30 Temmuz – Hukuk Takvimi

30 Temmuz – Hukuk Takvimi

303 Kayserili Julitte, imparator Diocletianus(Gaius Aurelius Valerius Diocletianus) döneminde, dininden vazgeçmeyi reddettiği için Cyr adlı oğlu ile kazığa mahkûm edildi.Kayserili Julitte
1718 İngiliz girişimci, filozof ve dinbilimci William Penn (14 Ekim 1644 – 30 Temmuz 1718) yaşamını yitirdi. Demokrasinin ve din özgürlüğünün önde gelen savunucuları arasında yer aldı. İnancı ve yazdığı kitapları nedeniyle Londra Kulesi’nde birkaç kez hapsedildi 
1811 Meksika’da rahip Miguel Hidalgo kurşuna dizildi. Hidalgo bir yıl önce Meksika’da bağımsızlık hareketini başlatmıştı.
1834 Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat, Guadalupe Victoria devlet başkanı oldu. 
1898 Hukukçu, büyükelçi ve Birleşik Almanya’nın ilk Şansölyesi olan Alman devlet adamı Otto von Bismarck (1 Nisan 1815 – 30 Temmuz 1898)  Bismarck, Yeni Almanya’yı kan ve demir politikasına göre kuracağını söylediği için kendisine Demir Şansölye adı verilmiştir.
1903 RSDİP’nin 2. Kongresi ve Bolşevizm’in doğuşu
1919 26-30 Temmuz 1919 tarihlerinde toplanan 2. Balıkesir Kongresi sona erdi.
1920 İstanbul’da bir gün önce istifa eden Damat Ferid Paşa, 5. kez hükümeti kurmakla görevlendirildi.
1922 İzmir’deki Yunan Başkomiseri Sterghiades “Ionia” devletini ilan etti. Bu kararı, İstanbul ve Ankara Hükümetleri ile İtilaf Devletleri Ağustos ayı içinde protesto etti.
1929 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e suikast girişimi iddiasıyla yargılanan Kadriye Hanım ve arkadaşları beraat ettiler.
1938 Danıştay Yargıcı, Dışişleri Bakanı, Fransız siyasetçi ve 2002-2007 yıllarında Fransa-Türkiye Parlamentolararası Dostluk Grubu başkan Hervé de Charette (d. 30 Temmuz 1938, Paris) dünyaya geldi.
1939 Gazeteci, avukat, haber ve televizyon sunucusu Nadir Güneri Civaoğlu (30 Temmuz 1939, Ankara – 1 Ekim 2024, İstanbul) dünyaya geldi.
1943 Van’ın Özalp ilçesinde, tarihe “33 Kurşun Olayı” olarak geçen büyük bir katliam yaşandı ve bu trajik olayda 33 köylü kurşuna dizildi. General Mustafa Muğlalı’nın emriyle Korkut Vadisi’ne götürülen bu kişilerin elleri ve gözleri bağlanarak infazı gerçekleştirildi. Tarihte genellikle “Özalp Olayı” ya da “Muğlalı Olayı” olarak da anılan bu katliam, ünlü şair Ahmed Arif’in “33 Kurşun” adlı şiirine de konu oldu.33 kurşun olayı
1945 Trakya’da Almanlar adına casusluk yaptıkları iddiasıyla yargılanan 15 kişi ölüm cezasına mahkum edildi.
1946 Kazım Orbay genelkurmay başkanlığından istifa etti, yerine Salih Omurtak atandı.
1947 Demokrat Parti Kütahya Milletvekili Adnan Menderes’in Meclis’te yaptığı konuşmayı yayımlayan Tasvir, Demokrasi, Demokrat İzmir, Yeni Asır gazetelerinin sahipleri ve yazı işleri müdürleri tutuklandı.
1971 Ordu, Giresun ve Trabzon’da Cumhuriyet Halk Partililerin siyasi toplantı yapmalarına izin verilmedi.Tedbirsizlik, dikkatsizlik neticesi ölüme sebebiyet vermekten hükümlü 1933 doğumlu Mehmet Sait oğlu Zehra’dan doğma İbrahim Recep Ayışık hakkında af kanunu TBMM’de kabul edildi.
1973 Üniversiteye giriş sınavı soruları satıldığı için iptal edildi.
1974 Birleşik Krallık ve Yunanistan ile Cenevre Antlaşması(Cenevre Deklarasyonu) imzalandı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 353 sayılı kararı uyarınca Kıbrıs’taki çatışmaları durdurmayı, güvenlik bölgeleri oluşturmayı ve barışçı yollarla düzeni yeniden sağlamayı amaçlayan bir dışişleri bakanları mutabakatıdır. Kıbrıs’ta Türk tarafının siyasi eşitliğini ve iki yapılı durumu uluslararası kayıtlara geçiren ilk resmi belgedir
1975 Atatürk’ün İş Bankası’ndaki hissesini denetleme yetkisinin Cumhuriyet Halk Partisi’ne ait olduğu karara bağlandı.
1978 Balıkesir Cezaevi’nde solcu koğuşunu basan sağcılar 2 kişiyi öldürdü
1979 Adalet Partisi Şanlıurfa Milletvekili ve Bucak aşiretinin lideri Mehmet Celal Bucak, PKK saldırısında yaralandı. Olayda 4 kişi öldü, 11 kişi yaralandı.
1980 Bakırköy Cumhuriyet Savcılığı, “İhtilalcı sendikalizm metodlarını kullanarak halk egemenliğinin Marksist bir esasa dayandırılmasını hedef alan faaliyetler içinde bulunduğu” iddiasıyla DİSK’in kapatılması için İş Mahkemesi’nde dava açtı.
