Tasvir-i Efkâr, 27 Haziran 1862’de Şinasi tarafından İstanbul’da yayımlanmış; birçok kez ad ve yönetim değiştirdikten sonra Takrir-i Sükûn Kanunu’na dayanılarak 6 Mart 1925’te kapatılmıştı. |
| 1942 | Filipinler Yüksek Mahkemesi Başyargıcı José Abad Santos yaşamını yitirdi. (Doğumu: 19 Şubat 1886) Northwestern Üniversitesi ve George Washington Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi gördü. 1913’ten 1917’ye kadar Adalet Bürosunda Avukat Yardımcısı olarak görev yaptı. 1919’da ülkenin ve Asya’nın ilk özel, mezhebe bağlı olmayan kadın yüksek öğrenim enstitüsü olan Filipin Kadın Üniversitesi’nin tüzüklerinin ve yasal zemininin hazırlamasında etkili oldu. Filipin Ulusal Bankası, Manila Demiryolu Şirketi ve diğer devlet kurumlarının ilk Filipinli şirket avukatı olarak atandı. Adalet Müsteşarı oldu, birkaç kez Adalet Bakanlığı görevini üstlendi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Maliye Bakanı ve Filipinler Silahlı Kuvvetleri Başkomutan Vekili olarak görev yaptı. Kısa bir süre fiili olarak başkanlığı üstlendi. İşgal sırasında işbirliği yapmayı reddettiği için Japon kuvvetleri tarafından kurşuna dizilerek idam edildi. İnfazı sırasında, gözlerinin bağlanmasını kabul etmedi ve kendisine sunulan son sigarayı da reddetti. |
| 1947 | 1889’dan beri yürürlükte olan Japon Meiji Anayasası yürürlükten kalktı. 3 Mayıs 1947 günü yeni Japon Anayasası kabul edildi. |
| 1948 | İnsan Hakları ve Ödevleri Amerikan Bildirisi (American Declaration of the Rights and Duties of Man),Amerikan Devletleri Örgütü (Organization of American States) tarafından düzenlenen Dokuzuncu Amerikan Devletleri Uluslararası Konferansında, Kolombiya’nın Bogota kentinde, 2 Mayıs 1948 tarihinde kabul edildi. Konferansa; Arjantin, Bolivya, Brezilya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Guatemala, Haiti, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, ABD, Uruguay, Venezuela ve Meksika katıldı. |
| 1950 | Nazım Hikmet “mahkumiyetine ilişkin olumlu bir gelişme olmadığı” gerekçesiyle Paşakapısı Cezaevi’nde tekrar açlık grevine başladı. |
| 1954 | Genel seçimler yapıldı. Demokrat Parti 503, Cumhuriyet Halk Partisi 31, Cumhuriyetçi Millet Partisi 5, bağımsızlar 2 milletvekili çıkardı. |
| 1961 | Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında 298 Sayılı Kanun, 2 Mayıs 1961 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. |
| 1972 | Hukukçu ve FBA kurucusu John Edgar Hoover yaşamını yitirdi. (Doğumu: 1 Ocak 1895) George Washington Üniversitesi’nde hukuk eğitimi aldı ve 1916 yılında master derecesi kazandı. 1917’de Adalet Bakanlığı’na girdi, iki yıl sonra Başsavcı A. Mitchell Palmer’ın yardımcılığına getirildi. 1924’te Federal Soruşturma Bürosu’nun(FBI) başkan yardımcılığına atandı, yedi ay sonra başkan oldu ve ölümüne kadar bu görevi yürüttü. Harding yönetimindeki skandallardan dolayı saygınlığı sarsılan kuruluşun personel seçimi ve eğitimi konusunda etkili yöntemler geliştirdi. Dünyanın en büyük parmak izi kataloğunu yarattı. Bilimsel bir suç araştırma laboratuvarı ile FBI Ulusal Akademisi’ni kurdu. ABD’de gangsterlerin dünya çapında ün kazandığı 1930’ların başında, ünlü suçluları izleyip ele geçirerek FBI’ın başarılarını geniş bir biçimde kamuoyuna duyurdu. Yaşamını anlatan biyografi türündeki J. Edgar isimli film, Clint Eastwood yönetmenliğinde ve 2011 yılında vizyona girdi. |
| 1972 | TBMM’nin ardından Cumhuriyet Senatosu da, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’a ilişkin idam cezalarının infazını öngören kanunu 34’e karşı 111 oyla tekrar onayladı. |
| 1973 | Madanoğlu Davası’nda, katıldığı toplantılara dair hazırladığı raporlarla ilgili olarak MİT ajanı Mahir Kaynak’ın ifadesi alındı. |
| 1975 | Aralarında Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) ve Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği’nin de (TÖB-DER) bulunduğu 28 demokratik kitle örgütü, 1-6 Mayıs tarihleri arasını “Faşizme Karşı Savaş Haftası” ilan etti. |