1981 Mamak Askeri Cezaevi’nde ülkücülerle aynı koğuşta kalmak istemeyerek açlık grevi yapan 100 kadar solcu tutukludan 16’sı hastaneye kaldırıldı. 12 Eylül sonrası askeri cezaevlerinde “karıştır-barıştır” adı verilen zorla aynı koğuşta tutma uygulaması başlatılmıştı.
1983 Baas Rejimi, Barzani Aşiretine mensup, yaşları 12 ile 70-arasında olan 8 Bin kişiyi, Quştepe nahiyesinde topluca  gözaltına aldı.
1987 Mekke’de Hac sırasında İranlılar Amerika Birleşik Devletleri aleyhine gösteri yaptı. Suudi polisi ateş açtı, çok sayıda İranlı ve Suudi öldü.
1988 Fethiye ve Gökova körfezleriyle Dalyan kıyıları özel çevre ve koruma bölgesi ilan edildi. Bölgedeki inşaatlar durduruldu.
1992 4.Sinop Kültür ve Turizm Şenliği’nde sergilenen 50 karikatürden 4’ü panodan sökülüp çizeri M.Arslan gözaltına alındı.
1995 Çeçenistan ile Rusya arasındaki savaşa son veren bir dizi anlaşma Grozni’de imzalandı.
1998 Üniversite sınavlarının tek basamaklı olması Yüksek Öğretim Kurulu, YÖK Genel Kurulu’nda onaylandı.
1999 Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Prof.Dr.Yalçın Küçük hakkında 6 yıla kadar ağır hapis cezası istemiyle dava açtı. Küçük’ün 1998’de Yunanistan’da Sofia Yordanida adlı yazarla yaptığı konuşmada ”devletin askeri kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif ettiği” iddia edildi.
2002
  • Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Ruanda arasında, Orta Afrika’da istikrarsızlığa ve milyonlarca kişinin ölümüne yol açan savaşı sona erdirme çabasıyla barış anlaşması imzalandı.
  •  F Tipi cezaevlerini protesto için sürdürülen ölüm orucu eyleminde (DHKP-C davasından tutuklu) 24 yaşında Semra Başyiğit yaşamını yitirdi. Ölüm orucunda 92 kişi hayatını kaybetti. Aynı gün,  Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, ölüm orucundaki Osman Ali Çöpel ve Mustafa Genç’i sağlık durumları nedeniyle affetti.
  • 26 Nisan 1979 tarihinde uygulanmaya başlayan 8 yıl süren sıkıyönetim ardından 15 yıl da olağanüstü halle yönetilen Hakkari ve Tunceli’de (OHAL) uygulaması kalktı. Tunceli’de OHAL uygulaması sırasında 151 köy ve 800 mezra boşaltılmıştı.
2003 Avrupa Birliği 7. Uyum Paketi, TBMM Anayasa, Milli Eğitim, İçişleri ve Sağlık komisyonlarında görüşülerekgenel kurulda kabul edildi. Kanun 7 Ağustos 2003’te resmi gazetede yayımlandı. Askeri harcamalar denetime açıldı, MGK Genel Sekreterliği’nin görev ve yetkileri daraltıldı ve MGK’ya sivil sekreter seçilmesi, terörü teşvik etmedikçe düşüncenin suç sayılmaması öngörüldü.
2003 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un bazı maddelerinde değişiklikler yapan 30/7/2003 tarihli ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun(4961 sayılı Kanun)  kabul edildi.
2004
  • Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, ‘Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Yasa’yı onayladı. sezer, daha önce yasanın üç maddesini veto etmiş, hükümet ise yasayı ikinci kez Meclis’ten aynen geçirerek cumhurbaşkanına göndermişti.
  • Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te ABD ve İsrail Büyükelçilikleri ile başsavcılığa intihar saldırısı düzenlendi; iki kişi öldü, Saldırıyı Özbekistan İslami Hareketi üstlendi.
2006 Amerikalı sosyal teorisyen, yazar, tarihçi, çevre hareketi öncüsü ve siyaset felsefecisi Murray Bookchin (14 Ocak 1921, New York – 30 Temmuz 2006, Burlington, Vermont) yaşamını yitirdi.
2006 Eski vali ve emniyet müdürü Hamdi Ardalı, Kırklareli’nde vefat etti. 1959 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirmiştir. Anılarını yazdığı “Devlette 50 Yıl 6 Ay” adlı kitabı 2019’da yayımlanmıştır.
2006 “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik”, “Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Resmi Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği” ve “Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği” 30 Temmuz 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmişti
2007 Anayasa mahkemesi,TBMM’de en az 3 milletvekili bulunan partilere de Hazine yardımı ödenebileceğine ilişkin hükmü yürürlükten kaldıran maddenin iptali istemini 5’e karşı 6 üyenin oyuyla reddetti. Karara göre yüzde 7’nin altında kalan partiler hazine yardımı alamayacak.
2008 Anayasa Mahkemesi, 30 Temmuz 2008 tarihli ve E.2008/1, K.2008/2 sayılı kararı ile, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AK Parti) kapatılması istemiyle açılan davada partinin kapatılmamasına, ancak devlet yardımından (Hazine yardımı) yarı oranında yoksun bırakılmasına hükmetti. Mahkemenin 6 üyesi partinin kapatılması, 5 üye ise kapatılmaması yönünde oy kullandı. Gerekçeli karar 24 Ekim 2008’de yayımlandı.
2009 Kemal Türkler‘in katlinden yargılanan Ünal Osmanağaoğlu hakkında ikinci kez verilen beraat kararının Yargıtay’da bozulmasından sonra yapılan üçüncü yargılamada tekrar beraat kararı verildi. 
2013 Danıştay, Veli Saçılık’a Burdur Cezaevi’nde koparılan kolu için ödenen 150 bin TL’lık tazminatın, “kepçeye tuğla atarak direndiği için kusurlu olduğu” gerekçesiyle birikmiş faiziyle birlikte yaklaşık 500 bin TL olarak Saçılık’tan iadesiyle tahsiline karar verdi.
2016
  • İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, kayyum atanan Zaman gazetesinin eski çalışanlarına ve yöneticilerine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, Ali Bulaç, Şahin Alpay, Ahmet Turan Alkan, Mustafa Ünal, Nuriye Ural ve Lalezer Sarıibrahimoğlu tutuklandı.
  • 15 Temmuz darbe girişimi sonrası birçok kamu kurum ve kuruluşundan 69 bin 779 kamu çalışanının görevden uzaklaştırıldığı açıklandı.
2021 Meksikalı feminist ve insan hakları aktivisti Martha Sánchez Néstor (d. 4 Şubat 1974 – ö. 30 Temmuz 2021) yaşamını yitirdi. 
2024 Fuad Şükür, 27 Temmuz’da 12 Dürzi çocuğunun ölümüne yol açan Mecdal Şems saldırısının sorumluluğunu üstlendiği iddiasıyla Beyrut’ta İsrail’in hava saldırısında öldürüldü. Saldırıda ayrıca 4 sivil öldü, 80 kişi de yaralandı.
2025 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Fransa’da bir kadın çalışanın üstü tarafından uğradığını iddia ettiği cinsel şiddet olayında devletin yükümlülüklerini yerine getirmediğine hükmetti. Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi (insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı) ile 8. maddesinin (özel hayata saygı hakkı) ihlal edildiğine karar verdi. 
2025 Bilirkişilik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlandı. 
2026
  • Ankara merkezli operasyonda Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu‘nun da aralarında yer aldığı çok sayıda şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi. 
  • Prof. Dr. Tolga Şirin, V-Dem endeksine göre Türkiye’nin ‘hukukun üstünlüğü’ konusunda III. Selim, II. Mahmut ve hatta II. Abdülhamit döneminin gerisinde olduğunu iddia etti. 
  • İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında iktidara yakınlığı ile bilinen gazeteci Cem Küçük hakkında “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ve “şantaj” suçlamalarıyla gözaltı kararı verildi.
  • Venedik Komisyonu eski üyesi, Sınır Tanımayan Avukatlar/STAD kurucusu, aktivist ve avukat, Doçent Dr. Öykü Didem Aydın yaşamını yitirdi. 

 

İlgili Konular

Daha Fazla

    Geçen Hafta Popüler

    NATO-Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü Antlaşması

    NATO'nun (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) temelini oluşturan antlaşma metni 12 ülkenin katılımıyla, 4 Nisan...

    Türkiye’de Hukuku Yeniden Düşünmek

    Türkiye'de Hukuku Yeniden Düşünmek isimli derleme ve kolektif eser...

    MEDEL (Demokrasi ve Özgürlükler için Avrupalı Hakimler)

    MEDEL (Demokrasi ve Özgürlükler İçin Avrupalı Yargıçlar ve Savcılar...

    Hakimin Evrensel Şartı

    Hakimin Evrensel Şartı, Hâkimler Uluslararası Derneği Merkez Kurulu tarafından...

    Yargıçların Statüsü Hakkında Avrupa Şartı

    Yargıçların Statüsü Hakkında Avrupa Şartı, Avrupa ülkelerinden ve uluslararası...

    Popüler Kategoriler