| 1977 | CHP’li İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan hakkında “Belediye araçlarını 1 Mayıs mitinginde kullandırdığı” gerekçesiyle soruşturma başlatıldı. |
| 1978 | Uğradığı silahlı saldırı sonucu belden aşağısı felç olup Haydarpaşa Hastanesi’nde tedavi gören Doç. Dr. Server Tanilli’nin tedavisine Londra’da devam edileceği açıklandı. |
| 1984 |
|
| 1985 |
|
| 1986 | 6 Ekim 1981’de köyünden gözaltına alınıp 21 Ekim 1981’de cesedi K.Maraş Sıkıyönetim Komutanlığınca köy mezarlığına defnedilen Mehmet Ceren’in babası, Sedat Caner’in “işkenceden öldü” itirafı üzerine savcılığa başvurarak otopsi ve sorumluların cezalandırılmasını istedi. |
| 1989 | Başbakan Özal’ın Cumhuriyet’e yönelik “Babıali’nin Pravdası” sözüne karşı, Özal ile bu sözlere yer veren Tercüman gazetesine 1982’de açılan ve 500 bin TL tazminata hükmedilen dava, Özal’ın kararı temyize götürmesi nedeniyle Yargıtay 4.Hukuk Dairesinde görülmeye başlandı. |
| 1990 |
|
| 1993 | DİSK, 12 Eylül sonrası el konulan 1 Mayıs 1976, 1977 Taksim ve 1979 İzmir görüntülerine ait 18 belgesel filminin, Askeri Yargıtay’ın 1988 tarihli “sahibine iade” kararına rağmen 8 Ekim 1990’da Sıkıyönetim Askeri Savcılığınca yakılması hakkında dava açacağını açıkladı. |
| 1995 |
|
| 1997 | Hukukçu Tony Blair 2 Mayıs 1997 – 27 Haziran 2007 tarihleri arasında İngiltere Başbakanı olarak görev yaptı. |
| 1998 | Avrupa Konseyi, Brüksel’de kurulacak olan Avrupa Merkez Bankasına üyelik kriterleri bakımından karar aldı. |
| 1999 | Fazilet Partisi’nden Merve Kavakçı, Milletvekili yemin törenine türbanla katıldı. Olay, TBMM’de protestolarla karşılandı. |
| 2011 | ABD başkanı Barack Obama’nın verdiği operasyon emriyle bir deniz komando birliği Pakistan’ın başkenti İslamabad’ın kuzeyinde Abbutabat’ta kaldığı evde El Kaide lideri Usame bin Ladin’i öldürüldüğü açıklandı. Ladin’in cenazesinin “denize gömüldüğü” belirtildi. |
| 2013 | “Soruların önceden temin edildiği” şüphesiyle ÖSYM tarafından iptal edilen 6 Mayıs 2012’deki Avukatlar İçin Adli Yargı Hakim ve Savcı Adaylığı Sınavı için ÖSYM’nin suç duyurusunda bulunduğu 10 avukat hakkında savcılığın verdiği “takipsizlik” kararına ÖSYM itiraz etmedi. |
| 2017 | Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 16 Nisan 2017 halk oylamasıyla kabul edilen anayasa değişikliği ile kurucusu olduğu AKP’ye yeniden üye oldu.1961 Anayasasından beri cumhurbaşkanlarının partileriyle ilişiklerinin kesilmesi hükmü yer alıyordu. |
| 2017 | UNESCO Yönetim Kurulu, İsrail’in “işgalci güç” olarak tanımlandığı bir karar tasarısını oylayarak kabul etti. |
| 2017 | Emekli Vali Çetin Çelikten Birmek, Tarabya’daki Adalet Sitesi’nde bulunan evinde intihar etti. |
| 2020 | Hintli yüksek hakim ve siyasetçi Ajay Kumar Tripathi yaşamını yitirdi. (Doğumu: 12 Kasım 1957) Delhi Üniversitesi’nde hukuk eğitimi gördü. 1981 yılında Patna Yüksek Mahkemesi’nde hizmet davası, Anayasa, Vergi, ÖTV ve ticari davalarda avukatlık yaptı. Hindistan Birliği ve Gelir Vergisi Dairesi Daimi Danışmanı oldu. Bihar Eyaleti için Ek Başsavcı olarak görev yaptı. 2006’da Patna Yüksek Mahkemesi’nin Ek Hakimi oldu. 2018’de Chhattisgarh Yüksek Mahkemesi Baş Yargıcı oldu. 2019’da Lokpal’ın Yargı Üyesi olarak atandı. |
| 2021 | Porto Rikolu hukukçu ve siyasetçi Carlos Romero Barceló yaşamını yitirdi. (Doğumu: 4 Eylül 1932) 1953’te Yale Üniversitesi’nden Siyaset Bilimi alanında lisans derecesi aldı. Daha sonra Porto Riko Üniversitesi‘nde Hukuk eğitimi gördü. 1967’de Yeni İlerleme Partisi’ni kurdu. ve 1968’de San Juan Belediye Başkanlığı’nı kazandı ve on yıl içinde San Juan halkı tarafından seçilen ilk belediye başkanı oldu 1976’da Porto Riko Valisi seçildi. 1993’te Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi’nde Porto Riko Mukim Komiseri oldu. 2017 yılında Porto Riko için Birleşik Devletler Gölge Senatörü seçildi. |